DA hike: केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना मोठी भेट? महागाई भत्त्यात किती वाढ होणार, जाणून घ्या सविस्तर

DA hike: केंद्र सरकारच्या १.२ कोटी कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना जुलै-डिसेंबर २०२५ या कालावधीसाठी महागाई भत्त्यात (Dearness Allowance – DA) मोठ्या वाढीची अपेक्षा आहे. जानेवारी २०२५ मध्ये केवळ २% वाढीनंतर DA सध्या ५५% आहे, जी गेल्या ७८ महिन्यांतील सर्वात कमी वाढ होती. आता जुलै २०२५ मध्ये २ ते ३% वाढीची शक्यता वर्तवली जात आहे, ज्यामुळे DA ५७% किंवा ५८% होऊ शकतो. सातव्या वेतन आयोगाच्या शेवटच्या टप्प्यात ही वाढ महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे, कारण आठवा वेतन आयोग जानेवारी २०२६ पासून लागू होण्याची शक्यता कमी आहे.
महागाई भत्ता हा कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना वाढत्या महागाईचा सामना करण्यासाठी दिला जाणारा खर्च-नियोजन भत्ता आहे. दरवर्षी मार्च आणि ऑक्टोबर/नोव्हेंबरमध्ये DA मध्ये सुधारणा केली जाते. मार्च २०२५ मधील अखिल भारतीय ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI-IW) च्या आकडेवारीने DA वाढीच्या अपेक्षा वाढवल्या आहेत. मार्चमध्ये CPI-IW ०.२ अंकांनी वाढून १४३.० झाला, जो जानेवारीच्या १४३.२ पेक्षा किंचित कमी असला, तरी सकारात्मक संकेत आहे. मार्चमध्ये वार्षिक महागाई दर २.९५% होता, जो फेब्रुवारीपेक्षा किंचित जास्त आहे. खाद्यपदार्थांच्या महागाई दर नियंत्रणात राहिल्याने CPI-IW मध्ये किरकोळ वाढ नोंदवली गेली.
सातव्या वेतन आयोगानुसार, DA ची गणना गेल्या १२ महिन्यांच्या CPI-IW च्या सरासरीवर आधारित केली जाते. मार्च २०२५ पर्यंतच्या सरासरीनुसार DA ५७.०६% पर्यंत पोहोचला आहे. जर एप्रिल, मे आणि जून २०२५ मध्ये CPI-IW स्थिर राहिला किंवा किंचित वाढला, तर सरासरी ५७.८६% पर्यंत जाऊ शकते. DA ची टक्केवारी ही पुढील पूर्णांकापर्यंत पूर्णांकित केली जाते. जर सरासरी ५७.५०% पेक्षा जास्त असेल, तर DA ५८% होईल; अन्यथा तो ५७% राहील. याचा अर्थ जुलै २०२५ मध्ये DA मध्ये २% किंवा ३% वाढ निश्चित मानली जात आहे.
एप्रिल, मे आणि जून २०२५ साठी CPI-IW आकडेवारी अद्याप येणे बाकी आहे. जूनचे आकडे जुलाईच्या शेवटी किंवा ऑगस्टच्या सुरुवातीला येतील. जून २०२५ पर्यंतच्या १२ महिन्यांच्या आकडेवारीनंतर सरकार जुलै २०२५ पासून लागू होणाऱ्या नव्या DA आणि DR ची घोषणा करेल. कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना या वाढीमुळे महागाईच्या काळात दिलासा मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.
सातव्या वेतन आयोगानुसार, DA ची गणना खालील सूत्राने केली जाते:
DA (%) = [(गेल्या १२ महिन्यांचा CPI-IW चा सरासरी) – २६१.४२] ÷ २६१.४२ × १००
येथे २६१.४२ हा निर्देशांकाचा आधार मूल्य आहे. हे सूत्र CPI-IW च्या मासिक सरासरीवर आधारित DA निश्चित करते. DA मध्ये वाढ ही कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनावर लागू होते, ज्यामुळे त्यांच्या एकूण वेतनात वाढ होते.
-
केंद्रीय कर्मचारी: सुमारे ५० लाख केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना DA वाढीमुळे मूळ वेतनाच्या टक्केवारीनुसार अतिरिक्त रक्कम मिळेल.
-
पेन्शनधारक: सुमारे ७० लाख पेन्शनधारकांना Dearness Relief (DR) मध्ये वाढ मिळेल, ज्यामुळे त्यांच्या पेन्शनमध्ये सुधारणा होईल.
-
प्रभाव: जुलै २०२५ मधील २% किंवा ३% वाढीमुळे कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना वाढत्या महागाईत आर्थिक दिलासा मिळेल.



