बीजिंग – एका अत्यंत महत्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक घटनेत चीनच्या डॉक्टरांनी पहिल्यांदाच जीन-एडिट केलेल्या डुकराच्या यकृताचे मानवी शरीरात प्रत्यारोपण केले आहे. या यशामुळे जगभरातील शास्त्रज्ञ आणि वैद्यकीय क्षेत्रात नवीन आशा निर्माण झाल्या आहेत. या प्रत्यारोपणाद्वारे असे दिसून आले आहे की भविष्यात अवयवांची मोठी कमतरता भरून काढण्यासाठी डुकराच्या अवयवांचा वापर केला जाऊ शकतो.

एका संकेतस्थळाने दिलेल्या बातमीनुसार गेल्या वर्षी चीनमधील एका रुग्णालयात मेंदू मृत झालेल्या रुग्णावर हे प्रत्यारोपण करण्यात आले. डॉक्टरांच्या मते डुकराचे यकृत मानवी शरीरात १० दिवस चांगले काम करत राहिले. या काळात यकृताकडे रक्त प्रवाह सामान्य राहिला आणि शरीरात जळजळ किंवा संसर्गाची कोणतीही चिन्हे नव्हती. डॉक्टरांनी याला एक मोठे यश मानले आहे आणि त्याला एक महत्त्वाचा संशोधन निकाल म्हटले आहे.

जगभरात अवयवांची कमतरता ही एक मोठी समस्या बनली आहे. विविध देशांत लाखो लोक अवयव प्रत्यारोपणाच्या प्रतीक्षेत आहेत. अशा परिस्थितीत, शास्त्रज्ञ बऱ्याच काळापासून डुकराचे अवयव मानवांमध्ये प्रत्यारोपण करण्यासाठी काम करत आहेत, कारण डुकराचे अवयव मानवी अवयवांसारखेच असतात. डुकराचे मूत्रपिंड आणि हृदय यापूर्वी अनेक वेळा मानवांमध्ये प्रत्यारोपित केले गेले आहे, परंतु यकृत प्रत्यारोपण अधिक आव्हानात्मक ठरले आहे. यकृताचे काम खूपच गुंतागुंतीचे आहे, कारण ते रक्त स्वच्छ करते, हानिकारक घटक काढून टाकते, पचनास मदत करते आणि शरीराची इतर अनेक महत्त्वाची कार्ये करते.

६ जनुकांमध्ये बदल झाले

चिनी डॉक्टरांनी डुकराच्या यकृतामध्ये सहा जनुकीय बदल केले होते जेणेकरून ते मानवी शरीरात चांगले कार्य करू शकेल. या प्रत्यारोपणादरम्यान डुकराचे यकृत कसे कार्य करते हे पाहण्यासाठी, माणसाचे स्वतःचे यकृत देखील शरीरात होते. तथापि मयताच्या कुटुंबाच्या विनंतीवरून १० दिवसांनी हा प्रयोग बंद करण्यात आला.

या यशामुळे जगभरातील डॉक्टर आणि संशोधकांना एक नवी आशा मिळाली आहे. आता असे मानले जाते की डुकराचे अवयव मानवी शरीरात तात्पुरते वापरले जाऊ शकतात, विशेषतः ज्या रुग्णांच्या यकृताची स्थिती खूप वाईट आहे आणि त्यांना लवकर प्रत्यारोपणाची आवश्यकता आहे त्यांच्यासाठी. भविष्यात अशा प्रत्यारोपणाद्वारे लाखो लोकांचे प्राण वाचवता येतील असे तज्ज्ञांचे मत आहे.