Budget 2024 – अंतरिम अर्थसंकल्पात जलशक्ती मंत्रालयाला 98,418 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. त्यातील 71 टक्के रक्कम ही जल जीवन मिशन योजनेसाठी वापरली जाणार आहे. यावेळी पेयजल आणि स्वच्छता विभागाला अर्थसंकल्पात 77,390 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. दरम्यान, 2023-24 या आर्थिक वर्षात जलशक्ती मंत्रालयाचे बजेट 96,549 कोटी रुपये होते.

यावेळच्या जलशक्ती मंत्रालयाला मिळालेल्या रक्कमेत जल जीवन मिशनचा वाटा 69926 कोटी रुपये आहे. 2024 पर्यंत ग्रामीण भारतातील सर्व घरांना सुरक्षित आणि पुरेसे पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्याचे या अभियानाचे उद्दिष्ट आहे.

या अभियानांतर्गत आतापर्यंत देशातील 19.26 कोटी ग्रामीण कुटुंबांपैकी 14.22 कोटी कुटुंबांना नळाच्या पाण्याची जोडणी देण्यात आली आहे.

तसेच जलसंपदा, नदी विकास आणि गंगा पुनरुज्जीवन विभागाला 2024-25 या आर्थिक वर्षासाठी 21,028 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. गंगा आणि तिच्या उपनद्यांशी संबंधित राष्ट्रीय गंगा योजनेसाठी 3,500 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. आगामी आर्थिक वर्षासाठी केंद्रीय जल आयोगाला 391 कोटी रुपये, केंद्रीय जल आणि ऊर्जा संशोधन केंद्राला 75 कोटी रुपये आणि केंद्रीय भूजल मंडळाला 310 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत. 2024-25 साठी प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजनेसाठी 2,500 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.

सीतारामन यांनी सादर केला 47.66 लाख कोटी रुपयांचा अर्थसंकल्प –

2024-25 या आर्थिक वर्षात अर्थसंकल्पाचा आकार 6.1 टक्क्यांनी वाढून 47.66 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. भांडवली खर्च आणि सामाजिक क्षेत्रातील योजनांसाठी खर्चात वाढ आणि जास्त वाटप यामुळे अर्थसंकल्पाचा आकार वाढला आहे.

गुरुवारी लोकसभेत अंतरिम अर्थसंकल्प सादर करताना अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन म्हणाल्या, “सुधारित अंदाजानुसार, कर्जाव्यतिरिक्त एकूण प्राप्ती 27.56 लाख कोटी रुपये असण्याची शक्यता आहे. यातील कर प्राप्ती 23.24 लाख कोटी रुपये आहे. एकूण खर्चाचा सुधारित अंदाज 44.90 लाख कोटी रुपये आहे.

महसुली प्राप्ती 30.03 लाख कोटी रुपये असण्याचा अंदाज आहे. हे आधीच्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे. हे यश अर्थव्यवस्थेच्या वाढीचा मजबूत वेग आणि संघटित स्वरूप दर्शवते.

राजकोषीय तुटीचा सुधारित अंदाज सकल देशांतर्गत उत्पादनाच्या (जीडीपी) 5.8 टक्के आहे. बाजारभावानुसार जीडीपी वाढीचा अंदाज कमी होऊनही वित्तीय तुटीत सुधारणा झाली आहे. पुढील आर्थिक वर्षासाठी बाजारभावानुसार जीडीपी वाढीचा दर 10.5 टक्के असा अंदाज आहे. हे आधीच्या अंदाजापेक्षा 11 टक्के कमी आहे.

आर्थिक वर्ष 2024-25 साठी बाजारभावानुसार जीडीपी 3,27,71,808 कोटी रुपये असल्याचा अंदाज आहे. हे 2023-24 च्या पहिल्या आगाऊ अंदाजात दर्शविलेल्या 2,96,57,745 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे. हे 10.5 टक्के वाढ दर्शवते.

सीतारामन म्हणाल्या, “2024-25 मध्ये एकूण प्राप्ती आणि एकूण खर्च, उधारी वगळता, अनुक्रमे 30.80 लाख कोटी रुपये आणि 47.66 लाख कोटी रुपये असा अंदाज आहे. कर प्राप्ती 26.02 लाख कोटी रुपये होण्याचा अंदाज आहे.

सर्वांगीण विकासाचा परिणाम सर्वच क्षेत्रात दिसून येत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. बाह्य क्षेत्रासह व्यापक आर्थिक स्थिरता आहे. गुंतवणूक मजबूत आहे. अर्थव्यवस्था चांगली कामगिरी करत असल्याचे सीतारामन म्हणाल्या.

अर्थमंत्री म्हणाल्या की लोक चांगले जीवन जगत आहेत आणि चांगले कमावत आहेत, भविष्यासाठी त्यांच्या आकांक्षा अधिक आहेत. लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नात 50 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.