Bihar Elections 2025: बिहार विधानसभा निवडणुकीत महिला मतदारांच्या मागे सर्व उमेदवार धावपळ करत आहेत. मुख्यमंत्री नीतीश कुमार यांचा १८ वर्षे आणि ७ महिन्यांचा कार्यकाळ असून, आता सर्व आश्वासनांने त्यांना आठवत आहेत. तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा १० वर्षे सत्ताकाळ असून, आता बिहारच्या महिला त्यांना आठवत आहेत.

बिहार विधानसभा निवडणूक अवघ्या काही आठवड्यांवर येऊन ठेपली आहे. सर्व प्रमुख राजकीय पक्ष महिलांना आपल्या बाजूने वळवण्यासाठी घोषणांचा धडाका लावत आहेत. बिहारमध्ये महिलांचा राज्याच्या एकूण मतदार यादीतील ४८ टक्के वाटा आहे. गेल्या अनेक निवडणुकांत पुरुष मतदारांपेक्षा जास्त प्रमाणात त्या मतदान करत आहेत. पण सर्वात रंजक बाब म्हणजे एनडीएचे वर्तन. जनता दल (युनायटेड)चे प्रमुख आणि मुख्यमंत्री नीतीश कुमार हे गेल्या १८ वर्षे आणि ७ महिन्यांपासून सत्तेत आहेत. गेल्या तीन महिन्यांत त्यांनी महिलांसाठी जितक्या घोषणा केल्या, तितक्या कदाचित यापूर्वी कधीच केल्या नसतील. तर पंतप्रधान मोदी हे १० वर्षे सत्तेत आहेत, हा त्यांचा ११ वा वर्षाचा काळ आहे. पण आता बिहारच्या महिलांची मोदींनाही सातत्याने आठवण येत आहे.

मुख्यमंत्री नीतीश कुमार यांनी मंगळवारीच ‘मुख्यमंत्री महिला रोजगार योजना’अंतर्गत २५ लाख महिलांच्या बँक खात्यांमध्ये प्रत्येकी १०-१० हजार रुपये हस्तांतरित केले. यापूर्वी, २६ सप्टेंबरला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे ७५ लाख महिलांना या योजनेअंतर्गत १० हजार रुपयांची मदत दिली होती. या योजनेअंतर्गत १८ ते ६० वर्ष वयोगटातील प्रत्येक कुटुंबातील एका महिलेला तिच्या आवडीप्रमाणे कोणताही व्यवसाय सुरू करता येईल. जानेवारी २०२५ पर्यंत या योजनेसाठी १ कोटीपेक्षा जास्त महिलांनी नोंदणी केली होती. आतापर्यंत १ कोटी लाभार्थ्यांना १०,००० कोटी रुपये हस्तांतरित झाले आहेत. नीतीश कुमार यांनी उर्वरित पात्र महिलांना ८ ऑक्टोबरला मदत रक्कम देण्याची घोषणा केली आहे.

बिहारमध्ये महिलांचा मतदान पॅटर्न –

बिहारमध्ये महिलांचा मतदान पॅटर्न गेल्या १५ वर्षांत सातत्यपूर्ण वाढत राहिला आहे. २०१० च्या विधानसभा निवडणुकीपासून महिलांचा मतदान टक्का पुरुषांपेक्षा जास्त झाला आहे, जो एक ऐतिहासिक बदल आहे. हा ट्रेंड मुख्यतः प्रत्येक निवडणुकीत महिला मतदारांवर राजकीय पक्षांचे लक्ष केंद्रित करण्यामुळे आला आहे. बिहारमध्ये मोठ्या प्रमाणात पुरुष मजुरीसाठी राज्याबाहेर असल्याने महिला मतदारांचा वाटा वाढला आहे. यामुळे त्यांचे मत घेण्यासाठी स्पर्धा तीव्र होते आणि त्यांचा सहभाग वाढतो.

२०२० च्या विधानसभा निवडणुकीत जास्त मतदान असलेल्या १६६ पैकी ९९ जागा एनडीएने जिंकल्या.

२००५ ची विधानसभा निवडणूक : ४२.५१% महिलांनी आणि ४९.९४% पुरुषांनी मतदान केले.
२०१० ची विधानसभा निवडणूक : ५४.४८% महिलांनी आणि ५१.१२% पुरुषांनी मतदान केले. महिलांचा टक्का +३.३६% वाढला.
२०१५ ची विधानसभा निवडणूक : ६०.४८% महिलांनी आणि ५३.३२% पुरुषांनी मतदान केले. महिलांचा टक्का +७.१६% वाढला.
२०१९ ची लोकसभा निवडणूक : ५९.५८% महिलांनी आणि ५५.१२% पुरुषांनी मतदान केले. महिलांचा टक्का +४.४६% वाढला.
२०२० ची विधानसभा निवडणूक : ५९.६९% महिलांनी आणि ५४.६८% पुरुषांनी मतदान केले. महिलांचा टक्का +५.०१% वाढला.
२०२४ ची लोकसभा निवडणूक : ५९.४५% महिलांनी आणि ५३.००% पुरुषांनी मतदान केले. महिलांचा टक्का +६.४५% वाढला.

विश्लेषकांच्या मते, बिहारमध्ये २०२५ च्या विधानसभा निवडणुकीत महिलांचा मतदान टक्का ६०% पेक्षा जास्त राहू शकतो. जर एनडीएला गेल्या पॅटर्नप्रमाणे महिलांचे मत मिळाले, तर त्यांची स्थिती मजबूत होईल. पण हे सर्व महागठबंधन, आरजेडी किंवा काँग्रेसच्या महिलांवरील प्रभावावर अवलंबून असेल.

विपक्षी राष्ट्रीय जनता दल (आरजेडी) आणि काँग्रेसच्या महागठबंधनाने सत्तेत आल्यास महिलांसाठी ‘माई बहिन सम्मान योजना’ सुरू करण्याचे आश्वासन दिले आहे. या योजनेअंतर्गत आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मागासवर्गीय महिलांना दरमहा २,५०० रुपये मदत मिळेल. दुसरीकडे, प्रशांत किशोर यांच्या जन सुराज पक्षाने २४३ विधानसभा जागांपैकी ४० जागा महिलांना देण्याची घोषणा केली आहे. पक्ष आपली पहिली उमेदवार यादी ९ ऑक्टोबरला जाहीर करेल.