Bihar Assembly Elections:  बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस आणि राष्ट्रीय जनता दल (राजद) यांनी दक्षिण भारतातील नेत्यांना बिहारमध्ये बोलावून विरोधी एकता आणि सामाजिक न्यायाचा संदेश देण्याचा प्रयत्न केला आहे. दुसरीकडे, भारतीय जनता पक्ष (भाजप) याला भाषा आणि बिहारी अस्मितेशी जोडून महागठबंधनाला नुकसान पोहोचवण्याची शक्यता आहे.

राहुल-तेजस्वींची ‘व्होटर अधिकार यात्रा’
राहुल गांधी आणि तेजस्वी यादव बिहारमध्ये ‘व्होटर अधिकार यात्रा’ काढत आहेत. या यात्रेच्या 11व्या दिवशी तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री एमके स्टालिन आणि डीएमके नेत्या कनिमोझी दरभंगा ते मुजफ्फरपूर या मार्गावर राहुल आणि तेजस्वींसोबत दिसले. यापूर्वी तेलंगानाचे मुख्यमंत्री रेवंत रेड्डीही या यात्रेत सहभागी झाले होते.

विरोधी आरोप आणि वाद
एमके स्टालिन आणि त्यांच्या डीएमके पक्षावर हिंदीविरोधी असल्याचा आरोप आहे, तर रेवंत रेड्डी यांच्यावर बिहारच्या जनतेचा अपमान केल्याचा ठपका आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही अलीकडेच एका सभेत यावरून काँग्रेसवर हल्ला चढवला होता. अशा परिस्थितीत काँग्रेस-राजद गठबंधन स्टालिन आणि रेड्डी यांच्यासारख्या नेत्यांना यात्रेत सहभागी करून कोणत्या रणनीतीवर काम करत आहे? आणि ही रणनीती त्यांच्यासाठी फायदेशीर ठरेल की नुकसानकारक?

विरोधी एकतेचा संदेश
काँग्रेस आणि राजद यांना स्टॅलिनसारख्या नेत्यांना बिहारमध्ये आणून राष्ट्रीय स्तरावर विरोधी पक्षांची एकजूट दाखवायची आहे. महागठबंधनाचा हा संदेश केवळ बिहारपुरता मर्यादित नसून संपूर्ण देशासाठी आहे, असे ते स्पष्ट करू इच्छितात. बुधवारी मुजफ्फरपूर येथील सभेत याचा प्रत्यय आला. तमिळ भाषेत बोलताना स्टॅलिन यांनी बिहार निवडणुका स्वच्छ आणि निष्पक्ष झाल्यास ‘इंडिया’ आघाडी विजयी होईल, असे म्हटले. त्यांनी मतदार यादीतून नावे हटवणे हा “दहशतवादापेक्षाही वाईट” प्रकार असल्याचे सांगितले आणि निवडणूक आयोग “रिमोट कंट्रोलची बाहुली” बनल्याचा आरोप केला.

सामाजिक न्याय आणि ओबीसी मुद्द्याला धार –
राहुल गांधी स्टॅलिन, डीके शिवकुमार आणि रेवंत रेड्डी यांच्यासारख्या नेत्यांना सहभागी करून सामाजिक न्याय आणि मतदार हक्काच्या राजकारणाला बळकटी देऊ इच्छितात. तेलंगानातील ओबीसी आरक्षण आणि तमिळनाडूत सामाजिक न्यायाच्या राजकारणाला बिहारच्या राजकारणाशी जोडून महागठबंधन आपली विश्वासार्हता वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. यामुळे बिहारमधील मागासवर्गीय आणि अल्पसंख्याक मतदारांमध्ये काँग्रेसला स्थान मिळेल, अशी आशा आहे.

रणनीती उलटू शकते का?
स्टॅलिन आणि रेड्डी यांना बिहारमध्ये आणण्यावरून भाजप काँग्रेस आणि राजदवर आक्रमक झाला आहे. काँग्रेस-राजद विरोधी एकता आणि सामाजिक न्यायावर लक्ष केंद्रित करत असले, तरी भाजप याला भाषा आणि बिहारी अस्मितेशी जोडून महागठबंधनाचे नुकसान करण्याचा प्रयत्न करू शकते. बुधवारी स्टॅलिन बिहारमध्ये पोहोचण्यापूर्वी तमिळनाडू भाजपचे माजी अध्यक्ष अन्नामलाई यांनी X वर पोस्ट करत स्टॅलिन यांच्या हिंदीविरोधी वक्तव्यांचा संग्रह शेअर केला आणि त्यांना राहुल गांधींसोबत मंचावर याबाबत बोलण्याचे आव्हान दिले.

दरम्यान, काँग्रेस-राजदची ही रणनीती राष्ट्रीय स्तरावर विरोधी एकता आणि सामाजिक न्यायाचा संदेश देण्यासाठी आहे. मात्र, भाजपच्या भाषा आणि बिहारी गौरवाच्या मुद्द्यांमुळे ही रणनीती महागठबंधनासाठी जोखमीची ठरू शकते. बिहारच्या निवडणुकीत या रणनीतीचा फायदा होतो की नुकसान, हे येणारा काळच ठरवेल.