Breast Cancer: जगभरात स्तनाचा कर्करोग (ब्रेस्ट कॅन्सर) झपाट्याने वाढणाऱ्या कर्करोगांपैकी एक मानला जातो. दरवर्षी लाखो महिलांना या आजाराचा सामना करावा लागतो, तर अनेकांचा मृत्यूही होतो. पूर्वी हा आजार मुख्यतः वाढत्या वयात आढळत असे, मात्र आता तरुण महिलांमध्येही त्याचे प्रमाण वाढताना दिसत आहे. अलीकडेच आंतरराष्ट्रीय कर्करोग परिषदेत सादर करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढण्यामागे एक महत्त्वाचा घटक समोर आला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, महिलांनी मातृत्व उशिरा स्वीकारल्यास स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो.  (Breast Cancer)

स्तनात गाठ येणे, स्तनाचा आकार किंवा त्वचेच्या रंगात बदल होणे, तसेच स्तनाग्रातून असामान्य स्त्राव होणे ही या आजाराची काही सामान्य लक्षणे आहेत. आनुवंशिक कारणांबरोबरच बदलती जीवनशैली, असंतुलित आहार, वाढते वजन आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळेही या आजाराचा धोका वाढत असल्याचे अनेक अभ्यासांतून समोर आले आहे.  (Breast Cancer)

इटलीतील गॅलेरिया रुग्णालयातील वैद्यकीय कर्करोग विभागाचे संचालक डॉ. आंद्रेआ डेसेंसी यांच्या मते, आजच्या काळात अनेक महिला शिक्षण, करिअर, आर्थिक स्थैर्य आणि वैयक्तिक आयुष्याला प्राधान्य देतात. त्यामुळे मातृत्वाचा निर्णय अनेकदा पुढे ढकलला जातो. मात्र, याचा शरीराच्या नैसर्गिक जैविक प्रक्रियांवर परिणाम होऊ शकतो.

डॉ. डेसेंसी यांनी सांगितले की, उशिरा गर्भधारणा करणे हे स्तनाच्या कर्करोगाच्या वाढत्या घटनांमागील एक महत्त्वाचे कारण असू शकते. त्यांच्या मते, या विषयावर समाजात फारशी चर्चा होत नाही, त्यामुळे अनेक महिलांना या संभाव्य धोक्याची माहिती नसते.  (Breast Cancer)

तज्ज्ञांच्या मते, जैविक दृष्टिकोनातून पाहिले तर महिलांसाठी २० ते ३५ वर्षे हा गर्भधारणेसाठी तुलनेने योग्य कालावधी मानला जातो. या वयानंतर गर्भधारणा होणे कठीण होऊ शकते आणि काही आरोग्यविषयक धोकेही वाढू शकतात. मात्र, याचा अर्थ असा नाही की उशिरा मातृत्व स्वीकारणाऱ्या प्रत्येक महिलेला स्तनाचा कर्करोग होईल. कर्करोगाचा धोका अनेक घटकांवर अवलंबून असतो.  (Breast Cancer)

वैज्ञानिकांच्या मते, गर्भधारणा होईपर्यंत स्तनातील काही पेशी अधिक संवेदनशील अवस्थेत असतात. या पेशींवर इस्ट्रोजेन हार्मोनचा प्रभाव अधिक असू शकतो. त्यामुळे पेशींमध्ये असामान्य बदल होण्याचा धोका वाढू शकतो. गर्भधारणेनंतर या पेशी अधिक परिपक्व होतात आणि दूध निर्मितीसारख्या नैसर्गिक कार्यासाठी तयार होतात. त्यामुळे दीर्घकाळात कर्करोगाचा धोका काही प्रमाणात कमी होण्यास मदत होऊ शकते.  (Breast Cancer)

ब्रिटिश जर्नल ऑफ कॅन्सरमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका अभ्यासानुसार, ज्या महिलांना ३० वर्षांनंतर पहिले अपत्य होते, त्यांच्यात रजोनिवृत्तीपूर्व स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका तुलनेने अधिक आढळला. तसेच प्रत्येक गर्भधारणेमुळे हा धोका काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो, असेही संशोधकांनी नमूद केले आहे.

स्तनपानालाही स्तनाच्या कर्करोगापासून संरक्षण देणारा घटक मानले जाते. काही संशोधनांनुसार, सहा महिन्यांपेक्षा अधिक काळ स्तनपान केल्यास आणि धूम्रपान टाळल्यास कर्करोगाचा धोका कमी होण्यास मदत मिळू शकते. स्तनपानामुळे शरीरातील इस्ट्रोजेन हार्मोनची पातळी कमी राहते, ज्याचा सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.

तथापि, तज्ज्ञ स्पष्टपणे सांगतात की मातृत्वाचा निर्णय हा प्रत्येक महिलेचा वैयक्तिक निर्णय असतो. तो अनेक सामाजिक, आर्थिक आणि वैयक्तिक परिस्थितींवर अवलंबून असतो. त्यामुळे केवळ एका घटकावरून कोणताही निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.

स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी धूम्रपान टाळणे, मद्यपानापासून दूर राहणे, नियमित व्यायाम करणे, वजन नियंत्रणात ठेवणे आणि संतुलित आहार घेणे या गोष्टी महत्त्वाच्या मानल्या जातात. याशिवाय नियमित आरोग्य तपासणी आणि कोणतीही लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.