सध्या भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांसह बांगलादेशही पुराच्या तडाख्यात आहे. दोन्ही देशांमध्ये पुरामुळे परिस्थिती अत्यंत बिकट आहे. भारतातील आसाम, मेघालय, अरुणाचल प्रदेशमध्ये सुमारे १० ते १२ लाख लोक पुरामुळे बाधित झाले आहेत, तर बांगलादेशात सुमारे १० लाख लोक प्रभावित झाले आहेत. आसाम, मेघालयातील पावसाचा प्रभाव बांगलादेशात दिसू लागला आहे, अशी स्थिती आहे. दोन्ही देशांमध्ये पाऊस आणि पूर यांचा काय संबंध आहे? भारतातील पावसामुळे बांगलादेशात पूर का येतो? आता दोन्ही देशांमध्ये परिस्थिती कशी आहे? पूरस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी दोन्ही देशांची सरकारे कोणती पावले उचलत आहेत? चला, जाणून घेऊया सविस्तर.

भारतातील आसाम, मेघालय आणि अरुणाचल प्रदेश या ईशान्येकडील राज्यांमध्ये, भीषण पूर आणि भूस्खलनामुळे गेल्या नऊ दिवसांत सुमारे २९ लोकांचा मृत्यू झाला आहे. त्यामुळे तीन राज्यांतील १० ते १२ लाख लोकांना याचा फटका बसला आहे. आसाममध्ये परिस्थिती सर्वात वाईट आहे. येथील २७ जिल्ह्यांमध्ये परिस्थिती अनियंत्रित आहे. सुमारे सात लाख लोक पुरामुळे हैराण झाले आहेत. मात्र, आता परिस्थिती सुधारत आहे.

आसाम नैसर्गिक आपत्ती व्यवस्थापनानुसार शनिवारी आणखी चार जणांचा मृत्यू झाला. यानंतर येथील मृतांचा आकडा १८ वर गेला आहे. यापैकी १३ जणांचा मृत्यू पुरामुळे तर ५ जणांचा भूस्खलनामुळे झाला आहे. त्याचवेळी मेघालयातील पुरामुळे तीन तर अरुणाचल प्रदेशात पूर आणि भूस्खलनामुळे आठ जणांचा मृत्यू झाला आहे.

त्रिपुरामध्येही पावसाचा परिणाम दिसून आला आहे. अनेक ठिकाणी दरड कोसळल्याने रस्ता बाधित झाला आहे. त्यामुळे अत्यावश्यक सुविधांवर परिणाम झाला आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या पुरवठ्यावरही परिणाम झाला आहे.

त्याचबरोबर भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांना लागून असलेल्या बांगलादेशी राज्यांमध्ये पूरस्थिती भीषण होत आहे. आतापर्यंत येथे ६० लोकांचा मृत्यू झाला आहे, तर १० लाखांहून अधिक लोक बाधित झाले आहेत. २० वर्षांतील ही सर्वात भीषण पूरस्थिती आहे. त्याचा सर्वाधिक परिणाम सिल्हेत आणि सुनमगंजमध्ये दिसून आला आहे. दोन्ही जिल्ह्यांत संततधार पावसामुळे परिस्थिती अधिकच बिकट झाली आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते येत्या काही दिवसांत मुसळधार पाऊस थांबेल. त्यामुळे पूर स्थिती सुधारेल.

वास्तविक भारत आणि बांगलादेश यांची ४०९६ किमी सीमा आहे. यामध्ये आसामची २५६ किमी, त्रिपुराची ८५६ किमी, मिझोरमची ३१८ किमी, मेघालयची ४४३ किमी आणि बांगलादेशची पश्चिम बंगालशी २,२१७ किमीची सीमा आहे.

पूर्वी आसाम, मेघालय, त्रिपुरा, मिझोराममध्ये जोरदार पाऊस झाला होता. पावसाच्या पाण्यामुळे ही राज्ये जलमय झाली होती. हे पाणी वाहत जाऊन भारताला लागून असलेल्या बांगलादेशच्या खालच्या भागातील सिल्हेट, सुनमगंजसह सहाहून अधिक जिल्ह्यांमध्ये पोहोचले. या जिल्ह्यांतही मुसळधार पाऊस झाला असून आता पूर आला आहे.

सरकारने काय पावले उचलली?
भारतातील पावसामुळे बांगलादेशात का येतो पूर ? जाणून घ्या दोन्ही देशांमध्ये काय आहे नेमकी परिस्थिती?भारतातील पूरग्रस्त आसाममधील २७ जिल्ह्यांतील सुमारे दोन लाख लोकांना वेगवेगळ्या मदत छावण्यांमध्ये हलवण्यात आले आहे. त्याचप्रमाणे त्रिपुरा, मेघालय आणि अरुणाचल प्रदेशातील एक लाख लोकांनाही मदत छावण्यांमध्ये हलवण्यात आले आहे. पूरग्रस्त भागात राहणाऱ्या लोकांना अन्न, शुद्ध पिण्याचे पाणी आणि औषधे पुरविली जात आहेत. त्याचप्रमाणे बांगलादेशातही लोकांना सातत्याने मदतीचा हात दिला जात आहे.

आजकाल भारत सरकार देशातील सर्व नद्या एकत्र जोडण्याचे काम करत आहे. ज्या राज्यांमध्ये अतिवृष्टीमुळे पूरस्थिती आहे, तेथील परिस्थिती सामान्य करता येईल, हा यामागचा उद्देश आहे. त्याचबरोबर ज्या राज्यांमध्ये कमी पाऊस पडतो, तेथे नदीद्वारे पाणी सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचू शकते. यामध्ये ईशान्य ते पश्चिम आणि दक्षिण ते उत्तर भारतातील नद्या जोडण्याचे काम केले जात आहे.