Singapore । पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दोन दिवसांच्या सिंगापूर दौऱ्यावर आहे. दौऱ्याच्या दुसऱ्या दिवशी पंतप्रधान मोदींनी सिंगापूरचे पंतप्रधान लॉरेन्स वँग यांची भेट घेतली. या काळात भारत आणि सिंगापूरमध्ये चार महत्त्वपूर्ण करारांवर स्वाक्षऱ्याही झाल्या. त्यांच्या दौऱ्याच्या दुसऱ्या दिवशी पंतप्रधान मोदी यांनी लॉरेन्स वोंग यांच्यासोबत सिंगापूरच्या AEM होल्डिंग्ज लिमिटेडच्या सेमीकंडक्टर केंद्रालाही भेट दिली. पीएम मोदींनी कंपन्यांना सेमिकॉन इंडिया प्रदर्शनात येण्याचे निमंत्रण दिले. 11 ते 13 सप्टेंबर दरम्यान ग्रेटर नोएडा येथे सेमीकॉन इंडिया प्रदर्शन आयोजित केले जाईल. पंतप्रधान मोदी म्हणाले,’भारताला सिंगापूरसारखे सेमीकंडक्टर उद्योगाचे मोठे केंद्र बनवायचे आहे.’ Singapore । यावेळी पंतप्रधान मोदी म्हणाले की… ‘मला भारतातही अनेक सिंगापूर तयार करायचे आहेत. आम्हाला भारतातही अनेक सिंगापूर तयार करायचे आहेत आणि आम्हाला आनंद आहे की आम्ही या दिशेने एकत्र प्रयत्न करत आहोत.’ Singapore । सिंगापूर म्हणजे काय? 60 हून अधिक लहान बेटांचा समावेश असलेले, सिंगापूर 735 चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळात पसरले आहे. बघितले तर सिंगापूर भारतापेक्षा साडेचार हजार पटीने लहान आहे. पण इतके लहान असूनही सिंगापूर हा सेमीकंडक्टर उद्योगाचा राजा आहे. सिंगापूरच्या GDP मध्ये सेमीकंडक्टर उद्योगाचा वाटा ७% आहे. सिंगापूर जगातील 10% सेमीकंडक्टर मार्केट नियंत्रित करते. त्याचवेळी, सेमीकंडक्टरशी संबंधित उपकरणांच्या निर्मितीमध्ये सिंगापूरचा वाटा 20% आहे. एवढेच नाही तर जगातील 5% सेमीकंडक्टर इंडस्ट्रियल पार्क देखील सिंगापूरमध्ये आहे. अहवालानुसार, जगातील 15 टॉप सेमीकंडक्टर कंपन्यांपैकी 9 कंपन्यांनी सिंगापूरमध्ये त्यांच्या शाखा उघडल्या आहेत. सेमीकंडक्टर उद्योगात चार मोठे खेळाडू आहेत. प्रथम- आयसी डिझाइन. दुसरे- असेंब्ली, पॅकेजिंग आणि चाचणी. तिसरा- वेफर फॅब्रिकेशन किंवा इंडस्ट्रियल पार्क. चौथा- उपकरणे उत्पादन. या चौघांमध्ये सिंगापूरचे वर्चस्व आहे. सिंगापूर सरकारच्या आकडेवारीनुसार, देशातील अर्धसंवाहक उद्योग 2000 ते 2022 दरम्यान वार्षिक 9.3 टक्के दराने वाढला आहे. सिंगापूरचे उत्पादन क्षेत्र पूर्णपणे अर्धसंवाहकांवर अवलंबून आहे. सेमीकंडक्टर उद्योगाचा उत्पादन क्षेत्रात 44% वाटा आहे. Singapore । सुरुवात कशी झाली ? 1960 च्या दशकात अमेरिकन चिप कंपन्या सिंगापूर आणि दक्षिण आशियाई देशांकडे वळल्या. याचे कारण येथे चांगले मजूर स्वस्तात उपलब्ध होते. सिंगापूरने त्याचे भांडवल केले. सिंगापूरची अर्थव्यवस्था नेहमीच उत्पादन क्षेत्रावर अवलंबून राहिली आहे. त्यामुळे उत्पादन क्षेत्रात काम करणाऱ्यांनाही चांगला पगार मिळतो. सिंगापूर इकॉनॉमिक डेव्हलपमेंट बोर्ड (EDB) नुसार, गेल्या 55 वर्षांत, सिंगापूरने स्वत:ला सेमीकंडक्टर उद्योगाचे सर्वात मोठे केंद्र बनवण्यासाठी बरीच गुंतवणूक केली आहे. सेमीकंडक्टर उद्योगासाठी अशा प्रकारची पायाभूत सुविधा येथे विकसित करण्यात आली आहे. सिंगापूरमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये मायक्रोइलेक्ट्रॉनिक आणि आयसी डिझायनिंग शिकवले जाते, जेणेकरून तरुणांना यासाठी तयार करता येईल. एवढेच नाही तर सिंगापूर सरकार संशोधन आणि विकासावरही मोठा खर्च करते. येत्या पाच वर्षांत यासाठी २८ अब्ज डॉलर्स खर्च केले जातील. Singapore । सिंगापूर भारतात बांधता येईल का? पंतप्रधान मोदी जे बोलले त्याचा अर्थ सिंगापूरप्रमाणे भारतही सेमीकंडक्टर उद्योगाचे मोठे केंद्र बनू शकतो. वाढत्या तंत्रज्ञानामुळे सेमीकंडक्टर उद्योगाचाही विस्तार झाला आहे. 2023 पर्यंत, जगभरातील सेमीकंडक्टर बाजार $600 अब्ज किमतीचे होते. या वर्षात ते $680 अब्ज ओलांडण्याची अपेक्षा आहे. तर, 2032 पर्यंत अर्धसंवाहक बाजार दोन हजार अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त असेल असा अंदाज आहे. सध्या सिंगापूरमध्ये तयार होणाऱ्या चिप्स फारशा प्रगत नाहीत. तेथे बनवलेल्या चिप्सचा वापर उपकरणे, कार आणि उपकरणांमध्ये केला जातो. परंतु ज्या प्रकारे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वाढत आहे, त्यासाठी अधिक प्रगत चिप्स आवश्यक आहेत, ज्या सिंगापूरमध्ये बनत नाहीत. अशा परिस्थितीत सेमीकंडक्टर कंपन्यांना येथे उत्पादन प्रकल्प उभारण्यासाठी राजी करण्याची भारताला संधी आहे. आता बहुतेक कंपन्या एआय चिप्समध्ये मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक करत आहेत. भारतासाठी चांगली गोष्ट म्हणजे सिंगापूरमध्ये ज्या कंपन्यांचे प्लांट आहेत त्यापैकी बहुतेक कंपन्या एआय चिप्ससाठी तेथे गुंतवणूक करण्यास इच्छुक नाहीत. TMC, Samsung आणि Intel सारख्या कंपन्या सिंगापूरच्या बाहेर जागा शोधत आहेत. भारतातील सेमीकंडक्टर मार्केट सतत वाढत आहे. 2023 पर्यंत, भारताचे अर्धसंवाहक बाजार $35 अब्जाचे होते. 2023 पर्यंत ते $190 अब्ज पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे. जगातील अनेक आघाडीच्या कंपन्यांनी भारतात आधीच उत्पादन प्रकल्प स्थापन केले आहेत. भारतात अनेक सिंगापूर तयार होऊ शकतात कारण त्यात केवळ संसाधने नाहीत तर तरुण लोकसंख्याही आहे. ===================
