West Bengal Election 2026: पश्चिम बंगालच्या २९४ विधानसभा जागांची मतमोजणी सुरू आहे. प्राथमिक कलानुसार भाजप १६० जागांवर आणि तृणमूल काँग्रेस १७७ जागांवर आघाडीवर आहे. ममता बॅनर्जी यांनी भवानीपूर मतदारसंघात सुवेंदू अधिकारी यांना मागे टाकले आहे. पंतप्रधान मोदींनी शपथ घेतलेल्या सर्व चार जागांवर (झाडग्राम, बिनपूर, गोपीबल्लभपूर आणि नयाग्राम) भाजप आपली पकड मजबूत करत आहे. खरे तर, यावेळी ममता बॅनर्जी यांचा पराभव करण्यासाठी भाजपने पाच प्रमुख घटकांचा वापर केला. इतकेच नाही, तर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी बंगालमध्ये १५ दिवसांचा तळही ठोकला होता. यावेळी भाजपने बंगालच्या जमिनीवरील वास्तवाशी सुसंगत अशी एक अत्यंत सुनियोजित रणनीती अवलंबली. या पाच घटकांनी बाजी पलटवली: * ‘मासे आणि भात’ यांचा मुद्दा बनवण्यात आला (West Bengal Election 2026) निवडणूक प्रचारादरम्यान, ममता बॅनर्जी यांनी आरोप केला होता की, भाजप सत्तेत आल्यास ते ‘मासे-भात खाणाऱ्या बंगालींची’ ओळख नष्ट करतील आणि शाकाहारी संस्कृती लादतील. भाजपने या आरोपाला बंगालच्या ‘शक्ती परंपरे’शी जोडून प्रत्युत्तर दिले, जिथे माशाला ‘महाप्रसाद’ मानले जाते. अनुराग ठाकूर यांच्यासारख्या भाजपच्या ज्येष्ठ नेत्यांनी जाहीरपणे मासे आणि भात खाऊन हा संदेश दिला की, भाजपचे हिंदुत्व बंगालच्या खाद्यसंस्कृती आणि संस्कृतीशी पूर्णपणे सुसंगत आहे आणि कोणत्याही पक्षाला मतदान केले तरी प्रत्येक बंगालीचा तो हक्क आहे. * ‘काबा’ विरुद्ध ‘माँ काली’ अशी सांस्कृतिक कथा तयार केली टीएमसी खासदार सायनी घोष यांनी मुस्लिमबहुल भागात ‘मेरे दिल में है काबा और मेरी आँखों में मदिना’ हे गाणे गायल्याचा एक व्हिडिओ व्हायरल झाला. अमित शाह आणि योगी आदित्यनाथ यांच्यासारख्या नेत्यांनी याला ‘काली विरुद्ध काबा’ अशी थेट लढाई बनवले. West Bengal Election 2026: भाजपने म्हटले की, टीएमसीचे हृदय काबा आणि मदिना याठिकाणी असले तरी, बंगालमध्ये केवळ माता काली आणि माता दुर्गाच वास करतात. बंगाली अस्मितेशी स्वतःला अधिक जोडण्यासाठी भाजपने जाणीवपूर्वक आपली हिंदी भाषिक पट्ट्यातील ‘जय श्री राम’ ही घोषणा बंगालमधील ‘जय माँ काली’शी जोडली. * दुप्पट मदत आणि आरक्षणाच्या आश्वासनांमुळे महिला मतपेढीला धक्का ममता बॅनर्जी यांनी ‘लक्ष्मी भंडार’ योजनेअंतर्गत महिलांसाठी असलेल्या ₹१,००० च्या लाभाचा विस्तार केला तो वाढवून ₹१,५०० केला. याला प्रत्युत्तर म्हणून, भाजपने सत्तेत आल्यास ₹३,००० चा मासिक लाभ जाहीर केला, जो ममता यांच्या योजनेच्या दुप्पट होता. इतकेच नाही तर, निवडणुकीच्या अगदी आधी, केंद्र सरकारने महिला आरक्षणाच्या अंमलबजावणीला गती देण्यासाठी एक विधेयक आणण्याचा प्रयत्न करण्याकरिता संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलावले. यामुळे असा संदेश गेला की, भाजप महिलांना सत्तेत ३३% वाटा देत आहे, तर टीएमसीसह विरोधी पक्ष याला विरोध करत होते. पंतप्रधान मोदींनी वचन दिले होते की, भाजपचे सरकार सत्तेवर आल्यास महिला रात्री २ वाजताही मुक्तपणे फिरू शकतील. रात्री बाहेर न पडण्याच्या ममता बॅनर्जींच्या सल्ल्याला भाजपने थेट प्रत्युत्तर दिले. * ९१ लाख मतदारांची नावे वगळण्याच्या SIR प्रक्रियेचा ‘शुद्धीकरण मोहीम’ म्हणून गैरवापर निवडणुकांपूर्वी राबवण्यात आलेल्या विशेष सघन पुनरावलोकन (एसआयआर) प्रक्रियेद्वारे बंगालच्या मतदार यादीतून अंदाजे ९१ लाख नावे वगळण्यात आली. एकूण मतदारांची संख्या ११.८% ने कमी होऊन ७.६६ कोटींवरून ६.७५ कोटी झाली. मुर्शिदाबाद, मालदा आणि उत्तर २४ परगणा यांसारख्या मुस्लिमबहुल आणि टीएमसीचा बालेकिल्ला असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये सर्वाधिक नावे वगळण्यात आली. याला केवळ एक प्रशासकीय प्रक्रिया म्हणून चित्रित करण्याऐवजी, भाजपने याला अवैध स्थलांतरित आणि ‘काळी मते’ यांच्या विरोधातली ‘शुद्धीकरण मोहीम’ म्हणून सादर केले. भाजपने असा युक्तिवाद केला की, टीएमसीने आपली मतपेढी तयार करण्यासाठी या घुसखोरांना आश्रय दिला होता. * १५ वर्षांची सत्ताविरोधी लाट आणि संघटनात्मक रणनीतीत मोठा बदल ( West Bengal Election 2026) २०११ पासून सत्तेत असलेल्या १५ वर्षांमुळे निर्माण झालेली सत्ताविरोधी लाट आणि भ्रष्टाचाराच्या आरोपांना तोंड देण्यासाठी, भाजपने यावेळी थेट वैयक्तिक हल्ले करणे सोडून दिले. ममता बॅनर्जी यांना लक्ष्य करण्याऐवजी, त्यांनी संपूर्ण व्यवस्थेला आणि “सिंडिकेट राज”ला लक्ष्य केले. इतकेच नाही, तर २०२१ च्या पराभवातून धडा घेऊन, पक्षाने मायक्रो-मॅनेजमेंट जोरदार भर दिला. अमित शाह यांनी १५ दिवस बंगालमध्ये तळ ठोकला, “३ एएम ब्लूप्रिंट” अंतर्गत सर्व ८०,७१९ मतदान केंद्रांवरील माहितीचे विश्लेषण केले आणि “पन्ना प्रमुख” प्रणाली लागू केली. प्रत्येक कार्यकर्त्याला ३०-६० मतदारांना मतदान केंद्रावर आणण्याचे काम सोपवण्यात आले होते. बाहेरचे नेते लादण्याच्या दीर्घकाळापासूनच्या आरोपांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी, स्थानिक चेहऱ्यांना पुढे करण्यात आले आणि अशी घोषणा करण्यात आली की, “भाजपचे मुख्यमंत्री बंगालच्या मातीचे सुपुत्र असतील.” या सर्व पाच मुद्द्यांचा वापर ममता बॅनर्जी यांनी निवडणूक प्रचारात केला. परंतु, त्याच्या याच मुद्द्यांचा वापर भाजपने तृणमूल काँग्रेसला सत्तेतून बाजूला करण्यासाठी केला. त्याचेच फळ म्हणून पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचे कमळ आता फुलण्याच्या तयारीत आहे.
