Vighneshwar ozar ganpati: अष्टविनायकांपैकी एक प्रमुख व प्राचीन गणपती मंदिर म्हणजे जुन्नर तालुक्यातील ओझर गावातील श्री विघ्नेश्वर गणपती मंदिर. अडथळे, संकटे दूर करणारा देव म्हणून गणेशाची सर्वत्र ओळख आहे, आणि ओझरचा विघ्नेश्वर यासाठीच प्रसिद्ध मानला जातो. प्रत्येक वर्षी हजारो भक्त येथे येऊन गणरायाचे दर्शन घेतात आणि आपल्या मनोकामना व्यक्त करतात.

कुठे आहे व कसे पोहोचावे?

ओझर हे पुण्यापासून सुमारे ८५ किमी अंतरावर असून मुंबईहून अंदाजे १८० किमी आहे. पुणे-नाशिक महामार्गावरून नारायणगाव मार्गे जुन्नरला जाता येते. जुन्नरपासून ओझर सुमारे ८ किमी अंतरावर आहे. एसटी बस, रेल्वे (पुणे, नारायणगाव) तसेच खासगी वाहनाने सहज पोहोचता येते. अष्टविनायक यात्रेतील महत्त्वाचे ठिकाण असल्यामुळे येथे निवास, भोजनालयांची सोय उपलब्ध आहे.

पौराणिक आख्यायिका

पुराणानुसार राजा अभयमल्लाच्या काळात विघ्नासुर नावाचा राक्षस लोकांना त्रास देत असे. तो यज्ञयाग, पूजा यांत अडथळे निर्माण करीत असे. संकटग्रस्त लोकांच्या प्रार्थनेवरून भगवान गणपती प्रकट झाले व विघ्नासुराचा पराभव केला. गणेशाच्या तेजासमोर विघ्नासुर हतबल झाला आणि क्षमा मागू लागला. तेव्हा गणेश म्हणाले, “तुझं नाव माझ्या नावाशी जोडले जाईल, पण जेव्हा जेव्हा माझी पूजा केली जाईल, तेव्हा तू त्यात अडथळा आणणार नाहीस.” त्या दिवसापासून या ठिकाणी गणेशाचे ‘विघ्नेश्वर’ या नावाने पूजन सुरू झाले.

मंदिराची रचना व वैशिष्ट्ये

ओझरचे विघ्नेश्वर मंदिर अत्यंत आकर्षक आणि दगडी बांधकामाचे आहे. पेशव्यांच्या काळात या मंदिराचा जीर्णोद्धार करून दुरुस्ती करण्यात आली. मंदिराचे भव्य प्रवेशद्वार, सुंदर दीपमाळा, दगडी भिंती, नक्षीकाम आणि आकर्षक शिखर भाविकांचे लक्ष वेधून घेतात. मंदिरासमोरच तलाव असून भाविक दर्शनापूर्वी येथे स्नान करतात.

गर्भगृहात पूर्वाभिमुख बसलेली गणेशाची सुंदर मूर्ती आहे. चांदीच्या कवचात सजलेला गणपती अत्यंत मनोहर दिसतो. विघ्नेश्वर मूर्तीला दागदागिने, फुलांच्या हारांनी सजवले जाते. मंदिरातील वातावरण भक्तिभावाने ओतप्रोत भरलेले असते.

धार्मिक महत्त्व व उत्सव

विघ्नेश्वर गणपतीला संकट निवारण करणारा मानले जाते. गणेशोत्सव, संकष्टी चतुर्थी तसेच माघ महिन्यातील महोत्सवाला येथे भाविकांची मोठी गर्दी जमते. अष्टविनायक यात्रेत ओझरचा विघ्नेश्वर हे एक अपरिहार्य स्थान आहे. पुणे, नगर, नाशिक जिल्ह्यातील भक्तांसोबतच देशभरातून भाविक येथे येतात.

ओझरचे विघ्नेश्वर मंदिर हे केवळ धार्मिक श्रद्धेचे नव्हे, तर सांस्कृतिक वारशाचेही प्रतीक आहे. अडचणी, संकटांवर मात करून जीवनात सकारात्मकता निर्माण करण्यासाठी भाविक येथे येतात. अष्टविनायक यात्रेत ‘विघ्नहर्ता’चे दर्शन घेणे हे यात्रेचे समाधान मानले जाते.