US Space Force:  अमेरिकेविरुद्ध बदला घेण्यासाठी इराणने कतारमधील एका महत्त्वाच्या रडार सिस्टीमवर हल्ला केला. हा रडार म्हणजे यूएस स्पेस फोर्सचा AN/FPS-132 बॅलिस्टिक मिसाइल अर्ली वॉर्निंग रडार आहे.

उपग्रह प्रतिमांवरून आता पुष्टी झाली आहे की हल्ला यशस्वी झाला आणि रडारचे गंभीर नुकसान झाले आहे. अंदाजे $1.1 अब्ज (अंदाजे 9,000 कोटी रुपये) किमतीची ही प्रणाली मध्य पूर्वेतील अमेरिकेची सर्वात मोठी आणि सर्वात महत्त्वाची रडार आहे.

त्याचे प्राथमिक कार्य येणारी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे जलद शोधणे आहे, ज्यामुळे अमेरिकन सैन्य आणि त्याच्या सहयोगींना वेळेवर इशारा मिळतो. वापरलेल्या कारपेक्षा कमी किमतीच्या स्वस्त शाहेद ड्रोनने या महागड्या आणि महत्त्वाच्या संरक्षण यंत्रणेला आंधळे केले. ही घटना अमेरिकन संरक्षण यंत्रणेच्या कमकुवतपणा उघड करते.

हे रडार काय आहे आणि ते इतके खास का आहे? US Space Force: 

AN/FPS-132 रडारला अपग्रेडेड अर्ली वॉर्निंग रडार (UEWR) म्हणतात. हे यूएस ग्लोबल मिसाइल वॉर्निंग नेटवर्कचा भाग आहे. २०१३ मध्ये कतारमध्ये हे स्थापित करण्यात आले होते. त्याची शोध श्रेणी ५,००० किलोमीटर आहे. ते इराण आणि इतर देशांकडून सोडण्यात येणाऱ्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांना खूप अंतरावरून ट्रॅक करू शकते.

हे रडार मध्य पूर्वेतील सर्वात मोठे अमेरिकन हवाई तळ असलेल्या अल उदेद हवाई तळाजवळ आहे. येथून, अमेरिका संपूर्ण प्रदेशात आपल्या लष्कराला मदत करते. हे रडार प्रक्षेपणानंतर लगेचच क्षेपणास्त्राची दिशा, वेग आणि लक्ष्य याबद्दल माहिती प्रदान करते.

यामुळे पॅट्रियट किंवा THAAD सारख्या क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली सक्रिय होण्यासाठी वेळ मिळतो. या रडारशिवाय, अमेरिका आणि सौदी अरेबिया आणि युएई सारख्या त्याच्या सहयोगी देशांना क्षेपणास्त्र हल्ल्यांपासून बचाव करण्यात जास्त अडचण येईल.  ही प्रणाली जगात काही ठिकाणीच उपलब्ध आहे, म्हणून त्याचे नुकसान लक्षणीय मानले जाते.

इराणच्या हल्ल्याची कहाणी आणि ते कसे घडले? US Space Force: 

इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने त्याचे वर्णन ‘ट्रू प्रॉमिस ४’ ऑपरेशनचा भाग म्हणून केले. हा हल्ला इराणवरील अमेरिके आणि इस्रायली हल्ल्यांना प्रतिसाद होता. इराणने बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन सोडले.

कतारच्या संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की त्यांनी बहुतेक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन रोखले, परंतु काही अल उदेद तळावर पडले. एका UAV ने रडार साइटला लक्ष्य केले.

इराणी माध्यमांनी दावा केला की रडार पूर्णपणे नष्ट झाला. काही वृत्तांत असे म्हटले आहे की ड्रोन शाहेद प्रकारचा होता, जो एक अतिशय स्वस्त पण प्राणघातक क्षेपणास्त्र होता. कतारने मान्य केले की काही हल्ले यशस्वी झाले आणि आठ लोक श्रापनेलमुळे जखमी झाले.

अमेरिका किंवा कतार दोघांनीही अद्याप नुकसानीची संपूर्ण माहिती जाहीर केलेली नाही, परंतु उपग्रह प्रतिमा स्पष्टपणे दर्शवितात की रडारचे गंभीर नुकसान झाले आहे. शत्रूच्या हल्ल्यामुळे इतक्या महागड्या अमेरिकन धोरणात्मक प्रणालीवर इतका गंभीर परिणाम होण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

या हल्ल्याचा काय परिणाम होईल?

हा हल्ला अमेरिकेच्या क्षेपणास्त्र संरक्षण ढालीला मोठा धक्का आहे. आखाती प्रदेशातील अमेरिकेची नजर कमकुवत झाली आहे. आता, क्षेपणास्त्र प्रक्षेपणासाठी इशारा देण्याची वेळ कमी केली जाऊ शकते. यामुळे अमेरिकन तळ, इस्रायल आणि आखाती देशांना सुरक्षा धोका वाढतो.

इराणने दाखवून दिले आहे की स्वस्त ड्रोन देखील महागड्या प्रणालींना लक्ष्य करू शकतात. ही घटना ड्रोन युद्धासाठी एक नवीन रणनीती अधोरेखित करते.

अमेरिकेला आता नवीन पद्धतीने आपले संरक्षण मजबूत करावे लागेल. कतारसारख्या देशांमध्ये अमेरिकन तळांची उपस्थिती प्रादेशिक तणाव आणखी वाढवू शकते.

इराणच्या या कृतीवरून असे दिसून येते की ते आता अमेरिकन मालमत्तेवर थेट हल्ला करण्यास मागेपुढे पाहत नाही. भविष्यात असे हल्ले वाढू शकतात.