US Iran Tension: एकीकडे जिनेव्हामध्ये इराणच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाबाबत वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात चर्चेच्या फेऱ्या सुरू असतानाच, दुसरीकडे पर्शियन गल्फमध्ये (पर्शियन आखात) लष्करी हालचाली तीव्र झाल्या आहेत. या भागात अमेरिकेचे अत्याधुनिक ‘जासूसी ड्रोन’ (Spy Drones) सक्रिय झाल्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव शिगेला पोहोचला असून, युद्धाची ठिणगी पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. अत्याधुनिक ‘ट्रायटन’ ड्रोनद्वारे पाळत – मिळालेल्या माहितीनुसार, अमेरिकन नौदलाचे किमान दोन Northrop Grumman MQ-4C Triton हे ड्रोन पर्शियन गल्फच्या आकाशात घिरट्या घालताना दिसले आहेत. यातील एक ड्रोन संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) अल धफरा एअरबेसवरून उडाल्याचे समजते. या ड्रोनचा नोंदणी क्रमांक ‘169660’ असून तो ‘OVRD01’ या कॉल साइनअंतर्गत कार्यरत होता. हे ड्रोन कोणत्याही लष्करी कारवाईपूर्वीची पूर्वतयारी किंवा गुप्तचर माहिती गोळा करण्याचे काम करत असल्याचे संरक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे. MQ-4C Triton ची वैशिष्ट्ये – यात प्रगत ३६० डिग्री रडार यंत्रणा असून ती मोठ्या क्षेत्रावर लक्ष ठेवण्यास सक्षम आहे. शत्रूची ठिकाणे ओळखणे, त्यांचा मागोवा घेणे आणि त्यांचे वर्गीकरण करणे यात हे ड्रोन माहीर आहे. सध्यातरी या ड्रोनने इराणच्या हवाई क्षेत्रापासून सुरक्षित अंतर राखून आपली मोहीम सुरू ठेवली आहे. हेही वाचा – कराचीत गॅस सिलिंडरच्या भीषण स्फोटात 16 ठार आखातात युद्धनौकांचा वेढा – केवळ ड्रोनच नव्हे, तर अमेरिकेने समुद्रातही आपली शक्ती वाढवली आहे. अमेरिकेची विमानवाहू युद्धनौका USS Abraham Lincoln आधीच या भागात तैनात आहे, तर USS Gerald R. Ford ही युद्धनौका देखील लवकरच येथे पोहोचण्याची शक्यता आहे. या हालचालींमुळे इराणची नाकेबंदी करण्याचे संकेत मिळत आहेत. होर्मुजची सामुद्रधुनी अंशतः बंद – अमेरिकेच्या दबावाला प्रत्युत्तर म्हणून इराणनेही आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. जगातील तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग असलेली ‘Strait of Hormuz’ (होर्मुजची सामुद्रधुनी) इराणने अंशतः बंद केल्याचे वृत्त आहे. यामुळे जागतिक तेल बाजारात खळबळ उडाली आहे. अमेरिका-इस्रायलची संयुक्त कारवाई? ‘ॲक्सिओस न्यूज’ने दिलेल्या वृत्तानुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प इराणच्या भूमिकेवर प्रचंड नाराज आहेत. त्यांच्या एका सल्लागाराने “Trump is fed up” असे विधान केल्याने चर्चांना उधाण आले आहे. जर चर्चा अपयशी ठरली, तर अमेरिका आणि इस्रायल मिळून इराणवर मोठी लष्करी कारवाई करू शकतात. ही कारवाई गेल्या वर्षी जूनमध्ये झालेल्या इस्रायली हल्ल्यापेक्षाही भीषण असू शकते, असा अंदाज वर्तवण्यात येत आहे. सध्या चर्चा आणि युद्धजन्य परिस्थिती अशा दोन्ही आघाड्यांवर घडामोडी घडत असल्याने, संपूर्ण जगाचे लक्ष पर्शियन गल्फकडे लागले आहे. हेही वाचा: पंतप्रधान रहमान यांची हिंदूंसाठी मोठी घोषणा केली
