US ELECTION 2024।  अमेरिकेत अध्यक्षीय निवडणुकीची उलटी गिनती जवळपास संपत आली आहे. रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार डोनाल्ड ट्रम्प आणि डेमोक्रॅट पक्षाच्या उमेदवार कमला हॅरिस यांच्यात चुरशीची लढत आहे. ट्रम्प अमेरिकेचे अध्यक्ष झाले तर त्याचा भारतावरही परिणाम होणार हे नक्की.

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संबंध अधिक दृढ करण्याची वचनबद्धता व्यक्त केली आहे. दिवाळीच्या खास प्रसंगी ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करत भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना आपले मित्र म्हणून वर्णन केले होते. आपले सरकार सत्तेवर आल्यावर दोन्ही देशांमधील भागीदारी आणखी पुढे नेण्याचे आश्वासनही दिले आहे.

माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही बांगलादेशात नुकत्याच झालेल्या सत्तापालटाच्या वेळी हिंदू आणि इतर अल्पसंख्याकांवर झालेल्या हिंसाचाराचा तीव्र निषेध केला आहे. बांगलादेशातील सत्तापालटानंतर शेकडो हिंदूंना जीवघेण्या हल्ल्यांना सामोरे जावे लागल्याचे पुष्टी करणारे असे अनेक अहवाल आतापर्यंत समोर आले आहेत.

त्याच वेळी डोनाल्ड ट्रम्प भारतात आले तेव्हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही त्यांना जगातील सर्वात मोठ्या क्रिकेट स्टेडियममध्ये होस्ट केले होते. यावेळी अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांच्या स्वागतासाठी १ लाख २० हजारांहून अधिक लोक उपस्थित होते. दोन्ही नेत्यांमधील हा समन्वय केवळ प्रतीकात्मक नाही. दोघांचे राष्ट्रवादी विचार जवळपास सारखेच आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे ‘इंडिया फर्स्ट’ व्हिजन आणि डोनाल्ड ट्रम्पचे ‘अमेरिका फर्स्ट’ धोरण बरेच सारखे आहे, दोन्ही नेत्यांनी देशांतर्गत विकास, आर्थिक राष्ट्रवाद आणि राष्ट्रीय सीमांच्या सुरक्षेवर भर दिला आहे.

आर्थिक आणि व्यापार धोरणे US ELECTION 2024।

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील प्रशासन स्पष्टपणे यूएस-केंद्रित व्यापार धोरणांवर लक्ष केंद्रित करेल. व्यापारातील अडथळे कमी करण्यासाठी आणि शुल्काचा सामना करण्यासाठी भारतावर दबाव आणेल. अशा स्थितीत भारताच्या आयटी, फार्मास्युटिकल्स आणि कापड क्षेत्राच्या निर्यातीवर मोठ्या प्रमाणावर परिणाम होऊ शकतो.

या वर्षी सप्टेंबरमध्ये ट्रम्प यांनी आयात शुल्काच्या बाबतीत भारताला गैरवर्तन करणारे म्हटले होते. असे असूनही, त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचे कौतुक केले आणि त्यांना एक अद्भुत व्यक्ती म्हटले. मिशिगनमधील फ्लिंट येथे एका टाऊन हॉलमध्ये व्यापार आणि शुल्कावर चर्चा करताना ट्रम्प म्हणाले होते की, भारत या प्रकरणात मोठा गैरवर्तन करणारा आहे. हे लोक सर्वात हुशार लोक आहेत. ते मागासलेले नाहीत. आयातीच्या बाबतीत भारत अव्वल आहे, ज्याचा वापर तो आपल्याविरुद्ध करतो.

ट्रम्प पुढे म्हणाले होते की, आयात शुल्काच्या बाबतीत भारत खूप कडक आहे, ब्राझील खूप कडक आहे. चीन सर्वात कठोर आहे, परंतु आम्ही शुल्कासह चीनची काळजी घेत होतो. अशा परिस्थितीत, ट्रम्प प्रशासनाने अमेरिकन कंपन्यांना त्यांच्या पुरवठा साखळी इतरत्र नेण्यासाठी आणि चीनवरील त्यांचे अवलंबित्व कमी करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले तर ते भारताच्या बाजूने काम करू शकते. अशा परिस्थितीत भारत अनुकूल धोरणांसह अधिकाधिक अमेरिकन कंपन्यांना आकर्षित करू शकतो, ज्यामुळे आर्थिक संभावनांना चालना मिळेल. मात्र, ट्रम्प प्रशासन भारतावर टॅरिफ ड्युटी कमी करण्यासाठी दबाव आणू शकते.

संरक्षण-सुरक्षा US ELECTION 2024।

चीनबाबत भारताला जी काही चिंता आहे, ती डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या भूमिकेशी जुळते. ट्रम्प प्रशासनाच्या नेतृत्वाखाली भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संरक्षण सहकार्य अधिक चांगले आणि मजबूत होण्याची क्षमता आहे. गेल्या वेळी, ट्रम्प यांच्या कार्यकाळात, इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात चिनी प्रभावाचा सामना करण्यासाठी अमेरिका, भारत, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील सुरक्षा भागीदारी क्वाड मजबूत करण्यात आली होती. अतिरिक्त संयुक्त लष्करी सराव, शस्त्रास्त्र विक्री आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणामुळे चीन आणि पाकिस्तान या शेजारी देशांसोबतच्या तणावादरम्यान भारताची संरक्षण क्षमता मजबूत होऊ शकते.

इमिग्रेशन आणि H-1B व्हिसा धोरणे

डोनाल्ड ट्रम्पच्या इमिग्रेशनवरील प्रतिबंधात्मक धोरणे, विशेषत: H-1B व्हिसा कार्यक्रमाचा अमेरिकेतील भारतीय व्यावसायिकांवर मोठा परिणाम झाला आहे. अशी धोरणे मागे घेतल्याने भारतीयांना अमेरिकेच्या जॉब मार्केटमध्ये नोकरी मिळणे थोडे कठीण होईल. तसेच, भारतीय कामगारांवर अधिक अवलंबून असलेले कोणतेही क्षेत्र प्रभावित होऊ शकते. याशिवाय, कठोर इमिग्रेशन कायदे भारतीय तंत्रज्ञान कंपन्यांना इतर बाजारपेठा शोधण्यासाठी किंवा देशांतर्गत बाजारपेठेत अधिक संधी निर्माण करण्यास प्रवृत्त करू शकतात.

भौगोलिक राजकीय प्रभाव

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या दक्षिण आशियातील धोरणांचा भारताच्या प्रादेशिक हितांवरही परिणाम होऊ शकतो. खरे तर, अलीकडेच ट्रम्प यांनी पाकिस्तानसोबत काम करण्याची इच्छा व्यक्त केली होती, परंतु त्यांना संतुलित दृष्टिकोन स्वीकारायचा होता.