यंत्रणा तयार करण्याचे काम सुरू : “आयसीसीआर’ उपमहासंचालक नम्रता कुमार पुणे – पुण्यासह देशभरात शिक्षण घेणाऱ्या परदेशी विद्यार्थ्यांच्या माहितीची अचूक नोंद ठेवणारी मध्यवर्ती यंत्रणाच सरकारकडे नाही. त्यामुळे देशात नेमके किती परदेशी विद्यार्थी कोणत्या अभ्यासक्रमाचे शिक्षण घेत आहेत, याची माहिती उपलब्ध नाही. केंद्र सरकारकडून ही माहिती संकलित करणारी यंत्रणा तयार करण्याचे काम सुरू आहे, अशी माहिती “आयसीसीआर’ अर्थात भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषदेच्या उपमहासंचालक नम्रता कुमार यांनी दिली. “डेस्टिनेशन इंडिया’ या राष्ट्रीय परिषदेच्या अनुषंगाने त्या पत्रकारांशी बोलत होत्या. देशामध्ये सध्या सुमारे 47 हजार विद्यार्थी विविध अभ्यासक्रमांमध्ये शिक्षण घेत आहेत. पण हा आकडा अचूक नाही. सध्या परदेशी विद्यार्थी देशात आल्यानंतर गृहमंत्रालयाकडे त्याची नोंद होते. त्यानंतर संबंधित विद्यार्थ्याने शैक्षणिक संस्थेत प्रवेश घेतल्यानंतर ही माहिती विद्यापीठ अनुदान आयोगासह संबंधित नियामक संस्थेकडे संकलित जाते. पण, अनेकदा काही विद्यार्थी अल्पमुदतीचे अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेतात. त्याची नोंद होत नाही. त्यामुळे यूजीसी, असोसिएशन ऑफ इंडियन युनिव्हर्सिटीजसह अन्य नियामक संस्था आणि गृहमंत्रालयाकडील विद्यार्थ्यांच्या संख्येमध्ये खूप अंतर असते. हा आकडा नेमका किती हे सध्या सांगणे कठीण आहे. यासंदर्भात नम्रता कुमार म्हणाल्या, “परदेशी विद्यार्थी पारंपरिक अभ्यासक्रमांसह व्यावसायिक व अल्पमुदतीच्या अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेतात. वैद्यकीय अभ्यासक्रमांसह अल्पमुदतीच्या अभ्यासक्रमांतील विद्यार्थ्यांची माहिती एकत्रित होत नाही. त्यामुळे कोणत्या अभ्यासक्रमात किती विद्यार्थी शिकतात हे समजत नाही. ही यंत्रणा विकसित करण्याचे काम सध्या सुरू आहे.’ परदेशी विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गरजा बदलत असून संशोधनासाठी येथील संस्थांना प्राधान्य मिळत आहे. त्यासाठी आवश्यक दर्जेदार सुविधा, शिक्षकही आपल्याकडे उपलब्ध असल्याचे सिम्बायोसिस विद्यापीठाच्या प्र-कुलपती डॉ. विद्या येरवडेकर यांनी सांगितले. परदेशी विद्यार्थ्यांची संख्या काही प्रमाणात कमी होत असली, तरी त्यामागे विविध कारणे आहेत. त्यादृष्टीने त्यांच्या अडचणी सोडवणे, आपल्या संस्कृतीशी त्यांना जोडणे, आकर्षण वाढवणे यासाठी प्रयत्न आवश्यक आहेत. – डॉ. नितीन करमळकर, कुलगुरू, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ
