Shy Robot: बीजिंगमध्ये सुरू असलेल्या वर्ल्ड ह्युमनॉइड रोबोट गेम्समध्ये एका रोबोटने आपल्या अनोख्या धावण्याच्या शैलीमुळे सर्वांचं लक्ष वेधून घेतलं आहे. 400 मीटरच्या शर्यतीत या रोबोटने सुवर्णपदक पटकावलं. मात्र, त्याच्या विजयापेक्षा त्याची धावण्याची पद्धत सोशल मीडियावर अधिक चर्चेत आहे. हा रोबोट धावताना दोन्ही हात चेहऱ्याजवळ ठेवत होता. त्यामुळे तो लाजत लाजत धावत असल्यासारखा दिसत होता.

रोबोटचं नाव टिएन कुंग ओम्नी

या रोबोटचं नाव टिएन कुंग ओम्नी आहे. बीजिंगमधील एक्स-ह्युमनॉइड कंपनीने हा ह्युमनॉइड रोबोट विकसित केला आहे. वर्ल्ड ह्युमनॉइड रोबोट गेम्सच्या 400 मीटरच्या एका अंतिम शर्यतीत त्याने अवघ्या 45.66 सेकंदांत अंतर पूर्ण करत सुवर्णपदक जिंकलं.

रोबोटच्या या कामगिरीपेक्षा त्याची रनिंग स्टाईल पाहून प्रेक्षकांना आश्चर्य वाटलं. धावताना त्याचं शरीर पुढच्या बाजूला झुकलेलं होतं. दोन्ही हात चेहऱ्याच्या जवळ होते. तसेच हात मोठ्या वर्तुळाकार पद्धतीने हलताना दिसत होते. त्याच्या कंबरेची हालचालही सतत एका बाजूने दुसऱ्या बाजूला होत होती. त्यामुळे सोशल मीडियावर अनेकांनी हा रोबोट लाजत असल्यासारखा धावत असल्याच्या मजेशीर प्रतिक्रिया दिल्या.

इंजिनिअर्सनी अशी स्टाईल शिकवलीच नव्हती

विशेष म्हणजे रोबोटला सुरुवातीपासून अशा पद्धतीने धावण्यासाठी तयार करण्यात आलं नव्हतं. इंजिनिअर्सनी सुरुवातीला माणसांप्रमाणे हात पुढे-मागे हलवत धावण्याची पद्धत तयार केली होती. यानंतर रोबोटला सिम्युलेशनच्या माध्यमातून प्रशिक्षण देण्यात आलं. चांगली कामगिरी केल्यावर त्याला रिवॉर्ड देण्यात आले. अनेक प्रशिक्षण सत्रांनंतर आणि डेटामध्ये बदल केल्यानंतर रोबोटने स्वतःसाठी अधिक प्रभावी धावण्याची पद्धत विकसित केली. म्हणजेच, त्याची ही विचित्र दिसणारी रनिंग स्टाईल ही केवळ गंमत नसून चांगली कामगिरी करण्यासाठी विकसित झालेली पद्धत आहे.

When you’re shy but still win the race — Tiangong Omni’s 400m gold in 45.66 seconds at the 2nd World Humanoid Robot Games in Beijing. 🙈🥇 pic.twitter.com/Jza9SeiIx4

— Mao Ning 毛宁 (@SpoxCHN_MaoNing) August 24, 2026

चेहऱ्याजवळ हात ठेवण्याचा फायदा काय?

रोबोटच्या या पद्धतीमागे तांत्रिक कारण असल्याचं सांगितलं जात आहे. हात चेहऱ्याच्या जवळ ठेवून धावल्यामुळे खांद्यांवरील भार कमी होण्यास मदत होते. त्यामुळे रोबोट आपल्या पायांच्या ताकदीचा अधिक चांगल्या पद्धतीने वापर करू शकतो आणि वेगाने धावू शकतो.

वेगवेगळ्या अंतराच्या शर्यतींसाठी रोबोटसमोर वेगवेगळी आव्हानं असतात. लांब अंतराच्या शर्यतीमध्ये रोबोटच्या सांध्यांचं तापमान आणि शरीरातील उष्णता बाहेर काढणं ही मोठी समस्या असते. तर 100 आणि 400 मीटरसारख्या छोट्या अंतराच्या शर्यतींमध्ये वेग आणि संतुलनाला अधिक महत्त्व असतं.

दुसऱ्या रोबोटने मानवी विक्रमापेक्षाही कमी वेळ घेतला

याच स्पर्धेत कंपनीच्या टिएन कुंग अल्ट्रा या दुसऱ्या रोबोटनेही मोठी कामगिरी केली. त्याने 400 मीटरची शर्यत अवघ्या 38.15 सेकंदांत पूर्ण करून सुवर्णपदक पटकावलं. हा वेळ पुरुषांच्या 400 मीटरच्या जागतिक विक्रमापेक्षाही कमी आहे. दक्षिण आफ्रिकेचा धावपटू वेड व्हॅन नीकर्क याने 2016च्या रिओ ऑलिम्पिकमध्ये 43.03 सेकंदांचा विश्वविक्रम नोंदवला होता. गेल्या वर्षीच्या ह्युमनॉइड रोबोट गेम्समध्ये 400 मीटर पूर्ण करण्यासाठी 1 मिनिट 28.03 सेकंद लागले होते. अवघ्या एका वर्षात रोबोटच्या कामगिरीत मोठी सुधारणा झाल्याचं यावरून दिसतं.

आता रोबोटसमोर नवं आव्हान

आता फक्त वेगाने धावणं हे रोबोटच्या विकासाचं अंतिम लक्ष्य नाही. भविष्यात अशा रोबोटला अडथळे, बाहेरील शक्ती आणि अचानक बदलणाऱ्या परिस्थितींमध्येही संतुलन राखून काम करता यावं, यावर भर दिला जाणार आहे.

400 मीटरच्या ट्रॅकवर दिसलेली या रोबोटची अनोखी धावण्याची पद्धत एक गोष्ट स्पष्ट करते. प्रशिक्षणादरम्यान रोबोट माणसांपेक्षा वेगळ्या पद्धती शोधून स्वतःची कामगिरी सुधारू शकतो. त्यामुळे भविष्यात ह्युमनॉइड रोबोटचा वापर अनेक वेगवेगळ्या क्षेत्रांमध्ये होण्याची शक्यता वाढली आहे.