Sunita Chaudhary Success Story ।  देशात शेतीमध्ये रोज नवनवीन प्रयोग पाहायला मिळत आहेत. त्यातून प्रयोगशील शेतकरी जन्माला येत आहेत. असाच प्रयोग आणि धाडस गुजरातमधील तापी जिल्ह्यातील सुनीता चौधरी यांनी केले आहे. कारण याच धाडसाच्या जोरावर नैसर्गिक शेतीमध्ये त्यांनी चमत्कार केला आहे. सुनीता यांनी काळ्या तांदळाच्या लागवडीत फक्त ४,००० रुपये गुंतवले आणि ६५०% नफा मिळवला. सुनीता यांनी आतापर्यंत ३,००० हून अधिक शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण दिले आहे. या माध्यमातून त्या आदिवासी महिलांना सक्षम बनवत आहे. याव्यतिरिक्त, त्या कार्यशाळा आणि सामुदायिक उपक्रमांद्वारे शाश्वत शेतीला प्रोत्साहन देत आहे. २०१३ मध्ये त्यांनी आर्ट ऑफ लिव्हिंगच्या युवा नेतृत्व कार्यक्रमातून प्रेरणा घेतली. त्यानंतर त्यांनी नैसर्गिक शेतीचा अवलंब केला. सुनीता चौधरी यांच्या यशाच्या प्रवासाबद्दल  जाणून घेऊया.

४,००० रुपयांच्या भांडवलातून काम सुरू  Sunita Chaudhary Success Story । 

सुनीता चौधरी या गुजरातमधील तापी जिल्ह्यातील कानजोड गावच्या रहिवासी आहेत. त्यांनी फक्त ४,००० रुपयांच्या गुंतवणुकीतून आपला प्रवास सुरू केला. त्यांचे  ध्येय शाश्वत उपजीविका निर्माण करणे होते. त्यांनी यंत्रांवर किंवा रसायनांवर अवलंबून राहण्याऐवजी पारंपारिक ज्ञान आणि नैसर्गिक शेती पद्धतींचा अवलंब केला. चिकाटी आणि कठोर परिश्रमाने त्यांनी केवळ स्वतःचे जीवनच बदलले नाही तर संपूर्ण समुदायाला प्रेरणा दिली. २०१३ मध्ये सुनीता चौधरी यांनी आर्ट ऑफ लिव्हिंगच्या युवा नेतृत्व प्रशिक्षण कार्यक्रमात भाग घेतला. या अनुभवामुळे शेतीकडे पाहण्याचा त्यांचा विचार बदलला. शेतीला केवळ उपजीविकेचे साधन न मानता एक पवित्र काम मानून त्या भूमीला एक मंदिर मानले ज्याची देखरेख आणि आदर करण्यासारखे आहे. हा विचार मनात ठेवून त्याने नैसर्गिक शेती तंत्रांचा अवलंब केला.

४  हजारातून ६५०% नफा 

सुनीताच्या पद्धती सोप्या होत्या, पण क्रांतिकारी होत्या. त्यांनी मिश्र पीक पद्धतीचा अवलंब केला. यामुळे त्यांच्या उत्पादनात विविधता आली. जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी त्याने मल्चिंगचा वापर केला. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, त्यांनी जीवनामृत सारख्या बायो-इनपुटचा वापर केला. जीवामृत हे गाईच्या शेण आणि मूत्रापासून बनवलेले एक शक्तिशाली जैव-खत आहे. या किफायतशीर आणि शाश्वत तंत्रांनी त्यांच्या जमिनीचे पुनरुज्जीवन केले. यामुळे एक अशी परिसंस्था निर्माण झाली जिथे वनस्पती नैसर्गिकरित्या वाढल्या. सुनीताला सुरुवातीचे यश मिळाले जेव्हा त्यांना फक्त अर्धा एकर जमिनीवर १५० किलो काळा तांदूळ पिकवला. त्यात त्यांनी कमी गुंतवणुकीत प्रति किलो ३०० रुपये.किलोने तांदूळ विकला. यामुळे त्यांना चक्क ६५०% नफा झाला. त्याच्या यशाची बातमी सर्वत्र पसरली.त्यांच्या शेतातून थेट उत्पादन खरेदी करण्यासाठी खरेदीदारांनी २०० किलोमीटरहून अधिक अंतर प्रवास करण्यास सुरुवात केली.

१५ पेक्षा जास्त प्रकारचे तांदूळ लावा Sunita Chaudhary Success Story । 

यानंतर सुनीता यांनी १५ पेक्षा जास्त वेगवेगळ्या प्रकारच्या भाताची लागवड करायला सुरुवात केली. यामध्ये सोनामतीचा समावेश आहे, जी पूर्वी या क्षेत्रासाठी अयोग्य मानली जात होती. रसायनमुक्त पिके घेण्याची त्यांची मागणी वाढली. यामुळे अनेक राज्यांतील ग्राहक आकर्षित झाले. सोशल मीडिया आणि तोंडी चर्चा यामुळे त्याची व्याप्ती आणखी वाढली. यामुळे ती शाश्वत शेतीमध्ये एक विश्वासार्ह नाव बनली.

३,००० हून अधिक शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण  

सुनीता यांचा प्रभाव त्यांच्या क्षेत्रांच्या पलीकडे पसरलेला आहे. नैसर्गिक शेतीमध्ये लोकांचे जीवन बदलण्याची क्षमता आहे हे त्यांना  जाणवले. अशा परिस्थितीत त्यांनी इतरांना प्रशिक्षण देण्याचा निर्णय घेतला. आजपर्यंत, त्यांनी ३,००० हून अधिक शेतकऱ्यांना शाश्वत शेती पद्धतींचे प्रशिक्षण दिले आहे. यामुळे त्याला रासायनिक अवलंबित्वापासून मुक्तता मिळाली आहे. ते आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र झाले आहेत. सुनीता यांच्याकडून प्रशिक्षण घेतलेल्यांमध्ये ३०० हून अधिक आदिवासी महिलांचा समावेश आहे. सुनीता यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांना  नवीन संधी मिळाल्या आहेत. सुनीता चौधरीची कहाणी प्रेरणादायी आहे. त्यांनी हे दाखवून दिले आहे की नैसर्गिक शेती केवळ चांगला नफा मिळवू शकत नाही तर संपूर्ण समाजात बदल देखील करू शकते.