– प्रभाकर तुमकर
SIR Process Maval – विशेष सघन पुनरिक्षण (एसआयआर) प्रक्रियेत मावळ विधानसभा मतदारसंघातील तब्बल २४.०५ टक्के मतदारांची नोंद पुनरिक्षित होऊ शकलेली नसल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे. मतदारसंघातील एकूण ३ लाख ८२ हजार ७७८ मतदारांपैकी २ लाख ९० हजार ७२३ मतदारांची नोंद निश्चित झाली आहे. तर तब्बल ९२ हजार ६५ मतदारांची नोंद पुनरिक्षण प्रक्रियेत आढळून आलेली नाही.

उपलब्ध आकडेवारीनुसार, मावळ विधानसभा मतदारसंघातील ७५.९५ टक्के मतदारांची नोंद निश्चित झाली आहे. मात्र २४.०५ टक्के मतदारांची ओळख किंवा आवश्यक नोंद आढळून न आल्याने त्यांचे पुनरिक्षण झालेले नाही. त्यामुळे एवढ्या मोठ्या संख्येतील मतदारांच्या नावांबाबत पुढील प्रक्रिया काय असणार, याकडे आता प्रशासनासह राजकीय पक्ष आणि मतदारांचे लक्ष लागले आहे. तसेच एसआयआर प्रक्रियेचे काम १०० टक्के पूर्ण झाल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात येत आहे.

मात्र पुनरिक्षणाच्या प्रक्रियेत मोठ्या संख्येने मतदारांच्या नोंदी निश्चित झालेल्या नसल्याने संबंधित मतदारांनी आपले नाव मतदारयादीत आहे की नाही, याची खात्री करून घेणे आवश्यक ठरणार आहे. एसआयआर प्रक्रियेदरम्यान एखाद्या मतदाराची नोंद निश्चित न होण्यामागे विविध कारणे असू शकतात. स्थलांतरित मतदार, पत्ता बदललेले नागरिक, दीर्घकाळ गावाबाहेर असलेले मतदार किंवा आवश्यक कागदपत्रांशी संबंधित नोंद उपलब्ध नसणे, अशी कारणे असण्याची शक्यता आहे.

मावळ विधानसभा मतदारसंघात ग्रामीण आणि शहरी भागाचा समावेश आहे. तसेच औद्योगिक क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात असल्याने रोजगारासाठी विविध भागांतून नागरिकांचे स्थलांतर होत असते. काही कुटुंबे मावळमध्ये वास्तव्यास असली तरी त्यांच्या जुन्या ठिकाणच्या मतदारयादीतील नोंदी कायम असण्याची शक्यता असते. त्यामुळे या प्रक्रियेत नोंद निश्चित न झालेल्या प्रत्येक मतदाराबाबत स्वतंत्रपणे पडताळणी होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

स्थलांतरित मतदारांसमोर विशेष प्रश्न
मावळ तालुक्यात तळेगाव, वडगाव, कामशेत तसेच औद्योगिक परिसरात मोठ्या प्रमाणात कामगार आणि रोजगारासाठी आलेले नागरिक वास्तव्यास आहेत. यापैकी अनेक नागरिकांचे मूळ गाव दुसऱ्या जिल्ह्यात किंवा राज्यात आहे. काही नागरिकांनी मावळमध्ये वास्तव्यास आल्यानंतर पत्ता बदलला आहे. मात्र मतदारयादीतील नोंद अद्ययावत न झाल्यास पुनरिक्षण प्रक्रियेत अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे स्थलांतरित नागरिकांनी विशेष खबरदारी घेण्याची आवश्यकता आहे.

प्रशासनाची भूमिका महत्त्वाची
एसआयआर प्रक्रिया पूर्ण झाल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात येत असले तरी ९२ हजारांहून अधिक मतदारांच्या नोंदींचा प्रश्न महत्त्वाचा आहे. या मतदारांना आपली नोंद तपासण्यासाठी मार्गदर्शन करणे आवश्यक आहे. तसेच मतदारांना कोणत्या कार्यालयाशी संपर्क साधायचा, कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत आणि नोंद उपलब्ध नसल्यास पुढील प्रक्रिया काय आहे, याबाबत स्पष्ट माहिती देण्याची गरज आहे.