Shankutla Khatavkar : कबड्डीच्या मैदानावर तब्बल सहा दशके आपली दमदार छाप पाडणाऱ्या माजी राष्ट्रीय कबड्डीपटू, संघटक आणि प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व शंकुतला खटावकर यांना २०२३-२४ चा ‘शिवछत्रपती राज्य क्रीडा जीवनगौरव’ पुरस्कार जाहीर झाला आहे. हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या महाराष्ट्रातील पहिल्या महिला ठरल्या आहेत. शिवछत्रपती राज्य क्रीडा पुरस्काराची घोषणा क्रीडा व युवक कल्याण मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी मंत्रालयात केली आहे.

यासोबतच पॅरा ऑलिम्पिक पदक विजेता सचिन खिलारी, जागितिक विजेते आर्चर आदिती स्वामी, ओजस देवतळे, क्रिकेटपटू शिवम दुबे, ऋतुराज गायकवाड, यशस्वी जैस्वाल यांना शिवछत्रपती राज्य क्रीडा थेट पुरस्काराने गौरवित केले जाणार आहे. एकूण ८९ पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली आहे.

दरम्यान, २००१ पासून शिवछत्रपती राज्य क्रीडा जीवनगौरव पुरस्काराची परंपरा सुरू झाली. पुरस्कार सुरू झाल्यापासून यंदा प्रथमच महिला खेळाडू शकुंतला खटावकर या पुरस्काराच्या मानकरी ठरल्या आहेत. १०६ राष्ट्रीय कबड्डी सामने खेळण्याचा विक्रम त्यांच्या नावावर आहे. महिला खेळाडू शकुंतला खटावकर यांच्याबद्दल आपण जाणून घेऊया…

इतक्यात तरी थांबणार नाही

वयाच्या ७४व्या वर्षीही कबड्डीच्या मैदानावर तेवढ्यात उत्साहाने वावरणाऱ्या शंकुतला खटावकर यांनी श्री शिवछत्रपती जीवनगौरव पुरस्कार मिळाल्याचा आनंद व्यक्त केला. या पुरस्काराने आणखी काम करण्याचा हुरूप आला आहे. आपण इतक्यात तरी थांबणार नाही, अशी प्रतिक्रिया शंकुतला खटावकर यांनी दिली आहे.

कोण आहेत शंकुतला खटावकर?

शंकुतला खटावकर या माजी राष्ट्रीय कबड्डीपटू आणि संघटक आहेत. त्यांनी १९७६-७७ मध्ये शिवछत्रपती राज्य क्रीडा पुरस्कार (कबड्डी) महिला गटात मान मिळवला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या खेळाच्या दर्जाची आणि कर्तृत्वाची दखल घेण्यात आली.​ कबड्डी खेळाडू म्हणून निवृत्त झाल्यानंतर, खटावकर यांनी संघटनात्मक क्षेत्रात आपली छाप निर्माण केली.

शंकुतला खटावकर यांनी पुणे जिल्हा कबड्डी संघटनेच्या कार्याध्यक्ष म्हणून काम केले आहे. विविध राज्यस्तरीय कबड्डी स्पर्धांच्या आयोजनात सक्रिय सहभाग घेतला आहे.​ त्यांच्या नेतृत्वाखाली, पुणे जिल्हा कबड्डी संघटनेने विविध स्पर्धांचे आयोजन केले आहे, ज्यात पुरुष आणि महिला गटांसाठी राज्यस्तरीय निवड चाचण्या, लीग स्पर्धा आणि इतर महत्त्वाच्या कार्यक्रमांचा समावेश आहे. त्यांच्या कार्यामुळे कबड्डी खेळाच्या प्रचार-प्रसारात आणि खेळाडूंच्या कल्याणासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान मिळाले आहे.

अनेक कबड्डीची मैदाने गाजवली

ग्रामीण भागातून पुण्यात येत कबड्डीपटू म्हणून कारकीर्द गाजविणाऱ्या शंकुतला यांनी १९७९ ते १९८२ या कालावधीत आपल्या खेळाने कबड्डीची मैदाने गाजवली होती. कारकीर्दीत १०६ राष्ट्रीय कबड्डी सामने खेळण्याचा विक्रमही त्यांच्या नावावर आहे. त्यांच्या कारकीर्दीत आठ वेळा महाराष्ट्राने राष्ट्रीय विजेतेपद मिळविले. यापूर्वीही शासनाने त्यांच्या कामगिरीची दखल घेतली असून, १९७६ मध्ये श्री शिवछत्रपती, तर १९७८ मध्ये अर्जुन क्रीडा पुरस्काराने त्यांना गौरविण्यात आले आहे.

१८ खेळाडूंचा थेट पुरस्काराने सन्मान

मुंबईत शिवछत्रपती राज्य क्रीडा जीवन गौरव पुरस्कारासह उत्कृष्ट क्रीडा मार्गदर्शक-जिजामाता पुरस्कार, खेळाडूंसाठीचा शिवछत्रपती राज्य क्रीडा पुरस्कार, शिवछत्रपती राज्य क्रीडा साहसी पुरस्कार, दिव्यांग खेळाडूंचा शिवछत्रपती राज्य क्रीडा पुरस्कार असे एकूण ८९ पुरस्काराची घोषणा करण्यात आली. १८ खेळाडूंना थेट पुरस्काराने सन्मानित करणयात येणार आहे. जीवन गौरवसाठी ५ लाख, शिवछत्रपती पुरस्करासाठी ३ लाख रूपये व सन्मानचिन्ह असे या पुरस्कराचे स्वरूप आहे.

१८ एप्रिलला पुरस्कार वितरण सोहळा

हा प्रतिष्ठेचा पुरस्कार समारंभ १८ एप्रिल रोजी सकाळी ११ वाजता पुण्यातील म्हाळुंगे-बालेवाडी येथील शिवछत्रपती क्रीडा संकुलात होणार असून, महाराष्ट्राचे राज्यपाल सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे.