Sharmila Tagore: राष्ट्रीय गीत ‘वंदे मातरम्’च्या गायनावरून देशात पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. या वादात आता ज्येष्ठ अभिनेत्री शर्मिला टागोर यांनीही आपलं मत मांडलं आहे. भारतात वेगवेगळ्या धर्मांचे आणि श्रद्धांचे लोक राहतात. त्यामुळे सर्वांच्या धार्मिक भावना लक्षात घेऊन ‘वंदे मातरम्’ची सुरुवातीची दोन कडवी गाणे योग्य ठरेल, असे शर्मिला टागोर यांनी म्हटले आहे.

एका वृत्तसंस्थेशी बोलताना शर्मिला टागोर यांनी भारताच्या विविधतेचा उल्लेख केला. त्यांच्या मते, देशात वेगवेगळ्या धार्मिक श्रद्धा मानणारे लोक आहेत. काही लोक एकाच ईश्वरावर विश्वास ठेवतात, तर काही जण अनेक देव-देवतांना मानतात. त्यामुळे सर्वांना सोबत घेऊन जाण्यासाठी कोणताही निर्णय घेताना या विविधतेचा विचार करणे गरजेचे आहे.

‘पहिली दोन कडवी योग्य’

शर्मिला टागोर यांनी ‘वंदे मातरम्’च्या पुढील कडव्यांमध्ये विविध देवी-देवतांचा उल्लेख असल्याचे सांगितले. त्यामुळे केवळ एका ईश्वरावर विश्वास ठेवणाऱ्या काही धर्मांच्या लोकांना ती कडवी म्हणताना अडचण वाटू शकते, असे त्यांनी म्हटले.

त्यांच्या मते, देशातील सर्व धर्म आणि समाजघटकांना एकत्र घेऊन जायचे असेल, तर ‘वंदे मातरम्’ची पहिली दोन कडवी गाणे योग्य पर्याय ठरू शकतो. त्यांनी यामागे कोणत्याही धर्माचा विरोध नसून, देशातील विविध धार्मिक श्रद्धांचा आदर करण्याची भूमिका मांडली आहे.

‘वंदे मातरम्’वरून राजकीय वाद

दरम्यान, ‘वंदे मातरम्’च्या पूर्ण गीतावरून राजकीय वादही सुरू आहे. काँग्रेसने केवळ पहिली दोन कडवी गाण्याची भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे. दुसरीकडे भाजपकडून या भूमिकेवर टीका करण्यात आली आहे. पूर्ण गीत न गाणे म्हणजे राष्ट्रीय गीताचा अपमान असल्याचे भाजपकडून म्हटले जात आहे. त्यामुळे ‘वंदे मातरम्’ची कोणती कडवी गायली जावी, यावरून राजकीय आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले आहेत. या पार्श्वभूमीवर शर्मिला टागोर यांचे वक्तव्य चर्चेत आले आहे.

‘वंदे मातरम्’चा इतिहास आणि महत्त्व

‘वंदे मातरम्’ हे बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांनी लिहिलेले गीत आहे. स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात या गीताने देशातील नागरिकांमध्ये राष्ट्रभावना निर्माण करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली. स्वातंत्र्याच्या आंदोलनात अनेक स्वातंत्र्यसैनिकांनी हे गीत प्रेरणादायी घोषवाक्य म्हणून वापरले. भारताचे ‘वंदे मातरम्’ हे राष्ट्रीय गीत आहे, तर ‘जन गण मन’ हे राष्ट्रगीत आहे. दोन्ही गीतांना देशाच्या इतिहासात आणि राष्ट्रीय जीवनात विशेष स्थान आहे.

मुकेश खन्नांचंही वक्तव्य चर्चेत

यापूर्वी अभिनेता मुकेश खन्ना यांनीही ‘वंदे मातरम्’बाबत आपले मत व्यक्त केले होते. ‘जन गण मन’ऐवजी ‘वंदे मातरम्’ला राष्ट्रगीताचा दर्जा द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली होती. ‘जन गण मन’ ब्रिटिश राजवटीच्या काळात लिहिले गेले असल्याचा दावा त्यांनी केला होता.

मात्र, ‘वंदे मातरम्’वर सध्या सुरू असलेल्या चर्चेत इतिहास, राजकारण आणि धार्मिक भावना असे अनेक मुद्दे जोडले गेले आहेत. शर्मिला टागोर यांनी या सगळ्या वादात भारताच्या विविधतेचा आणि सर्व धर्मांच्या श्रद्धांचा आदर करण्यावर भर दिला आहे.