वास्को द गामा (गोवा) : गोवा शिपयार्ड लिमिटेड या संरक्षण मंत्रालयाअंतर्गत असलेल्या प्रमुख सार्वजनिक क्षेत्रातील संरक्षण उपक्रमाने भारतीय तटरक्षक दलासाठी डिझाइन केलेल्या दुसऱ्या स्वदेशी प्रदूषण नियंत्रण जहाजाचे बुधवारी गोव्‍यातील वास्को-द-गामा येथील शिपयार्डमध्ये जलावतरण केले गेले. ७२ टक्केस्वदेशी घटकांसह बांधणी करण्यात आल्याने या जहाजाच्या बांधणीने जीएसएल विस्तारित पुरवठा साखळीमध्ये उत्पादनांशी संबंधित स्थानिक उद्योगांच्या सक्रिय सहभागाद्वारे राष्ट्रीय क्षमता उभारणी, रोजगार निर्मिती आणि कौशल्य वृद्धीमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

संपूर्णपणे जीएसएलमध्येच डिझाइन आणि बांधणी केलेले हे जहाज भारतीय तटरक्षक दलाच्या विशिष्ट गरजांची पूर्तता करू शकेल अशा पद्धतीनेच तयार केले गेले आहे. जहाजाची लांबी ११४.५ मीटर, तर १६.५ मीटर रुंदी आणि ४,१७० टन विस्थापन क्षमता हे असलेले जहाज १४ अधिकारी आणि ११५ खलाशी यांच्या सहाय्याने चालवले जाईल. त्याच्या दोन बाजूंना स्वीपिंग आर्म्स बसवण्यात आले असल्याने ते मार्गक्रमण करत असताना गळतीमुळे पाण्यावर पसरलेले तेल गोळा करू शकते, तसेच त्यावरील आधुनिक रडार प्रणालीने ते तेलगळती कुठून होत आहे हे देखील शोधू शकते.

हे जहाज पाण्यावर पसरलेला तेलाचा तवंग पूर्णपणे हटवू शकेल, दूषित झालेले पाणी पंप करून त्यातील प्रदूषकांचे पृथक्करण करून ते विलग करू शकेल तसेच पाण्यावरून गोळा केलेले तेल जहाजावर त्यासाठी असलेल्या खास टाक्यांमध्ये साठवू शकेल अशा पद्धतीने डिझाइन केले आहे. समुद्र प्रचेत नावाचे हे दोन प्रदूषण नियंत्रण जहाजांच्या मालिकेतील दुसरे जहाज आहे. समुद्र प्रताप (यार्ड १२६७) या पहिल्या जहाजाचे २९ऑगस्ट २०२४ रोजी अनावरण करण्यात आले होते. हीच परंपरा पुढे सुरू ठेवत, शिपयार्डमध्ये झालेल्या कार्यक्रमात समुद्र प्रचेतचे प्रिया परमेश यांच्या हस्ते समारंभपूर्वक जलावतरण करण्यात आले. भारतीय तटरक्षक दलाचे महासंचालक परमेश शिवामणी कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते.