Rule Change: प्रत्येक महिन्याच्या पहिल्या तारखेला अनेक नियमांमध्ये बदल होतात, आणि यंदा 1 ऑक्टोबरपासूनही अनेक महत्त्वाचे बदल होणार आहेत. दसऱ्याच्या सणापूर्वी हे बदल होत असल्याने या नियमांबाबत माहिती करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. चुकूनही याकडे दुर्लक्ष झाले, तर मोठे नुकसान होऊ शकते. ऑनलाइन गेमिंग, रेल्वे तिकीट, व्याजदर, UPI आणि पेन्शन योजनांशी संबंधित हे बदल तुमच्या आर्थिक नियोजनावर आणि दैनंदिन जीवनावर थेट परिणाम करणार आहेत. चला, जाणून घेऊया कोणते नियम बदलणार आहेत. एलपीजी सिलिंडरच्या किंमतीत बदल – 1 ऑक्टोबरपासून एलपीजी सिलिंडरच्या किंमतीत बदल होणार आहे. दर महिन्याच्या पहिल्या तारखेला तेल विपणन कंपन्या एलपीजी, सीएनजी आणि जेट इंधनाच्या किंमतीत बदल करतात. गेल्या काही काळापासून व्यावसायिक सिलिंडरच्या (19 किलो) किंमतीत बदल झाले आहेत, तर घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किंमतीत 8 एप्रिल 2025 पासून कोणताही बदल झालेला नाही. रेल्वे तिकीट बुकिंग नियमात बदल – रेल्वेने तिकीट बुकिंगच्या नियमात बदल केले आहेत. नव्या नियमांनुसार, रिझर्व्हेशन सुरू झाल्याच्या पहिल्या 15 मिनिटांत केवळ आधार व्हेरिफिकेशन केलेल्या व्यक्तीच ऑनलाइन तिकीट बुक करू शकतील. यापूर्वी हा नियम तत्काळ तिकिटांसाठी होता, आता तो सामान्य रिझर्व्हेशनसाठीही लागू होईल. हा नियम 1 ऑक्टोबरपासून लागू होईल. मात्र, PRS काउंटरवरून तिकीट घेणाऱ्यांसाठी कोणताही बदल होणार नाही. UPI चे ‘कलेक्ट रिक्वेस्ट’ फीचर बंद – 1 ऑक्टोबरपासून UPI चे ‘कलेक्ट रिक्वेस्ट’ किंवा ‘पुल ट्रान्झॅक्शन’ फीचर बंद होणार आहे. यामुळे UPI अॅपद्वारे थेट मित्र किंवा नातेवाइकांकडून पैसे मागण्याचा पर्याय उपलब्ध राहणार नाही. NPCI नुसार, यामुळे ऑनलाइन फसवणूक आणि फिशिंगच्या घटनांना आळा बसेल. UPI मर्यादा वाढणार – UPI द्वारे आता एका वेळी 5 लाख रुपयांपर्यंतचे व्यवहार करता येतील. यापूर्वी ही मर्यादा 1 लाख रुपये होती. याचा फायदा रियल इस्टेट, ई-कॉमर्स आणि व्यावसायिक व्यवहारांसाठी होईल. UPI ऑटो-पे सुविधा – सब्स्क्रिप्शन आणि बिलांसाठी आता UPI ऑटो-पे सुविधा उपलब्ध होईल. प्रत्येक ऑटो-डेबिटवर नोटिफिकेशन मिळेल, आणि वापरकर्ते कधीही सेटिंग्ज बदलू किंवा रद्द करू शकतील. NPS मध्ये बदल – राष्ट्रीय पेन्शन योजनेत (NPS) किमान मासिक योगदान 500 वरून 1,000 रुपये करण्यात येईल. यामुळे दीर्घकालीन रिटायरमेंट फंड अधिक मजबूत होईल. NPS मध्ये नवीन टियर सिस्टीम NPS मध्ये आता टियर-1 आणि टियर-2 असे दोन पर्याय असतील. टियर-1: रिटायरमेंट केंद्रित, कर सवलतींसह. टियर-2: लवचिक पर्याय, कर सवलत नाही. पेन्शन योजनेत बदल – 1 ऑक्टोबरपासून NPS, अटल पेन्शन योजना आणि NPS लाइटशी संबंधित नवे नियम लागू होतील. PFRDA ने CRA शुल्कात बदल केले आहेत. सरकारी कर्मचाऱ्यांना नवीन PRAN साठी e-PRAN किटसाठी 18 रुपये द्यावे लागतील. NPS लाइट ग्राहकांसाठी शुल्क रचना सुलभ करण्यात आली आहे. 100% इक्विटी गुंतवणुकीचा पर्याय – आतापर्यंत NPS मध्ये इक्विटी गुंतवणुकीची मर्यादा होती. परंतु 1 ऑक्टोबर 2025 पासून गैर-सरकारी गुंतवणूकदार 100% रक्कम इक्विटीमध्ये गुंतवू शकतील. यामुळे जास्त परतावा मिळण्याची शक्यता आहे, परंतु शेअर बाजारातील चढ-उतारामुळे जोखीमही असेल. मल्टिपल स्कीम फ्रेमवर्क (MSF) – आतापर्यंत एका PRAN वर फक्त एकच योजना चालवता येत होती. आता नव्या नियमांनुसार गुंतवणूकदार एकाच PRAN अंतर्गत विविध CRA स्कीम्स चालवू शकतील, ज्यामुळे अधिक पर्याय आणि सोयी मिळतील. ऑनलाइन गेमिंगमध्ये बदल – सर्व ऑनलाइन गेमिंग प्लॅटफॉर्मना MeitY कडून वैध परवाना घ्यावा लागेल. यामुळे गेमिंग उद्योगात सुरक्षा, पारदर्शिता आणि फसवणूक रोखण्यास मदत होईल. रियल-मनी गेमिंगसाठी किमान वय 18 वर्षे असेल. रेपो रेट आणि कर्जावर नजर – 1 ऑक्टोबरला RBI च्या मौद्रिक धोरण समितीची बैठक होईल. यात रेपो रेट आणि इतर वित्तीय निर्णय जाहीर होतील. रेपो रेटात कपात झाल्यास गृहकर्ज आणि वाहन कर्जाचे व्याजदर कमी होऊ शकतात, ज्याचा EMI वर सकारात्मक परिणाम होईल. लघु बचत योजनांच्या व्याजदरात बदल – लघु बचत योजनांच्या व्याजदरात दर तीन महिन्यांनी बदल होतात. 30 सप्टेंबरला केंद्र सरकार व्याजदर जाहीर करेल, आणि 1 ऑक्टोबरपासून हे बदल लागू होतील. PPF, SCSS, SSY आणि पोस्ट ऑफिसच्या इतर योजनांच्या व्याजदरात बदल होऊ शकतात. बँकांमध्ये सुट्ट्यांचा सपाटा – ऑक्टोबर महिन्यात दुर्गा पूजा, महात्मा गांधी जयंती, दसरा, लक्ष्मी पूजा, वाल्मिकी जयंती, करवा चौथ, दिवाळी यांसारख्या सणांमुळे बँकांना अनेक सुट्ट्या असतील. त्यामुळे बँकेत जाण्यापूर्वी RBI ची सुट्ट्यांची यादी तपासा, नाहीतर बँक बंद असल्याने निराशा होऊ शकते. डाक विभागाच्या सेवा शुल्कात बदल – 1 ऑक्टोबर 2025 पासून डाक विभागाने स्पीड पोस्ट सेवेत बदल केले आहेत. काही भागात शुल्क वाढेल, तर काही ठिकाणी कमी होईल. OTP आधारित सुरक्षित डिलीव्हरी, रियल-टाइम ट्रॅकिंग, ऑनलाइन बुकिंग, SMS नोटिफिकेशन आणि वापरकर्ता नोंदणी यांसारख्या नव्या सुविधा सुरू होतील. विद्यार्थ्यांना 10% आणि नवीन घाऊक ग्राहकांना 5% सवलत मिळेल. या बदलांमुळे तुमच्या आर्थिक नियोजनावर आणि दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे वेळीच तयारी करा आणि नव्या नियमांची माहिती घ्या!
