Pranab Mukherjee – काँग्रेसच्या माजी नेत्या शर्मिष्ठा मुखर्जी यांनी त्यांचे वडील माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांच्यावर एक पुस्तक लिहिले आहे. या पुस्तकात शर्मिष्ठाने तिच्या वडिलांचा हवाला देत अनेक खुलासे केले आहेत. 2013 मध्ये राहुल गांधींनी एका अध्यादेशाची प्रत फाडल्याच्या घटनेने त्यांना (प्रणव) धक्का बसल्याचा दावा या पुस्तकात करण्यात आला आहे. गांधी-नेहरू घराण्यातील असल्याचा मला (राहुल) अभिमान आहे, असे प्रणव मुखर्जी म्हणाले होते. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीत ही घटना काँग्रेसच्या शवपेटीतील शेवटचा खिळा ठरल्याचा दावा या पुस्तकात करण्यात आला आहे.

प्रणव मुखर्जींचा हवाला देत पुस्तकात म्हटले आहे की, ‘एका राहुल सकाळी लवकर प्रणव मुखर्जींना भेटायला आले होते. त्यावेळी ते मुघल गार्डनमध्ये (आताचे अमृत उद्यान) मॉर्निंग वॉक करत होते. मॉर्निंग वॉक आणि पूजा करताना प्रणव यांना  कोणत्याही प्रकारचा अडथळा आवडत नव्हता. तरीही राहुल यांना भेटायचं ठरवलं. नंतर असे उघड झाले की, राहुल खरे तर संध्याकाळी त्यांना यांना भेटणार होते, परंतु त्यांच्या (राहुलच्या) कार्यालयाने त्यांना चुकून भेट सकाळी असल्याचे कळवले. जेव्हा मी माझ्या वडिलांना विचारले तेव्हा त्यांनी उपरोधिक टिप्पणी केली, जर राहुलचे कार्यालय ‘AM’ आणि ‘PM’ मध्ये फरक करू शकत नाही तर भविष्यात ते पंतप्रधान कार्यालय (PMO) हाताळण्याची अपेक्षा कशी करू शकतात?’

प्रणव मुखर्जी यांची मुलगी शर्मिष्ठा मुखर्जीने तिच्या ‘प्रणव, माय फादर: अ डॉटर रिमेम्बर्स’ या पुस्तकात म्हटले आहे की, तिच्या वडिलांनी (मुखर्जी) तिला असेही सांगितले होते की,’राजकारणात येण्याचा बहुधा त्यांचा निर्णय नव्हता आणि त्यांच्यात करिष्मा आणि राजकीय समजूतदारपणाचा अभाव आहे. कमतरता एक समस्या निर्माण करत आहे.’

माजी कॅबिनेट मंत्री आणि काँग्रेस नेते अजय माकन यांनी 27 सप्टेंबर 2013 रोजी पत्रकार परिषद बोलावली होती. यामध्ये राहुल गांधी यांनी सहभाग घेतला होता आणि प्रस्तावित सरकारी अध्यादेश हा पूर्णपणे मूर्खपणा असल्याचे म्हटले होते आणि ते रद्द केले पाहिजे असे म्हटले होते. यानंतर त्यांनी सर्वांना धक्का देत अध्यादेशाची प्रत फाडली.

दोषी खासदार आणि आमदारांना तात्काळ अपात्र ठरवण्याची आवश्यकता असलेल्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशात अडथळा आणण्यासाठी या अध्यादेशाचा हेतू होता आणि त्याऐवजी ते उच्च न्यायालयांमध्ये अपील प्रलंबित असताना ते संसदेचे किंवा विधिमंडळाचे सदस्य राहू शकतात. प्रणव मुखर्जी हे भारताचे अर्थमंत्री होते आणि नंतर परराष्ट्र व्यवहार, संरक्षण, वित्त आणि वाणिज्य मंत्री झाले. ते भारताचे 13 वे राष्ट्रपती होते (2012 ते 2017). प्रणव मुखर्जी यांचे 31 ऑगस्ट 2020 रोजी वयाच्या 84 व्या वर्षी निधन झाले. शर्मिष्ठा म्हणते की,’तिचे वडील स्वतः या अध्यादेशाच्या विरोधात होते आणि तत्त्वतः राहुल यांच्याशी सहमत होते.’

शर्मिष्ठा मुखर्जी यांनी आपल्या पुस्तकात लिहिले आहे, पण,’राहुलच्या या वागण्याने त्यांना आश्चर्य वाटले. त्याला ही बातमी देणारा मी पहिला होतो. खूप दिवसांनी माझ्या वडिलांना इतका राग दिसला! त्याचा चेहरा लाल झाला आणि ते म्हणाले, त्याला (राहुल) कोण वाटतं? ते मंत्रिमंडळाचे सदस्य नाहीत. मंत्रिमंडळाचे निर्णय जाहीरपणे नाकारणारा तो कोण?’

पुस्तकानुसार प्रणवने शर्मिष्ठाला सांगितले की,’पंतप्रधान विदेशात आहेत, त्यांना (राहुल) त्यांच्या वागणुकीचे परिणाम आणि त्याचा पंतप्रधान आणि सरकारवर होणारा परिणाम जाणवतो का? त्यांना पंतप्रधानांचा असा अपमान करण्याचा काय अधिकार आहे?” मुखर्जी यांनीही या घटनेबद्दल त्यांच्या डायरीत लिहिले असून, हे पूर्णपणे अनावश्यक असल्याचे म्हटले आहे. गांधी-नेहरू घराण्याशी संबंधित असल्याचा त्यांना अभिमान आहे.’ दरम्यान, काँग्रेसच्या माजी प्रवक्त्या शर्मिष्ठा मुखर्जी यांनी २०२१ मध्ये राजकारण सोडले. 11 डिसेंबर रोजी प्रणव मुखर्जी यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या पुस्तकाचे प्रकाशन होणार आहे.