मुंबई : मराठा समाजाला ओबीसी प्रवर्गातून आरक्षण देण्याच्या मागणीसाठी मनोज जरांगे पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलनाला राजकीय नेत्यांकडून मोठा पाठिंबा मिळत आहे. मुंबईच्या आझाद मैदानात २९ ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या बेमुदत उपोषणाला विविध पक्षांतील आमदार आणि खासदारांनी समर्थन जाहीर केले आहे.

यामध्ये सत्ताधारी महायुतीतील (राष्ट्रवादी अजित पवार गट आणि शिवसेना शिंदे गट) चार आमदारांचा समावेश असून, ते थेट पाठिंबा देत आहेत. विरोधी महाविकास आघाडीतील (राष्ट्रवादी शरद पवार गट आणि शिवसेना ठाकरे गट) नेत्यांनीही आंदोलनात भाग घेण्याची घोषणा केली आहे.

या पाठिंब्यामुळे आंदोलनाला अधिक ताकद मिळाली असून, गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईत राजकीय उलथापालथीची शक्यता निर्माण झाली आहे. उच्च न्यायालयाने आंदोलनावर काही अटी घातल्या असल्या तरी, पोलिसांनी एका दिवसासाठी परवानगी दिली आहे.

मनोज जरांगे पाटील हे मराठा आरक्षण चळवळीचे प्रमुख चेहरा आहेत. जालना जिल्ह्यातील अंतरवाली सराटी येथून सुरू झालेल्या या आंदोलनाने आता मुंबईला धडक दिली आहे. मराठा समाजाला ओबीसी प्रवर्गात समाविष्ट करून आरक्षण देण्याची प्रमुख मागणी असून, जरांगे यांनी सरकारला ‘सरसकट आरक्षण’ देण्याचा अल्टिमेटम दिला आहे.

हजारो मराठा बांधवांसह मुंबईकडे रवाना झालेल्या या मोर्चाला पोलिसांनी आझाद मैदानावर एका दिवसासाठी (५,००० लोकांची मर्यादा, ध्वनीयंत्रणेवर बंदी इ.) परवानगी दिली आहे. मात्र, उच्च न्यायालयाने बेमुदत आंदोलनावर मनाई केली असल्याने तणाव वाढला आहे. जरांगे यांनी मात्र भूमिकेवर ठाम राहत ‘आरक्षण मिळेपर्यंत मागे हटणार नाही’ असा इशारा दिला आहे. या आंदोलनाने राज्यातील राजकीय समीकरणे बदलण्याची शक्यता आहे, विशेषतः आगामी स्थानिक निवडणुकांसाठी.

सत्ताधारी आमदारांचा पाठिंबा

सत्ताधारी महायुतीतील नेत्यांनी आंदोलनाला अप्रत्यक्ष पाठिंबा देऊन सरकारवर दबाव वाढवला आहे. यामध्ये चार आमदारांचा समावेश आहे.

• प्रकाश सोळंके (राष्ट्रवादी काँग्रेस, अजित पवार गट, आमदार) : जालना जिल्ह्यातील आमदार सोळंके हे आंदोलनात प्रत्यक्ष सहभागी होणार आहेत. त्यांनी सोशल मीडियावरून स्पष्ट घोषणा केली असून, मराठा समाजाच्या मागण्यांसाठी सरकारशी चर्चा करणार असल्याचे सांगितले. हे सत्ताधारी गटातील पहिले नेते म्हणून महत्त्वाचे आहेत.
• विजयसिंह पंडित (राष्ट्रवादी काँग्रेस, अजित पवार गट, आमदार) : बीड जिल्ह्यातील गेवराई मतदारसंघाचे आमदार पंडित यांनी मतदारसंघात भव्य पोस्टर्स लावून जरांगे यांच्या समर्थनाची घोषणा केली आहे. ओबीसी नेते लक्ष्मण हाके यांच्याशी संघर्ष असलेले पंडित हे मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर सक्रिय आहेत आणि आंदोलनाला ताकद देत आहेत.
• राजू नवघरे (राष्ट्रवादी काँग्रेस, अजित पवार गट, आमदार) : अजित पवार गटातील आणखी एक आमदार नवघरे यांनी आंदोलनाला पाठिंबा जाहीर केला आहे. ते थेट मुंबईत सहभागी होण्याची शक्यता असून, मराठा समाजाच्या एकजुटीचे आवाहन केले आहे.
• विलास भुमरे (शिवसेना शिंदे गट, आमदार) : शिंदे गटातील आमदार भुमरे यांनी जरांगे यांच्या आंदोलनाला स्पष्ट पाठिंबा दिला आहे. ते सत्ताधारी गटातील तिसरे आमदार असून, मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी सरकारवर दबाव टाकणार आहेत.
  या चार सत्ताधारी आमदारांच्या पाठिंब्यामुळे महायुतीत अंतर्गत कलह वाढण्याची शक्यता आहे, कारण सरकारने आरक्षणावर अद्याप ठोस निर्णय घेतला नाही.

विरोधी पक्षातील नेत्यांचा सहभाग

• संदीप क्षीरसागर (राष्ट्रवादी काँग्रेस, शरद पवार गट, आमदार): शरद पवार गटातील आमदार क्षीरसागर हे जरांगे यांच्या आंदोलनात सहभागी होणार आहेत. त्यांनी पवारांनाही विनंती केली असून, मराठा समाजाच्या मागण्यांसाठी एकजूट असावी असे आवाहन केले आहे.
• बजरंग सोनवणे (राष्ट्रवादी काँग्रेस, शरद पवार गट, खासदार): शरद पवार गटातील खासदार सोनवणे हे आंदोलनात सहभागी होणार असून, ‘जरांगे यांच्या आंदोलनाला मी जाणारच’ अशी घोषणा केली आहे. ते मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर संसदेतही आवाज उठवणार आहेत.
• ओमराजें निंबाळकर (शिवसेना ठाकरे गट, खासदार): ठाकरे गटातील खासदार निंबाळकर यांनी जरांगे यांच्या आंदोलनाला स्पष्ट पाठिंबा दिला आहे. ते सोशल मीडियावरून सक्रिय असून, मराठा समाजाच्या लढ्याला बळकटी देणार आहेत.
• संजय जाधव (शिवसेना ठाकरे गट, खासदार): ठाकरे गटातील आणखी एक खासदार जाधव हे आंदोलनात सहभागी होणार आहेत. त्यांनी मराठा एकजुटीचे आवाहन केले असून, ओबीसी आरक्षणाच्या मागणीसाठी सरकारवर टीका केली आहे.
• कैलास पाटील (शिवसेना ठाकरे गट, आमदार): ठाकरे गटातील आमदार कैलास पाटील यांनी फेसबुक पोस्टद्वारे ‘जरांगे यांच्या आंदोलनात सहभागी व्हा’ असे आवाहन केले आहे. ते थेट सहभागी होण्याची शक्यता असून, मराठा समाजाच्या मागण्यांना प्राधान्य देण्याची विनंती केली आहे.