पिंपरी – शाळेत जाणाऱ्या चिमुकल्यांचा प्रवास सुरक्षित असल्याचा दावा केला जात असला, तरी प्रत्यक्षातील परिस्थिती चिंताजनक आहे. काळेवाडीत पोदार इंटरनॅशनल स्कूलची बस दुभाजकावर आदळल्याच्या घटनेने शालेय वाहतुकीतील त्रुटी पुन्हा समोर आणल्या आहेत.

सुदैवाने अपघाताच्या वेळी बस रिकामी होती. त्यामुळे मोठा अनर्थ टळला. मात्र, बसमध्ये विद्यार्थी असते तर काय झाले असते, हा प्रश्न पालकांना अस्वस्थ करणारा आहे. शहरातील शालेय वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवण्याची जबाबदारी असलेल्या प्रादेशिक परिवहन कार्यालयासह (आरटीओ) वाहतूक पोलिसांच्या तपासणी मोहिमेच्या प्रभावीपणावरही प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

काळेवाडी परिसरात सोमवारी (दि. १२ ऑक्टोबर) दुपारी सव्वादोनच्या सुमारास पोदार इंटरनॅशनल स्कूलची बस चालकाचे नियंत्रण सुटल्याने रस्ता दुभाजकावर आदळली. धडकेमुळे दुभाजक आणि स्‍कूल बसचेही मोठे नुकसान झाले. अपघातावेळी बसमध्ये विद्यार्थी नसल्याने जीवितहानी झाली नाही. मात्र, शालेय बसच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे.

४५० बसच्या फिटनेस तपासणीचा प्रश्न
पिंपरी-चिंचवड शहरात ३ हजार ३०५ अधिकृत स्कूल बस आहेत. आरटीओच्या सप्टेंबर महिन्यातील आकडेवारीनुसार ४५० बसची फिटनेस तपासणी झालेली नव्हती. विद्यार्थ्यांची वाहतूक करणाऱ्या वाहनांसाठी ही बाब चिंताजनक आहे. वाहनांची नियमित तपासणी, ब्रेक आणि टायरची स्थिती, दिवे तसेच इतर सुरक्षा यंत्रणा सुस्थितीत असणे आवश्यक आहे. फिटनेस तपासणी प्रलंबित असलेल्या वाहनांची तातडीने पडताळणी करण्याची गरज आहे.

३७० पैकी १४८ बस दोषी
वाहतूक पोलिसांनी ऑगस्ट महिन्यात ३७० स्कूल बसची तपासणी केली होती. त्यापैकी १४८ बसमध्ये नियमांचे उल्लंघन आढळले. म्हणजेच तपासलेल्या बसपैकी जवळपास ४० टक्के बस दोषी होत्या. ही आकडेवारी शालेय वाहतुकीतील नियमपालनाबाबत चिंता वाढवणारी आहे. केवळ दंड आकारून प्रश्न सुटणार नाही. वारंवार नियम मोडणाऱ्या वाहनचालकांवर आणि ठेकेदारांवर नियमानुसार कठोर कारवाई होणे आवश्यक आहे.

चालकांची पडताळणी किती प्रभावी?
स्कूल बसच्या सुरक्षिततेत चालकांची भूमिका महत्त्वाची असते. वैध परवाना, आवश्यक बॅज आणि पोलीस चारित्र्य पडताळणी यांची खातरजमा करणे गरजेचे आहे. चालकांची मद्यप्राशनाबाबत तपासणी आणि वाहन चालवण्यापूर्वीची आवश्यक पडताळणीही महत्त्वाची आहे. चारित्र्य प्रमाणपत्रांबाबत अनियमितता असल्यास त्याची स्वतंत्र चौकशी झाली पाहिजे. मात्र, बनावट प्रमाणपत्रे किंवा मद्यपी चालक मोठ्या प्रमाणावर कार्यरत असल्याचे दावे अधिकृत तपासातून सिद्ध होणे आवश्यक आहे.

अपघातानंतर नव्हे, आधीच उपाययोजना करा!
शाळा प्रशासन, बस ठेकेदार, आरटीओ आणि वाहतूक पोलिसांनी संयुक्त तपासणी मोहीम राबवण्याची गरज आहे. फिटनेस तपासणी प्रलंबित असलेल्या बसची पडताळणी करावी. चालकांची कागदपत्रे तपासावीत. नियमभंग करणाऱ्या वाहनांना आवश्यक ती कारवाई होईपर्यंत विद्यार्थ्यांच्या वाहतुकीसाठी वापरू देऊ नये. पालकांनाही बसची सुरक्षितता आणि चालकांची पात्रता याबाबत माहिती मिळायला हवी.

काळेवाडीतील अपघातात सुदैवाने विद्यार्थ्यांना इजा झाली नाही. मात्र, प्रत्येक वेळी नशीब साथ देईलच असे नाही. विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेत कोणतीही तडजोड परवडणारी नाही. प्रशासनाने केवळ अपघातानंतर हालचाल न करता नियमित तपासणी आणि कठोर अंमलबजावणीवर भर द्यावा. अन्यथा, शालेय बसच्या सुरक्षेतील त्रुटींची किंमत निष्पाप विद्यार्थ्यांना मोजावी लागू शकते.

Financial Capacity Certificate: ऐपत प्रमाणपत्राच्या आर्थिक मर्यादेत मोठी वाढ!