पिंपरी  – गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड शहरातील लाखो गणेशभक्तांच्या प्रवासाची जबाबदारी पार पाडण्यासाठी पुणे महानगर परिवहन महामंडळ लिमिटेड (पीएमपीएमएल) सज्ज झाले आहे.

गणेशोत्सवात शहरातील रस्त्यांवर मोठ्या प्रमाणात गर्दी होत असल्याने सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था सुरळीत ठेवणे हे पीएमपीएमएलसमोरचे महत्त्वाचे आव्हान असते. यासाठी प्रशासनाकडून अतिरिक्त बससेवा, रात्रीची वाहतूक, मार्गांमध्ये आवश्यक बदल आणि प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी विविध उपाययोजनांचे नियोजन केले जाते.

गणेशोत्सवातील विविध कार्यक्रम, देखावे, गणेश मंडळांना भेटी तसेच विसर्जन मिरवणुका पाहण्यासाठी नागरिक मोठ्या संख्येने घराबाहेर पडतात. अनेक नागरिक खासगी वाहनांऐवजी पीएमपीएमएलच्या बसचा पर्याय निवडतात. त्यामुळे गर्दीच्या काळात प्रवाशांना सुरक्षित आणि शक्य तितका सुलभ प्रवास उपलब्ध करून देण्यासाठी पीएमपीएमएलकडून विशेष नियोजन केले जाते.

रात्रभर बससेवा, भाविकांच्या परतीचीही सोय
गणेशोत्सवातील आकर्षण केवळ दिवसभरापुरते मर्यादित नसते. रात्री उशिरापर्यंत गणेश मंडळांचे देखावे पाहण्यासाठी तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांना उपस्थित राहण्यासाठी नागरिकांची गर्दी असते. त्यामुळे रात्री उशिरापर्यंत आणि आवश्यकतेनुसार रात्रभर बससेवा सुरू ठेवण्याचे नियोजन पीएमपीएमएलकडून केले जाते. यामुळे रात्रीच्या वेळी नागरिकांना सुरक्षित सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय उपलब्ध होतो.

गणेश विसर्जनाच्या दिवशी शहरातील अनेक प्रमुख रस्त्यांवर मोठ्या प्रमाणात गर्दी होते. काही मार्ग वाहतुकीसाठी बंद केले जातात, तर काही ठिकाणी वाहतुकीत बदल केले जातात. अशा परिस्थितीत वाहतूक पोलिसांच्या सूचनेनुसार बसचे मार्ग बदलणे, पर्यायी मार्गांचा वापर करणे आणि प्रवाशांना अडचण होणार नाही याची काळजी घेणे, अशी महत्त्वाची भूमिका पीएमपीएमएलला पार पाडावी लागते.

चालक-वाहकांची सुट्टी रद्द
गणरायाच्या उत्सव सुरु असताना संपूर्ण शहर या उत्‍सवाचा आनंद घेत असते. त्‍यांना या उत्‍सवाचा आनंद घेता यावा, यासाठी पीएमपीएमएलचे चालक आणि वाहक मात्र आपल्या कर्तव्यावर तैनात असतात. गणेशोत्सवाच्या काळात बससेवेची मागणी वाढत असल्याने चालक-वाहकांना अतिरिक्त जबाबदारी पार पाडावी लागते.

गर्दीच्या रस्त्यांवर बस चालविण्यापासून ते रात्री उशिरापर्यंत प्रवाशांना सुरक्षितपणे घरी पोहोचविण्यापर्यंत त्यांची भूमिका महत्त्वाची ठरते. उत्सवाच्या दिवसांत कुटुंबापासून दूर राहून नागरिकांच्या प्रवासाची जबाबदारी सांभाळणारे चालक, वाहक आणि इतर कर्मचारी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था सुरळीत ठेवण्यासाठी कार्यरत असतात. यामुळे चालक-वाहकांची सुट्टी रद्द केली जाते.

सुरक्षेला महत्त्व
गणेशोत्सवाच्या काळात रात्रीच्या वेळी महिला प्रवाशांची संख्या मोठी असते. त्यामुळे महिलांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने बसमधील सुरक्षा यंत्रणेला विशेष महत्त्व दिले जाते. बसमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून निगराणी ठेवण्यासह, प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक उपाययोजना करण्यावर भर दिला जातो. कोणतीही अनुचित घटना घडू नये यासाठी संबंधित यंत्रणांशी समन्वय ठेवण्याचेही नियोजन केले जाते.

गर्दीच्या मार्गांवर विशेष लक्ष
गणेशोत्सवातील प्रमुख गणेश मंडळे, बाजारपेठा, मध्यवर्ती भाग आणि विसर्जन मार्गांवर मोठ्या प्रमाणात गर्दी होते. त्यामुळे अशा भागांमध्ये बससेवेचे नियोजन करताना वाहतूक कोंडी आणि रस्ते बंद होण्याची शक्यता लक्षात घेतली जाते. आवश्यकतेनुसार बसचे मार्ग बदलणे, काही बस पर्यायी मार्गावर वळविणे आणि प्रवाशांना त्याबाबत माहिती देणे, यावर भर दिला जातो.

पीएमपीएमएलकडून वाहतूक पोलीस आणि स्थानिक प्रशासनाशी समन्वय साधून उत्सव काळातील वाहतूक व्यवस्था हाताळली जाते. त्यामुळे अचानक होणाऱ्या मार्गबदलांचा बससेवेवर कमीत कमी परिणाम होईल, यासाठी नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.

खासगी वाहनांऐवजी सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय
गणेशोत्सवात मोठ्या प्रमाणात नागरिक रस्त्यावर येत असल्याने खासगी वाहनांची संख्या वाढल्यास वाहतूक कोंडीची समस्या निर्माण होऊ शकते. अशा वेळी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था नागरिकांसाठी महत्त्वाचा पर्याय ठरते.

एकाच बसमधून मोठ्या संख्येने प्रवाशांचा प्रवास होत असल्याने वाहतूक कोंडी आणि पार्किंगचा प्रश्न कमी करण्यासही सार्वजनिक वाहतूक मदत करते.

Hinjawadi Traffic: हिंजवडीतील वाहतूक कोंडी फुटणार; ‘पीएमआरडीए’चा २,१८२ कोटींचा मास्टर प्लॅन