काबुल – पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील संबंध सतत बिघडत चालले आहेत. अफगाणिस्तानने पाकिस्तानातून येणारे हजारो ट्रक तोरखाम सीमेवर रोखल्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पाकिस्तानने आश्रय घेतलेल्या अफगाण नागरिकांना देशातून बाहेर काढल्यानंतर अफगाणिस्तानने पाकिस्तानसोबत ही कठोर भूमिका स्वीकारली आहे. अफगाणिस्तानने घेतलेल्या या कठोर भूमिकेमुळे पाकिस्तानला धक्का बसला आहे. शिवाय अफगाणिस्तानने पाकिस्तानसोबतचा व्यापारही बंद केला आहे. परराष्ट्र व्यवहार तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, पाकिस्तान या खुल्या सीमेवरून व्यापार करत असे आणि अमली पदार्थांची मोठी खेप भारतात आणत असे. या बंद व्यापार करारामुळे आता अंमली पदार्थांची तस्करी आणि पाकिस्तानातून भारतात होणाऱ्या अवैध व्यापाराला आळा बसेल, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील बिघडलेल्या संबंधांचा परिणाम आता दोन्ही देशांच्या व्यापारावर होत आहे. गेल्या काही दिवसांपासून पाकिस्तानने अफगाणिस्तानातून येणाऱ्या लोकांवर कडक कारवाई करण्यास सुरुवात केली आहे. परिस्थिती अशी बनली की केवळ कायदेशीर व्हिसा आणि पासपोर्टधारकांनाच अफगाणिस्तानात प्रवेश करण्यास बंदी घालण्यात आली. अफगाणिस्तानने पाकिस्तानकडे आक्षेप नोंदवल्यावर पाकिस्तानने गुंडगिरी सुरू केली आणि अफगाणिस्तानचा व्यापार बंद करण्याची धमकी दिली. मंगळवारी सायंकाळपासून अफगाणिस्तानने हजारो पाकिस्तानी ट्रकना देशात येण्यापासून रोखलेच नाही तर अफगाणिस्तानात उपस्थित असलेल्या सर्व ट्रकना पुढील काही दिवसांचा अवधी देऊन तात्काळ परतण्याचे आदेश दिले. असे करून अफगाणिस्तानने एकाच वेळी पाकिस्तानवर अनेक लक्ष्य केले असल्याचे परराष्ट्र व्यवहार तज्ज्ञांचे मत आहे. खरे तर पाकिस्तानने तेथे राहणाऱ्या अफगाण निर्वासितांना जबरदस्तीने आपल्या देशातून हाकलून देण्यास सुरुवात केली. आतापर्यंत साडेतीन लाखांहून अधिक लोकांना पाकिस्तानातून अफगाणिस्तानात पाठवण्यात आले आहे. पाकिस्तानवर आरोप केले जात आहेत की यापैकी हजारो लोक असे होते जे केवळ अफगाणिस्तानातून कायदेशीररित्या पाकिस्तानात गेले नव्हते, तर निर्वासितांच्या छावण्यांमध्येही राहत होते. परराष्ट्र व्यवहार तज्ञ कॅप्टन धीरज धारिवाल म्हणतात की अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंध बिघडायला सुरुवात झाली जेव्हा पाकिस्तानला समजले की ते आता अफगाणिस्तानमध्ये आपल्या इच्छेनुसार फारसे काही करू शकत नाहीत. पाकिस्तानने अफगाणिस्तानमधील परिस्थिती बिघडवण्याचे षडयंत्र रचण्यास सुरुवात केली, जी अफगाणिस्तानने ओळखून पाकिस्तानवर निर्बंध लादण्यास सुरुवात केली. उत्तर तोरखाम सीमेवर थांबलेला व्यापार हे याचे सर्वात मोठे उदाहरण असल्याचे ते म्हणतात.
