Pahalgam Attack – जम्मू आणि काश्मीरमधील पहलगामच्या बेसरन खोऱ्यातून शेकडो लोक आपला उदरनिर्वाह करतात, परंतु आजकाल येथे शांतता आहे. बेसरन खोऱ्यातील दहशतवादी हल्ल्याने संपूर्ण देश हादरला होता. यामुळेच पर्यटक अजूनही येथे येण्यास कचरत आहेत. यामुळे घोडेस्वार आणि छायाचित्रकारांचे काम ठप्प झाले आहे. एका अंदाजानुसार, पहलगाममध्ये घोडेस्वारांना दररोज २ कोटी रुपयांचे नुकसान होत आहे.

बुकिंग पूर्ण झाले होते, पण…

घोडे संघटनेशी संबंधित रईस यांनी सांगितले की, पहलगाममधील दहशतवादी हल्ल्यापासून पर्यटकांचे बुकिंग रद्द होत आहे. त्यामुळे घोडे मालकांना दररोज २ कोटी रुपयांचे नुकसान होत आहे. साधारणपणे, उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये लाखो लोक येथे येत असत. ते दरवेळी घोडेस्वारीसाठी जवळच्या दऱ्याखोऱ्यांमध्ये जात असत. यावर्षीही बुकिंग पूर्ण झाले होते, परंतु दहशतवादी हल्ल्यानंतर लोकांनी पहलगामसह आणि काश्मीरच्या अनेक भागात जाणे कमी केले आहे.

पहलगाममध्ये घोडे मालकांच्या सुमारे पाच संघटना आहेत. येथे, प्रत्येक व्यक्तीला दोन घोड्यांची काळजी घेण्याची परवानगी आहे. संपूर्ण दिवसासाठी एका घोड्यासाठी खाण्यापिण्याचा किमान खर्च ४०० रुपये आहे. परंतु घोड्याचे वय वाढत असताना, त्याच्या उपचारांचा खर्च वाढतो. कधीकधी हा खर्च दररोज दीड हजार रुपयांपर्यंत जातो. साधारणपणे घोड्याचे वय पाच वर्षे ते १८ वर्षे असते. घोड्याला दररोज सुमारे १०-१५ किमी प्रवास करावा लागतो. घोडा खरेदी करण्यासाठी सुमारे एक लाख रुपये खर्च येतो, जे सोपे नाही आणि कधीकधी घोडे ईएमआयवर खरेदी केले जातात.

सुमारे एक लाख स्थानिक लोक या घोडेस्वारीच्या कामाशी जोडलेले आहेत. प्रत्येक घोड्यावर दोन लोकांची आवश्यकता असते, म्हणून ४०,००० हून अधिक कुटुंबे त्यांच्यावर अवलंबून असतात. सहसा हंगाम उन्हाळ्यामध्ये असतो, परंतु जेव्हा अमरनाथ यात्रा सुरू होते , तेव्हा धार्मिक दर्शनासाठी अधिक लोक येतात. तथापि, गेल्या काही वर्षांत, हा हंगाम डिसेंबर आणि जानेवारीमध्येही असायचा. आता हे सर्वच चलनवलन ठप्प झाले आहे.

६००० घोडे, फक्त १०० जणांना काम

समस्या अशी आहे की, घोडेस्वारी करण्याव्यतिरिक्त, या घोडेमालकांकडे कोणतेही काम नाही. अशा परिस्थितीत, जर काही शिल्लक असेल तर तो घोड्याचा खर्च आहे. पण आता घोड्यांच्या मालकांना घोड्यांचा रोजचा खर्चही भागवणे कठीण झाले आहे. सध्या पहलगाममध्ये सुमारे सहा हजार घोडे आहेत, त्यापैकी फक्त १९०० घोड्यांकडे परवाने आहेत. गेल्या काही वर्षांपासून सरकारकडून परवाना प्रक्रिया मंदावली आहे. त्यामुळे नवीन परवाने दिले गेले नाहीत. हंगामात प्रत्येक घोडा मालकाला प्रति घोडा तीन हजार रुपये मिळतात, परंतु सध्या या ६००० घोड्यांपैकी फक्त शंभर घोड्यांना काम आहे.