Satyajit Ray House । Bangladesh : बांगलादेशातील बंगालच्या आदरणीय साहित्यिक आणि सांस्कृतिक व्यक्तींच्या तीन पिढ्यांशी संबंधित घर पाडल्याबद्दल भारत सरकारने तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. ही इमारत बांगलादेशातील मैमनसिंग शहरात स्थित प्रसिद्ध बाललेखक आणि प्रकाशक उपेंद्रकिशोर रे यांचे वडिलोपार्जित घर आहे. उपेंद्रकिशोर हे कवी सुकुमार रे यांचे वडील आणि दिग्गज चित्रपट निर्माते ‘सत्यजित रे’ यांचे आजोबा होते. ही मालमत्ता सध्या बांगलादेश सरकारच्या मालकीची आहे.

मंगळवारी भारताने बांगलादेशला इमारत पाडण्याच्या निर्णयावर पुनर्विचार करण्याचे आवाहन केले. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) बांगलादेश सरकारला सांगितले की हे घर बंगाली सांस्कृतिक पुनर्जागरणाशी संबंधित एक ऐतिहासिक स्थळ आहे. या इमारतीचे नूतनीकरण करून सामायिक वारसा साजरा करणाऱ्या साहित्यिक संग्रहालयात रूपांतरित केले जाऊ शकते.

भारत सरकार संग्रहालय बांधण्यास मदत करणार :

परराष्ट्र मंत्रालयाने बांगलादेश सरकारला असेही सांगितले की जर त्यांनी या इमारतीच्या जीर्णोद्धाराचा विचार केला तर भारत सरकार मदत करण्यास तयार आहे. पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनीही चिंता व्यक्त केली आणि आठवणींनी भरलेले असे ठिकाण पाडणे हृदयद्रावक असल्याचे सांगितले.

त्यांनी बांगलादेश आणि भारताच्या सरकारांना या ऐतिहासिक स्थळाचे जतन करण्यासाठी पावले उचलण्याचे आवाहन केले आणि रे कुटुंबाला बंगालच्या सांस्कृतिक वारशाचे प्रणेते म्हणून वर्णन केले.

सत्यजित रे हे जागतिक चित्रपटसृष्टीतील महान चित्रपट निर्मात्यांपैकी एक मानले जातात. चित्रपट दिग्दर्शक असण्यासोबतच ते लेखक, संगीतकार आणि चित्रकार देखील होते. सत्यजित रे यांचे बांगलादेशातील वडिलोपार्जित घर सुमारे १०० वर्षांपूर्वी त्यांचे आजोबा उपेंद्रकिशोर रे यांनी बांधले होते.

१९४७ मध्ये भारताच्या फाळणीनंतर ही मालमत्ता तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानच्या ताब्यात आली. तेव्हा पूर्व पाकिस्तान हा पाकिस्तानचा भाग होता. १९७१ च्या भारतासोबतच्या युद्धात पाकिस्तानचा पराभव झाल्यानंतर पूर्व पाकिस्तान बांगलादेशच्या रूपात एक नवीन देश बनला.

हे घर पाडून शिशु अकादमी बांधण्याची योजना :

हे घर जीर्ण अवस्थेत होते आणि जवळजवळ एक दशकापासून वापरात नव्हते. पूर्वी त्यात मैमनसिंग शिशु अकादमी होती, परंतु नंतर ती सोडून देण्यात आली. एका बांगलादेशी अधिकाऱ्याने स्थानिक माध्यमांना सांगितले की, नवीन योजनेत शिशु अकादमीचे कामकाज पुन्हा सुरू करण्यासाठी त्या ठिकाणी नवीन इमारत बांधण्याचा प्रस्ताव आहे. यासाठी जुनी इमारत पाडावी लागेल.

ऑस्कर लाईफटाईम अचिव्हमेंट’ पुरस्काराने सन्मानित :

३० मार्च हा दिवस भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा दिवस म्हणून लक्षात ठेवला जातो. हा तो दिवस आहे जेव्हा एका भारतीय चित्रपट निर्मात्याचे नाव ऑस्कर पुरस्कारासाठी मागवण्यात आले होते. ही तारीख आहे ३० मार्च १९९२. जेव्हा भारतीय चित्रपटसृष्टीतील महान चित्रपट निर्माते सत्यजित रे यांना ‘ऑस्कर लाईफटाईम अचिव्हमेंट’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

सत्यजित रे यांचे नाव भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या सुवर्ण अध्यायात कोरले गेले आहे. कला क्षेत्रातील योगदानासाठी त्यांना १९९२ मध्ये भारतरत्न देण्यात आला. याशिवाय १९८४ मध्ये त्यांना दादासाहेब फाळके पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले. सत्यजित रे यांनी ३७ चित्रपट बनवले, ज्यात ‘पथेर पांचाली’, ‘अपराजितो’, ‘अपूर संसार’ आणि ‘चारुलता’ सारखे क्लासिक चित्रपट समाविष्ट आहेत.

ऑस्कर हा एक असा सन्मान आहे जो चित्रपट उद्योगाशी संबंधित प्रत्येक व्यक्तीचे स्वप्न असते यात शंका नाही. अमेरिकन अकादमी ऑफ मोशन पिक्चर आर्ट्स अँड सायन्सेस कडून चित्रपटाच्या विविध क्षेत्रातील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी हा पुरस्कार दिला जातो. ऑस्कर पुरस्काराची सुरुवात १९२९ मध्ये झाली. १९५७ मध्ये, ‘मदर इंडिया’ या भारतीय चित्रपटाला परदेशी भाषा चित्रपट श्रेणीत नामांकन मिळाले, जो एक ऐतिहासिक क्षण होता.