Om Prakash Rawat : मतदार नोंदणीसाठीच्या फॉर्म ६ मध्ये केलेले बदल पूर्णपणे चुकीचे आणि बेकायदेशीर आहेत, असे मत माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त ओ. पी. रावत (Om Prakash Rawat) यांनी बुधवारी व्यक्त केले. तसेच, निवडणूक आयोगांतर्गत असलेले मतभेद ही लोकशाहासाठी अत्यंत गंभीर आणि दुर्दैवी असल्याचेही त्यांनी म्हटले. दरम्‍यान, माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त एस. वाय. कुरेशी यांनी काही प्रश्न उपस्थित केले.

ओ. पी. रावत (Om Prakash Rawat) म्हणाले, निवडणूक आयोगाच्या इतिहासात अशी परिस्थिती कदाचितच क्वचित उद्भवली असेल. मतदार यादीशी संबंधित सॉफ्टवेअरला क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांच्या निर्णयांवर वरचढ ठरू दिले जाऊ नये. गेल्या १० महिन्यांत या दोन आयुक्तांनी फॉर्म ६ मधील बदल आणि मतदार यादीच्या डेटाबेसवरील नियंत्रणाचे केंद्रीकरण यांसारख्या मुद्द्यांवर १४ वेळा आक्षेप नोंदवले आहेत. ही एक दुर्दैवी परिस्थिती आहे.

एसआयआर प्रक्रियेद्वारे एक प्रकारचे फ्रँकेन्स्टाइन निर्माण झाले आहे. ज्यामुळे सर्वत्र मतदारांच्या मनात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. हे आपल्या लोकशाहीसाठी अत्यंत दुर्दैवी बाब आहे, असे ते म्हणाले. फॉर्म ६ बाबतचे आक्षेप विशेषतः गंभीर आहेत. कारण या दोन आयुक्तांनी असा आग्रह धरला होता की, मतदार नोंदणी नियम, १९६०मध्ये सुधारणा केल्याशिवाय या कायदेशीर अर्जात बदल करता येणार नाहीत.

निवडणूक आयुक्‍त विवेक जोशी यांनी मे महिन्यात आक्षेप नोंदवले होते की, एसआयआरसाठी जारी केलेल्या सूचनांद्वारे फॉर्म ६ मध्ये बदल करता येणार नाहीत. या नियमातील सुधारणा करण्‍यासाठी सरकारकडे प्रस्ताव पाठवणे हाच असेल. संधू यांनीही त्यांच्या या मताशी सहमती दर्शवली होती.

तरीही, त्यानंतर ऑनलाइन फॉर्म ६ मध्ये नवीन मतदार अर्जांना एसआयआरशी जोडणारी एक घोषणा समाविष्ट करण्यात आली. हा बदल अनधिकृत आणि बेकायदेशीर होता आणि तो त्वरित काढून टाकला पाहिजे, असे संधू यांनी म्हटले आहे. निवडणूक आयुक्तांनी (Om Prakash Rawat) केलेले हे आरोप अत्यंत गंभीर आहेत, असे रावत म्हणाले.

एसआयआर प्रक्रिया राबवण्याबाबत दोन आयुक्तांची महत्त्वाच्या निर्णयांवर सहमती नव्हती, तर हा निर्णय नक्की कोणी घेतला. तसेच जर मतदारयाद्या अद्ययावत करण्याची संपूर्ण प्रक्रियाच बेकायदेशीर असेल, तर तुम्ही त्या बेकायदेशीर मतदारयादीच्या आधारे निवडणूक घेऊ शकत नाही.
– एस. वाय. कुरेशी, माजी मुख्य निवडणूक