New rules: आज नोव्हेंबर महिन्याचा पहिला दिवस आहे आणि अनेक महत्त्वाचे बदल लागू होणार आहेत, ज्याचा परिणाम सर्वसामान्यांच्या खिशावर होणार आहे. बँकिंग, पेन्शन, कर आणि दैनंदिन खर्चात वाढ झाली आहे. दिल्लीत GRAP लागू झाला आहे, तर कर्नाटकात दूध आणि दह्याच्या किमती वाढल्या आहेत.

एलपीजी सिलिंडरसाठीच्या अनुदानाच्या नियमांमध्येही बदल झाला आहे आणि सीएनजी देखील महाग झाला आहे. याशिवाय, पेन्शन आणि बँकिंग नियमांमध्येही बदल झाले आहेत.

मात्र, सर्वच बदल देशभरात लागू होणार नाहीत. काही नियम देशव्यापी आहेत, तर काहींचा परिणाम केवळ विशिष्ट राज्ये, बँका किंवा ग्राहकांवर होईल. तर, १ नोव्हेंबरशी संबंधित प्रमुख बदलांवर एक नजर टाकूया.

१- दिल्लीत GRAP लागू New rules:

राजधानी दिल्लीला प्रदूषणापासून वाचवण्यासाठी, आजपासून ग्रेडेड रिस्पॉन्स ॲक्शन प्लॅन (GRAP) लागू करण्यात आला आहे. आजपासून, दिल्लीबाहेर नोंदणीकृत असलेल्या आणि बीएस-६ (BS-VI) मानकांपेक्षा कमी दर्जाच्या कार, बस आणि अत्यावश्यक नसलेल्या मालवाहू ट्रकना शहरात प्रवेश करण्यास मनाई आहे. प्रवेश केल्यास २०,००० रुपयांपर्यंत दंड आणि वाहन जप्तीची कारवाई होऊ शकते. अनेक ठिकाणी पार्किंग शुल्कही दुप्पट करण्यात आले आहे. डिझेल जनरेटर सेटवरही बंदी घालण्यात आली आहे.

२- सीएनजीच्या दरात पुन्हा वाढ

उत्तर प्रदेशातील ग्रीन गॅस लिमिटेडने आज सीएनजीच्या दरात २.२५ रुपयांपर्यंत वाढ केली आहे. लखनौ, आग्रा, सुलतानपूर आणि अयोध्या येथे सीएनजीच्या प्रति किलो दरात एक रुपयाने, तर उन्नावमध्ये २ रुपये २५ पैशांनी वाढ करण्यात आली आहे.

३- दारूच्या बाटल्यांच्या दरात १० रुपयांची वाढ

तामिळनाडू सरकारने दारूच्या सर्व बाटल्यांच्या दरात १० रुपयांनी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. नवीन दर आजपासून लागू झाले आहेत. तथापि, सरकारने म्हटले आहे की, जर कोणी रिकामी बाटली चांगल्या स्थितीत दारूच्या दुकानात किंवा दारू विक्री केंद्रावर परत केली, तर त्यांना १० रुपये परत केले जातील.

४- दूध आणि दह्याच्या दरात वाढ

कर्नाटकात आजपासून दुधाच्या दरात प्रति लिटर ८ रुपयांनी वाढ झाली आहे. राज्य सरकारने या निर्णयाला मंजुरी दिली आहे. वाढवलेल्या रकमेपैकी ₹7 शेतकऱ्यांना आणि ₹1 संघटनांना दिला जाईल. याशिवाय, एक किलो दह्याच्या दरात ₹14 ने वाढ करण्यात आली आहे.

5- क्रेडिट कार्ड शुल्कात बदल

पंजाब नॅशनल बँक (PNB) व्हिसा आणि रुपे क्रेडिट कार्ड वापरकर्त्यांसाठी 1 नोव्हेंबरपासून अनेक शुल्कांमध्ये बदल होत आहेत. यामध्ये रोख रक्कम काढणे, विलंब शुल्क, रिवॉर्ड पॉइंट रिडेम्प्शन आणि युटिलिटी बिल भरण्याशी संबंधित शुल्कांचा समावेश आहे.

नवीन नियमांनुसार, प्रत्येक पात्र रिवॉर्ड पॉइंट रिडेम्प्शन विनंतीसाठी ₹99 शुल्क आकारले जाईल. एकाच बिलिंग सायकलमध्ये ₹50,000 पेक्षा जास्त युटिलिटी बिल भरल्यास 1% शुल्क लागू शकते, जे प्रति व्यवहार ₹2,000 पर्यंत मर्यादित असेल. त्यानंतर कर भरावा लागेल. एसबीआयने (SBI) देखील क्रेडिट कार्ड वापरासाठी नवीन शुल्क जोडले आहेत.

6- नवीन वीज कनेक्शन घेणे अधिक महाग झाले आहे

उत्तराखंडमध्ये आजपासून नवीन वीज कनेक्शनचे दर बदलले आहेत. UERC ने बीपीएल आणि सामान्य ग्राहकांसाठी सेवा शुल्कात वाढ केली आहे, तर प्रीपेड मीटर ग्राहकांना दिलासा दिला आहे. बीपीएल कार्डधारकांसाठी शुल्क आता ₹100 वरून ₹150 पर्यंत वाढवण्यात आले आहे.

७- स्मार्ट मीटरशिवाय नवीन कनेक्शन नाही

आजपासून, बिहारमध्ये स्मार्ट मीटरशिवाय कोणतेही नवीन कनेक्शन दिले जाणार नाही. राज्याने आता १५० किलोवॅटपर्यंतच्या सर्व नवीन कनेक्शनवर स्मार्ट प्रीपेड मीटर बसवण्याचा निर्णय घेतला आहे. तथापि, नवीन कनेक्शनवर आकारले जाणारे शुल्क ग्राहकाच्या कनेक्शनच्या टप्प्यावर (फेजवर) अवलंबून असेल.

८- निवृत्तीवेतनधारकांसाठी नवीन नियम

८० वर्षांखालील सरकारी निवृत्तीवेतनधारक आज, १ नोव्हेंबरपासून त्यांचे वार्षिक जीवन प्रमाणपत्र सादर करू शकतील. सादर करण्याची अंतिम मुदत ३० नोव्हेंबर, २०२६ आहे. वेळेवर जीवन प्रमाणपत्र सादर न केल्यास निवृत्तीवेतन देणे थांबवले जाऊ शकते. ही प्रक्रिया ८० वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या निवृत्तीवेतनधारकांसाठी १ ऑक्टोबरपासून सुरू झाली आहे.

९- आयटीआर अंतिम मुदत

ज्या करदात्यांच्या खात्यांचे ऑडिट होणार आहे, त्यांच्यासाठी निर्धारण वर्ष २०२६-२७ करिता आयकर विवरणपत्र (आयटीआर) दाखल करण्याची अंतिम मुदत २१ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. तथापि, ही सवलत सर्व करदात्यांना लागू नाही. ही नवीन तारीख सामान्य पगारदार व्यक्तींना किंवा ज्यांच्या खात्यांचे ऑडिट होणार नाही त्यांना आपोआप लागू होत नाही.

१०- जीएसटी नियमांमधील बदल New rules:

१ नोव्हेंबरपासून, जीएसटी-संबंधित काही तरतुदी देखील लागू होतील. या तरतुदी विक्रीपश्चात सवलती (पोस्ट-सेल्स डिस्काउंट्स), क्रेडिट नोट्स आणि कर परतावा प्रक्रियेशी संबंधित आहेत. काही विशिष्ट प्रकरणांमध्ये, व्यवसायांना विक्रीपश्चात सवलतींची नोंद करण्यामध्ये आणि इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चर अंतर्गत तात्पुरता परतावा मिळवण्यामध्ये सवलत मिळू शकते.

11- फोन स्क्रीनवर अज्ञात कॉलरचे नाव दिसेल.

CNAP सुविधेअंतर्गत, कॉलरचे नाव आता मोबाईल स्क्रीनवर दिसेल. यामुळे अनोळखी नंबरवरून येणारे कॉल ओळखणे सोपे होईल. या सुविधेत, टेलिकॉम कंपनीच्या रेकॉर्डमध्ये नोंदवलेले नाव दिसू शकते. मात्र, ही सुविधा नेटवर्क आणि ऑपरेटरनुसार लागू असेल. त्यामुळे आजपासूनच प्रत्येक फोनवर प्रत्येक अनोळखी कॉलचे नाव दिसेलच हे निश्चित नाही.

12- FASTag वार्षिक पासमध्ये सूट

रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या नवीन नियमांनुसार, टोल प्लाझाच्या 20 किलोमीटरच्या परिघात राहणाऱ्या स्थानिक रहिवाशांसाठी वार्षिक स्थानिक फास्टॅग पासची प्रणाली 1 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू होत आहे.

शुल्काबद्दल बोलायचे झाल्यास, जर टोल प्लाझा कोणत्याही नगरपालिका किंवा स्थानिक शहराच्या हद्दीबाहेर असेल, तर स्थानिक किंवा नगरपालिकेच्या आत असल्यास वार्षिक 50 रुपये आणि 50 रुपये असेल. मर्यादा असेल तर ती रु. 3,000 असेल.

13- यूपीमध्ये एक्सप्रेसवेवर नवीन वेग मर्यादा लागू

उत्तर प्रदेश एक्सप्रेसवे इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेंट अथॉरिटीने यूपीच्या सर्व एक्सप्रेसवेवरील वेग मर्यादा कमी केली आहे. आता जड वाहनांची वेगमर्यादा 80 वरून 60 करण्यात आली आहे. त्याच वेळी, कार आणि जीपसारख्या हलक्या मोटार वाहनांची वेगमर्यादा 100 वरून 80 किलोमीटर प्रतितास करण्यात आली आहे. हिवाळ्यात वाढते धुके पाहता हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

14- आंतरराष्ट्रीय डिजी यात्रा आजपासून सुरू होत आहे

आजपासून देशातील 8 आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर प्रवाशांसाठी ‘डिजी यात्रा’ची चाचणी सुरू झाली आहे. सुरुवातीला ही सुविधा एअर इंडिया आणि इंडिगोच्या निवडक आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी उपलब्ध असेल. डिजी यात्रेमुळे विमानतळावरील प्रवेश आणि सुरक्षा तपासणी यासारख्या प्रक्रिया सुलभ होतील.

15- दिल्लीत ताज एक्सप्रेस ट्रेनचे स्थानक बदलले

रेल्वेने आजपासून ताज एक्सप्रेसची सुरुवात आणि शेवटची स्थानके बदलली आहेत. सध्या ही ट्रेन नवी दिल्ली रेल्वे स्टेशनवरून चालवली जाते, मात्र आता ती हजरत निजामुद्दीन येथून चालवली जाईल.

16- आजपासून राम मंदिरातील पूजेची वेळ बदलली

अयोध्येतील राम मंदिरातील पूजेच्या वेळेत आजपासून बदल करण्यात आला आहे. आता दरवाजे पहाटे ४ वाजता उघडतील आणि रात्री १० वाजता बंद होतील. पहाटे साडेचार ते साडेचार या वेळेत मंगला आरती होईल. सकाळी ७ वाजल्यापासून रामललाचे दर्शन भाविकांसाठी सुरू होणार आहे.

17- पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती बदलणार आहेत

तेल कंपन्या दर महिन्याच्या सुरुवातीला इंधनाच्या किमतीचा आढावा घेतात. पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींबाबत आज 1 नोव्हेंबर रोजी अपडेट मिळू शकते. कच्च्या तेलाची आंतरराष्ट्रीय किंमत, रुपयाची स्थिती आणि कंपन्यांचे निर्णय यासारख्या घटकांचा इंधनाच्या किमतीवर परिणाम होतो. त्यामुळे नवीन दरांची अधिकृत घोषणा होण्याची प्रतीक्षा आहे.

18- एलपीजी सिलेंडर दर

दर महिन्याच्या पहिल्या दिवशी तेल कंपन्या एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीचा आढावा घेतात. आज 1 नोव्हेंबर रोजी घरगुती आणि व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीत बदल होऊ शकतो. आम्ही तुम्हाला सांगतो की घरगुती 14.2 किलोचा सिलिंडर घरांमध्ये स्वयंपाक करण्यासाठी वापरला जातो, तर 19 किलोचा व्यावसायिक सिलिंडर हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि इतर व्यवसायांमध्ये वापरला जातो.