‘Mission 2027‘। उत्तर प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री कल्याण सिंह यांच्या नावावर भाजपने मिशन-२०२७ लाँच करण्याचे योजिले आहे. कल्याण सिंह यांच्या चौथ्या पुण्यतिथीनिमित्त, भाजप गुरुवारी अलिगडमध्ये एक मोठा कार्यक्रम आयोजित करत आहे, ज्यामध्ये मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ, केंद्रीय मंत्री धर्मेंद्र प्रधान, दोन्ही उपमुख्यमंत्री केशव मौर्य आणि ब्रिजेश पाठक सहभागी होणार आहेत. याशिवाय, भाजप प्रदेशाध्यक्ष भूपेंद्र चौधरी आणि राज्य संघटन सरचिटणीस धर्मपाल सिंह देखील हजेरी लावणार आहेत. भाजप कल्याण सिंह यांची पुण्यतिथी ‘हिंदू गौरव दिवस’ म्हणून साजरी करत आहे. अशा प्रकारे, भाजप २०२७ च्या निवडणुकीपूर्वी उत्तरप्रदेशच्याराजकारणात हिंदुत्वाचा अजेंडा तीव्र करण्याचा आणि सपाच्या पीडीए राजकारणाचा सामना करण्याचा प्रयत्न करत आहे. योगी सरकारचे सुमारे दोन डझन मंत्री कल्याण सिंह यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी गुरुवारी अलिगडला पोहोचतील. या दरम्यान, मुख्यमंत्री योगी यांच्यासह वरिष्ठ भाजप नेते दोन तास अलिगडमध्ये राहतील आणि कल्याण सिंह यांच्या नावावर पश्चिम यूपीमध्ये २०२७ ची सुरुवात करतील. २०२४ मध्ये, भाजप पश्चिम उत्तर प्रदेशातील गमावलेल्या लोकसभा जागांवर लोधी समुदायाच्या मतदारांना आकर्षित करून २०२७ जिंकण्याची रणनीती अवलंबेल. कल्याण सिंह यांच्या श्रद्धांजली सभेसाठी अलिगडमध्ये वरिष्ठ भाजप नेत्यांच्या आगमनामागील राजकीय हेतू स्पष्ट आहे. कल्याण सिंह हे राम मंदिर चळवळीचे नायक मानले जातात, ज्यांनी हिंदुत्वाचे राजकारण केले. नव्वदच्या दशकात कल्याण सिंह हे भाजपच्या हिंदुत्वाचा चेहरा म्हणून उदयास आले. ६ डिसेंबर १९९२ रोजी कल्याण सिंह उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री असताना कारसेवकांनी अयोध्येत बाबरी मशीद पाडली. कल्याण सिंह हे एकमेव भाजप नेते होते जे राम मंदिरासाठी तुरुंगात गेले आणि त्यांच्या सत्तेचे बलिदान दिले. अशाप्रकारे, कल्याण सिंह यांची ओळख रामभक्त आणि हिंदुत्वाची कट्टर प्रतिमा असलेले नेते म्हणून झाली, ज्याचा फायदा भाजप २०२७ मध्ये घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. म्हणूनच कल्याण सिंह यांची पुण्यतिथी ‘हिंदू गौरव दिवस’ म्हणून साजरी करून भाजप उत्तर प्रदेशच्या राजकारणात हिंदुत्वाचा अजेंडा तीव्र करत आहे. सपाच्या पीडीएचा प्रतिवाद करण्याचा प्लॅन काय आहे? ‘Mission 2027’। उत्तर प्रदेशात कल्याण सिंहच्या रूपात भाजपकडे असा अष्टपैलू चेहरा होता, ज्याच्या मदतीने पक्षाने जातीय समीकरण मजबूत केले तसेच हिंदुत्वाच्या आक्रमक राजकारणालाही तीक्ष्ण केले. २०२७ च्या निवडणुकीबाबत राजकीय उत्साह तीव्र होत असताना भाजप कल्याण सिंह यांना श्रद्धांजली कार्यक्रमाचे आयोजन का करत आहे याचे कारण हेच आहे. सप-काँग्रेस एकत्रितपणे भाजपविरुद्ध ओबीसी-दलित राजकारणाचे राजकीय कथन मांडण्यात गुंतले आहेत. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीतच, सपाने पीडीए (मागासवर्गीय, दलित, अल्पसंख्याक) सूत्र आणि राहुल गांधींच्या संविधान आणि आरक्षणाच्या पैजाद्वारे भाजपला पराभूत करण्यात यश मिळवले आहे. कल्याण सिंहच्या बहाण्याने भाजप आता सपाच्या रणनीतीला प्रतिवाद करण्याच्या कसरतीत गुंतले आहे. पूजा पालच्या सोबत उभे राहून, भाजप पाल-गडरिया आणि बघेल समुदायाला ओबीसी अंतर्गत आकर्षित करण्याचा प्रयत्न करत आहे, तर कल्याण सिंहच्या बहाण्याने लोधी समुदायाला नियंत्रणात ठेवण्याची रणनीती आहे. कल्याण सिंह हे ओबीसी समुदायाच्या लोधी जातीचे आहेत. पाल आणि लोधी या दोन्ही ओबीसीमध्ये महत्त्वाच्या जाती आहेत. अशाप्रकारे, भाजप पाल आणि लोधी समुदायाच्या माध्यमातून सपाच्या पीडीए राजकारणात प्रवेश करण्याचा विचार करत आहे. कल्याण सिंह भाजपचा सर्वात मोठा ओबीसी चेहरा ‘Mission 2027’। सुरुवातीच्या काळात भाजप उच्च जातीच्या राजकारणाचा पक्ष म्हणून ओळखला जात होता आणि त्याला ठाकूर, ब्राह्मण, बनियांचा पक्ष म्हटले जात असे. कल्याण सिंह यांनी भाजपची ही प्रतिमा बदलण्याचे काम केले. नंतर सुशासनाच्या माध्यमातून त्यांनी सर्व ओबीसी जातींना एकत्र केले आणि मंडल राजकारण उद्ध्वस्त केले. कल्याण सिंह हे ओबीसीच्या लोध समुदायाचे होते आणि उत्तर प्रदेशात लोध समुदायाचे मत देखील निर्णायक आहे. ओबीसींमध्ये आणखी एक मोठी मतपेढी लोध जातीची आहे. कल्याण सिंह यांच्यामुळे लोधी समुदाय भाजपचा पारंपारिक मतदार मानला जातो. कल्याण सिंह यांचे नातू संदीप सिंह योगी सरकारमध्ये मंत्री आहेत. एवढेच नाही तर भाजपने लोधी समाजाच्या नेत्यांना राज्यसभा आणि आमदार केले आहे, परंतु २०२७ च्या निवडणुकीच्या रणधुमाळीत, पक्ष कल्याण सिंह यांच्या माध्यमातून केवळ लोधींनाच नव्हे तर यादव नसलेल्या ओबीसी मतांनाही राजकीय संदेश पाठवण्याची कसरत सुरू करत आहे, जेणेकरून २०२४ मध्ये झालेल्या राजकीय नुकसानाची भरपाई करता येईल. अलीकडेच, लोधी समाजाच्या भाजपवरील नाराजीचा प्रश्न उपस्थित करण्यात आला होता. पश्चिम उत्तर प्रदेशचा किल्ला मजबूत करण्यात भाजप मग्न २०२४ मध्ये भाजपने पश्चिम उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगर, कैराना, सहारनपूर, नगीना आणि मुरादाबाद यासारख्या जागा आधीच गमावल्या आहेत, ज्याला उत्तर प्रदेशची जाट भूमी म्हटले जाते. याशिवाय, त्यांनी कासगंज, बदायूं, आओंला, संभल, मैनपुरी, रामपूर, हमीरपूर आणि कन्नौजसारख्या जागा गमावल्या आहेत, जिथे लोधी समुदायाचे वर्चस्व आहे. याशिवाय, त्यांनी फारुखाबाद आणि अलीगढच्या जागा मोठ्या अडचणीने जिंकल्या आहेत. अशा परिस्थितीत, कल्याण सिंहच्या बहाण्याने भाजप लोधी बहुल क्षेत्रात आपली राजकीय मुळे मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे, कारण ओबीसी मते मिळवल्याशिवाय भाजप उत्तर प्रदेशात सत्तेची हॅटट्रिक करू शकणार नाही. उत्तर प्रदेशात लोधी समुदायाचे सुमारे ३ टक्के लोक आहेत, परंतु ब्रिज आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये त्यांची निर्णायक भूमिका आहे. उत्तर प्रदेशातील सुमारे २३ जिल्ह्यांमध्ये लोधी मतदारांचे वर्चस्व आहे. या सर्व जिल्ह्यात लोधी व्होट बँक पाच ते दहा टक्क्यांच्या दरम्यान आहे. कल्याण सिंह यांच्यामुळे भाजपमध्ये सामील झालेली लोधी समुदाय ही पहिली ओबीसी जात आहे. कल्याण सिंह यांच्या निधनानंतरही, भाजप आता त्यांना पूर्वीप्रमाणेच स्वतःशी जोडू इच्छित आहे. म्हणूनच केवळ मुख्यमंत्री योगी, ब्रिजेश पाठक आणि केशव प्रसाद मौर्यच नाही तर केंद्रीय मंत्री धर्मेंद्र प्रधान देखील कल्याण सिंह यांच्या पुण्यतिथीला पोहोचत आहेत. उत्तर प्रदेशातील ओबीसी राजकारण उत्तर प्रदेशचे राजकारण ओबीसी मतदारांपुरते मर्यादित झाले आहे, त्यामुळे कल्याण सिंह यांच्या बहाण्याने ओबीसींना लोधी समुदायाशी घट्ट जोडून ठेवण्याची भाजपची रणनीती आहे. उत्तर प्रदेशात उच्च जाती १९ टक्के आणि ओबीसी ५४ टक्के आहेत. उत्तर प्रदेशातील उच्च जातींमध्ये ब्राह्मण ८ टक्के, राजपूत ६ टक्के, उर्वरित वैश्य, भूमिहार आणि कायस्थ आहेत. मागासवर्गीयांची संख्या ५४ टक्क्यांहून अधिक आहे, ज्यामध्ये यादव १० टक्के, कुर्मी-कुशवाह, सैंथवार १२ टक्के, जाट ३ टक्के, लोध ३ टक्के, मल्ला ५ टक्के, विश्वकर्मा २ टक्के आणि इतर मागासवर्गीय जाती ७ टक्के आहेत. याशिवाय राज्यात अनुसूचित जाती २२ टक्के आहेत आणि मुस्लिम लोकसंख्या २० टक्के आहे. उत्तर प्रदेशातील मागासवर्गीय मतपेढीचा सर्वात मोठा भाग गैर-यादव ओबीसी जातींचा आहे, ज्या सध्या सर्वात महत्वाच्या मानल्या जातात. ही मतपेढी कधीही कोणत्याही पक्षासोबत कायमस्वरूपी उभी राहिलेली दिसली नाही. या व्होट बँकेच्या मदतीने, भाजपने सपाला सत्तेतून बाहेर काढून यूपीमधील राजकीय वनवास संपवला आहे, परंतु २०२४ मध्ये, सपा पुन्हा ओबीसी जातींना सोबत आणण्यात यशस्वी झाली आहे. सध्या भाजपमध्ये ना लोधी समाजाचा नेता आहे ना कल्याण सिंह यांच्या दर्जाचा ओबीसी नेता. अशा परिस्थितीत, कल्याण सिंह यांच्या बहाण्याने भाजप हिंदुत्वाला धारदार करण्याचा आणि आपले सामाजिक अभियांत्रिकी मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे. अशाप्रकारे, भाजपने २०२७ पूर्वी यूपीच्या राजकारणात मोठी बाजी मारण्याची रणनीती आखली आहे. आता हे पाहायचे आहे की मुख्यमंत्री योगी यांची राजकीय कसरत सत्तेची हॅटट्रिक करण्यात यशस्वी होईल का?
