Middle East Crisis: पश्चिम आशियात वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी शनिवारी शेजारी देशांकडे माफी मागत क्षेपणास्त्र व ड्रोन हल्ले थांबविण्याची घोषणा केली. मात्र त्याचवेळी त्यांनी अमेरिकेच्या ‘बिनशर्त शरणागती’च्या मागणीला ठामपणे नकार दिला.

राज्य दूरचित्रवाणीवरील एका रेकॉर्डेड भाषणात पेझेश्कियान म्हणाले की, गेल्या काही दिवसांत शेजारी देशांवर झालेल्या हल्ल्यांमागे लष्करी पातळीवर झालेला गैरसमज कारणीभूत होता. या हल्ल्यांमुळे विमानतळांसह अनेक नागरी ठिकाणे प्रभावित झाली आणि अनेक उड्डाणे रद्द करावी लागली. “शेजारी देशांना झालेल्या त्रासाबद्दल मी वैयक्तिकरित्या माफी मागतो,” असे ते म्हणाले.

इराणच्या अस्थायी नेतृत्व परिषदेने शेजारी देशांवरील हल्ले तूर्त थांबविण्याचा निर्णय घेतल्याचेही त्यांनी जाहीर केले. मात्र, या देशांच्या भूमीवरून इराणवर हल्ला झाल्यास उत्तर दिले जाईल, असा इशाराही त्यांनी दिला.

ट्रम्प यांच्या मागणीचा ठाम नकार –

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी वाटाघाटी सुरू होण्यापूर्वी इराणने बिनशर्त शरणागती पत्करावी, अशी मागणी केली होती. पेझेश्कियान यांनी ती फेटाळताना म्हटले, “ही कल्पना अमेरिकेने स्वतःसोबतच गाडून टाकावी.” एक दिवस आधी ट्रम्प यांनीही सोशल मीडियावर लिहिले होते की शरणागतीशिवाय कोणताही समझोता शक्य नाही. तसेच इराणमध्ये आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वीकारार्ह नेतृत्व यायला हवे, असेही ट्रम्प म्हणाले होते.

अमेरिकेचे खजिना सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी एका दूरचित्रवाणी मुलाखतीत म्हटले की, या युद्धातील सर्वात मोठी बॉम्बवर्षा अद्याप व्हायची आहे. परिस्थिती न सुधारल्यास अमेरिका आणि सहयोगी देश इराणवर आणखी मोठे हल्ले करू शकतात, असे संकेतही त्यांनी दिले.

हेही वाचा – अमेरिका-इराण युद्धात एक आठवड्यात काय घडलं? कोण जिंकतंय? संघर्ष किती काळ चालणार? जाणून घ्या सर्वकाही

आखाती देशांमध्ये हल्ल्यांचे सत्र सुरूच
पेझेश्कियान यांची माफी असतानाही शनिवारी सकाळी अनेक अरब देशांच्या दिशेने ड्रोन व क्षेपणास्त्रे डागल्याच्या बातम्या आल्या. बहरीनमध्ये हवाई हल्ल्याचे सायरन वाजले. सौदी अरेबियाने शायबह तेल क्षेत्राकडे झेपावणारे ड्रोन पाडल्याचा आणि प्रिन्स सुलतान एअर बेसवर डागलेली बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र नष्ट केल्याचा दावा केला.

दुबईतही अनेक स्फोटांच्या बातम्या आल्या. त्यानंतर हवाई संरक्षण यंत्रणा सक्रिय करण्यात आली. दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर प्रवाशांना भूमिगत रेल्वे बोगद्यांमध्ये हलविण्यात आले. एक ड्रोन विमानतळाच्या यात्री टर्मिनलजवळ पडल्याचे प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले. एमिरेट्स एअरलाईनने दुबईहून येणाऱ्या-जाणाऱ्या सर्व उड्डाणांवर पुढील आदेशापर्यंत बंदी घातली.

इस्रायलचे तेहरानवर नवे हल्ले
इस्रायलने शनिवारी इराणच्या अनेक महत्त्वाच्या ठिकाणांवर मोठ्या प्रमाणात हवाई हल्ले केल्याचा दावा केला. पश्चिम तेहरानवर अनेक ठिकाणी स्फोट आणि धुराचे लोट दिसले. इराणनेही जवाबी कारवाई करत इस्रायलच्या अनेक शहरांमध्ये सायरन वाजवले, नागरिकांना बॉम्बशेल्टरमध्ये जावे लागले.

या संघर्षात आतापर्यंत इराणमध्ये १,२०० हून अधिक, लेबनॉनमध्ये सुमारे २०० आणि इस्रायलमध्ये सुमारे एक डझन जण मृत्युमुखी पडले आहेत. अमेरिकेचे ६ सैनिक ठार झाल्याची पुष्टी झाली आहे. संयुक्त राष्ट्रांतील इराणचे राजदूत अमीर सईद इरावानी यांनी सांगितले की इराण आपल्या सार्वभौमत्वाच्या रक्षणासाठी प्रत्येक आवश्यक पाऊल उठवण्यास तयार आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, कूटनीतिक प्रयत्न लवकर सुरू न झाल्यास हा तणाव आणखी देशांपर्यंत पसरण्याची भीती आहे. सध्या आंतरराष्ट्रीय समुदाय परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहे.