Manmohan Singh Death । देशाचे माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांचे काल रात्री निधन झाले. 26 डिसेंबरच्या रात्री दिल्लीतील एम्समध्ये त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. ते 92 वर्षांचे होते. दरम्यान, स्वातंत्र्यापूर्वी मनमोहन सिंग पाकिस्तानात राहत होते आणि फाळणीच्या वेळी त्यांचे कुटुंब अमृतसरला आले होते. मात्र, पाकिस्तानने त्याच्या अनेक गोष्टी आजवर जपल्या आहेत. याशिवाय एका इमारतीला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.

मनमोहन सिंग पाकिस्तानात कुठे राहत होते? Manmohan Singh Death । 
मनमोहन सिंग यांचा जन्म 26 सप्टेंबर 1932 रोजी पंजाब प्रांतातील चकवाल जिल्ह्यातील गाह गावात झाला होता. फाळणीनंतर हा भाग पाकिस्तानात गेला. मनमोहन सिंग यांनी 1937 ते 1941 या काळात या गावातील प्राथमिक शाळेत शिक्षण घेतले. त्यांनी या शाळेत चौथीपर्यंत शिक्षण घेतले, त्यानंतर त्यांचे कुटुंब भारतात आले.

मनमोहन सिंग यांचे कुटुंब भारतात कधी आले?
जेव्हा देशात फाळणीवरून गदारोळ सुरू झाला तेव्हा मनमोहन सिंग यांचे संपूर्ण कुटुंब गाह गावातील घर सोडून अमृतसरला आले. जेव्हा ते भारताचे पंतप्रधान झाले तेव्हा त्यांनी एकदा पाकिस्तानला जाण्याची इच्छा व्यक्त केली, ज्याचा उल्लेख राज्यसभा खासदार राजीव शुक्ला यांनी त्यांच्या Scars Of 1947: Real Partition Stories या पुस्तकात केला आहे.

मनमोहन सिंग यांची ही इच्छा अपूर्ण राहिली का? Manmohan Singh Death । 

राजीव शुक्ला यांच्या पुस्तकानुसार, डॉ.मनमोहन सिंग म्हणाले होते की, त्यांनाही पाकिस्तानातील त्यांच्या गावी जायचे आहे. त्यांना तुमचे घर बघायचे आहे का, असे विचारले असता मनमोहन सिंग यांनी उत्तर दिले की माझे घर फार पूर्वीच संपले आहे. मला फक्त ती शाळा बघायची आहे जिथे मी चौथीपर्यंत शिकलो. मात्र, त्यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात आणि त्यानंतरही ते पाकिस्तानात जाऊ शकले नाहीत.

मनमोहनच्या या गोष्टी पाकिस्तानने आजही जपल्या आहेत

मनमोहन सिंग 2004 मध्ये भारताचे पहिले गैर-हिंदू पंतप्रधान बनले. यानंतर त्यांचे पाकिस्तानातील गाह गाव प्रसिद्धीच्या झोतात आले. अशा परिस्थितीत पंजाब, पाकिस्तान सरकारने 2007 मध्ये गाह गावाला मॉडेल व्हिलेज बनवण्याची घोषणा केली होती. त्याचवेळी मनमोहन सिंग ज्या शाळेत शिकले होते, त्या शाळेचे नावही मनमोहन सिंग गव्हर्नमेंट बॉईज प्रायमरी स्कूल असे होते. या शाळेत मनमोहन सिंग यांच्या नोंदणीपासून ते निकालापर्यंतच्या नोंदी आजपर्यंत जतन करण्यात आल्याचे सांगण्यात येते. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे गाह गावातील लोकही मनमोहन सिंग यांची खूप आठवण काढतात. त्यांच्या निधनाची माहिती मिळताच गावात शोककळा पसरली आहे. मनमोहन सिंग यांच्यामुळेच त्यांचे गाव आदर्श गावांच्या यादीत येऊ शकले आणि त्याचा विकास होऊ शकला, असे गावातील लोकांचे म्हणणे आहे.

हेही वाचा
“मनमोहन सिंगांनी न बोलता जे करून दाखवलं ते अनेकांना बोलून करता आलं नाही” ; राज ठाकरेंकडून माजी पंतप्रधानांना श्रद्धांजली
‘लायसेन्स’ राज संपुष्ठात !1991 चा ‘तो’ ऐतिहासिक अर्थसंकल्प ज्यामध्ये मनमोहन सिंग यांनी ‘या’ मोठ्या घोषणा केल्या