Lok Sabha Election 2024 । लोकसभेच्या 543 पैकी 428 जागांवर पाच टप्प्यात मतदान झाले आहे. गेल्या 38 दिवसांत पंतप्रधान मोदींनी देशभरात अनेक रॅली, निवडणूक सभा आणि रोड शो केले. 12 एप्रिल ते 19 मे दरम्यान त्यांनी एकूण 100 भाषणे दिली. तिसऱ्या टप्प्यात मोदींनी सर्वाधिक निवडणूक भाषणे केली.

2024 च्या लोकसभा निवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान PM मोदींची काही अत्यंत आक्रमक भाषणे देखील दिसली, ज्यामध्ये त्यांनी या निवडणुकीच्या हंगामातील सर्वाधिक चर्चेत असलेल्या मुद्द्यांचा उल्लेख करून विरोधकांवर जोरदार हल्ला चढवला. काश्मीरमधील परिस्थितीपासून ते राम, इंडिया ब्लॉक आणि अदानी-अंबानी वादापर्यंतचे ज्वलंत मुद्दे त्यांनी मांडले. तर शिक्षण, महागाई, नोकरी या मुद्यांवर मोदींनी बोलणे टाळले आहे

पहिला टप्पा – १३ (१२-१८ एप्रिल)
दुसरा टप्पा – १८ (१९-२१ एप्रिल)
तिसरा टप्पा – ३८ (२६ एप्रिल – ६ मे)
चौथा टप्पा – 14 (8-12 मे)
पाचवा टप्पा – १७ (१४-१९ मे)

पंतप्रधान मोदींच्या निवडणूक भाषणातील मुख्य विषय काय होते अशी चर्चा होत आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या पाच टप्प्यातील पंतप्रधान मोदींच्या 100 भाषणांच्या मुद्द्यांवर एक नजर:-

‘मोदी सरकार’
लोकसभा निवडणुकीच्या पाच टप्प्यात पंतप्रधान मोदींनी त्यांच्या निवडणूक भाषणांमध्ये वारंवार स्वतःच्या नावाचा उल्लेख केला. तिसऱ्या टप्प्यात त्यांनी आपल्या नावाचा सर्वाधिक उल्लेख केला. मोदींच्या हमीभावाचा उल्लेख त्यांनी आपल्या अनेक भाषणात केला आहे.

‘मुस्लिम’
लोकसभा निवडणुकीच्या पहिल्या टप्प्यात पंतप्रधान मोदींनी मुस्लिम शब्दाचा उल्लेख केला नव्हता, पण निवडणूक प्रचार जसजसा तीव्र होत गेला, तसतसे झाले नाही. मुस्लिम हा शब्द ते सतत वापरत राहिले. पीएम मोदींनी तिसऱ्या टप्प्यात हा शब्द वापरला. पाचव्या टप्प्यातही या शब्दाचा वापर वाढला, तर चौथ्या टप्प्यात नाममात्र उल्लेख होता.

‘काँग्रेस’
पंतप्रधान मोदींनी प्रत्येक टप्प्यावर काँग्रेसचा भरपूर उल्लेख केला. निवडणुकीच्या प्रचाराच्या तिसऱ्या टप्प्यात याचा सर्वाधिक उल्लेख झाला. मात्र, दुसऱ्या आणि चौथ्या टप्प्यात घट दिसून आली. त्याच वेळी, पहिल्या टप्प्यात ते फारच कमी वापरले गेले. या काळात संविधान आणि विकासाचा सर्वाधिक उल्लेख झाला.

‘इंडीया अलायन्स’
नुकत्याच झालेल्या पाचव्या टप्प्यातील निवडणुकांमध्ये मोदींनी इंडीया आघाडीचा सर्वाधिक उल्लेख केला. त्याच वेळी, तिसऱ्या आणि चौथ्या टप्प्यात किमान उल्लेख केला गेला.

‘राम’
पंतप्रधान मोदींनी आपल्या बहुतेक भाषणांमध्ये रामाचा सर्वाधिक उल्लेख केला. तिसऱ्या टप्प्यात ते बहुतेक वेळा वापरले गेले. त्याचवेळी पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्याच्या निवडणुकीत त्याचा कमी वापर झाला पण तिसऱ्या टप्प्यात पुन्हा एकदा रामाचा उल्लेख वाढला. यानंतर पीएम मोदींनी चौथ्या टप्प्यात त्याचा कमी वापर केला, तर पाचव्या टप्प्यात जास्त वापर केला.

‘संविधान’
पंतप्रधान मोदींनी निवडणूक प्रचाराच्या पहिल्या टप्प्यात संविधान हा शब्द सर्वाधिक वापरला. निवडणुकीचा प्रचार जसजसा वाढत गेला तसतसा त्याचा वापर कमी होत गेला.

‘भ्रष्टाचार’
पंतप्रधान मोदींनी आपल्या सर्व सभांमध्ये संविधानाचा उल्लेख केला. तिसऱ्या टप्प्यात त्याचा सर्वाधिक वापर झाला. त्याच वेळी, पहिल्या, दुसऱ्या आणि चौथ्या टप्प्यात फक्त काही वेळा उल्लेख केला गेला. पाचव्या टप्प्यात ते पुन्हा वापरले गेले.

‘अदानी आणि अंबानी’
विरोधकांचा सर्वात आवडता विषय पीएम मोदींनी केवळ चौथ्या टप्प्यातील भाषणांमध्ये अदानी-अंबानींचा वापर केला. तोही विरोधकांच्या विशेषतः राहुल गांधींच्या आरोपांना उत्तर देताना त्यांनी त्याचा उल्लेख केला.

‘घोटाळा’
निवडणुकीच्या पहिल्या चार टप्प्यांत तो काही वेळाच वापरला गेला. ते बहुतेकदा पाचव्या टप्प्यात वापरले गेले.

जम्मू काश्मीर आणि कलम ३७०
पंतप्रधान मोदींनी पहिल्या, तिसऱ्या आणि पाचव्या टप्प्यात जम्मू-काश्मीरचा उल्लेख केला. त्यांनी पहिल्या, तिसऱ्या आणि पाचव्या टप्प्यातील भाषणांमध्ये कलम 370 चा उल्लेख केला.

‘पाकिस्तान’
पंतप्रधान मोदींनी आपल्या भाषणात फक्त दोनदा पाकिस्तानचा वापर केला. हा शब्द त्यांनी दुसऱ्या आणि पाचव्या चरणात नमूद केला आहे.

‘जात’ (दलित/ओबीसी)
मोदींनी सर्व टप्प्यांमध्ये दलितांचा उल्लेख केला तर त्यांनी ओबीसीचा उल्लेख फक्त तीन टप्प्यांमध्ये केला – दुसरा, तिसरा आणि पाचवा. त्यांनी सर्व टप्प्यांमध्ये ‘दलित’चा उल्लेख केला आणि पहिल्या टप्प्यात त्याचा सर्वाधिक उल्लेख केला, तर तिन्ही टप्प्यांमध्ये ‘ओबीसी’ शब्दाचा सातत्याने उल्लेख केला. त्याच वेळी, पाचव्या टप्प्यात त्याच्या वापरात घट दिसून आली.

‘आरक्षण’
या निवडणुकीत सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा आरक्षणाचा होता. पंतप्रधान मोदींनी पहिला टप्पा वगळता सर्व टप्प्यांमध्ये त्याचा वापर केला. दुसऱ्या टप्प्यात त्याने हा शब्द अनेकवेळा वापरला, तर तिसऱ्या टप्प्यात तो घसरला आणि पुन्हा चौथ्या आणि पाचव्या टप्प्यात तो वाढला.

‘विकास’
हा शब्द सर्व टप्प्यांत सर्वाधिक वापरला गेला आहे. तिसऱ्या टप्प्यात त्याचा सर्वाधिक वापर झाला आहे. संपूर्ण भाषणांमध्ये ते सातत्याने वापरले गेले, परंतु चौथ्या टप्प्यात ते कमी झाले.

‘योजना’
निवडणुकीच्या पहिल्या तीन टप्प्यांमध्ये या शब्दाचा उल्लेख करण्यात आला होता. यानंतर, पाचव्या टप्प्यात तो थोडा कमी वापरला गेला.

‘गरीब’
गरिबी हटावच्या मुद्द्यावरून विरोधकांनी पंतप्रधान मोदींवर निशाणा साधला, मात्र मोदींच्या पाचही टप्प्यातील सर्व भाषणांमध्ये ‘गरीब’ या शब्दाचा सतत उल्लेख होता.

‘शेतकरी’
पंतप्रधान मोदींनी त्यांच्या सर्व भाषणांमध्ये हा शब्द वापरला, ज्याचा दुसऱ्या टप्प्यात सर्वाधिक उल्लेख झाला.

‘महिला’
पंतप्रधान मोदींनी तीन टप्प्यात महिलांचा उल्लेख केला. दुसऱ्या टप्प्यात त्याचा सर्वाधिक उल्लेख केला.

‘बंगाल’ पंतप्रधान मोदींनी दुसरा टप्पा वगळता जवळपास प्रत्येक भाषणात राजकारणाचा केंद्रबिंदू असलेल्या बंगालचा उल्लेख केला. तिसऱ्या आणि चौथ्या टप्प्यात त्याने त्याचा सर्वाधिक वापर केला.