Hormuz Strait :  पश्चिम आशियात आधीच तणावपूर्ण वातावरण असताना इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत कठोर भूमिका घेत अमेरिका आणि तिच्या मित्रदेशांना थेट इशारा दिला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीवर आपल्या नौदलाचे पूर्ण नियंत्रण असल्याचा दावा करत, या भागात कोणत्याही बाह्य शक्तीचा हस्तक्षेप सहन केला जाणार नसल्याचे IRGC ने स्पष्ट केले आहे.

IRGC च्या निवेदनानुसार, हजारो किलोमीटर दूरून येणाऱ्या कोणत्याही परदेशी शक्तीला या समुद्री मार्गात हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार नाही. अमेरिकेसह तिच्या सहयोगी देशांनी आपली भूमिका बदलली नाही, तर त्यांना कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशाराही देण्यात आला आहे.

दोन तेलवाहू जहाजांबाबत मोठा दावा –

IRGC ने दावा केला की, मंगळवारी रात्री होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या दक्षिणेकडील एका समुद्री मार्गाने दोन तेलवाहू जहाजांनी प्रवास करण्याचा प्रयत्न केला. हा मार्ग सुरक्षित नसल्याचे सांगण्यात आले होते. त्यापैकी एका जहाजाला भीषण आग लागल्यानंतर दोन्ही जहाजांना परत फिरावे लागल्याचा दावा IRGC ने केला आहे.

याशिवाय, या जहाजांना अमेरिकन लष्करी विमानांनी या मार्गाने जाण्यास प्रवृत्त केल्याचा आरोपही IRGC ने केला. तसेच “हल्लेखोराला आज शिक्षा मिळेल” असे वक्तव्य करण्यात आले. मात्र, हा उल्लेख नेमका कोणत्या घटनेशी किंवा कोणत्या पक्षाशी संबंधित आहे, याबाबत कोणतीही स्पष्ट माहिती देण्यात आलेली नाही.

होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत IRGC ची भूमिका –

IRGC च्या मते, होर्मुझ सामुद्रधुनी पूर्णपणे त्यांच्या नियंत्रणाखाली आहे आणि कोणत्याही बाह्य देशाला येथे हस्तक्षेप करू दिला जाणार नाही. अमेरिकेकडून सातत्याने धमकीची भाषा वापरली जात असून समुद्री वाहतुकीत हस्तक्षेप केला जात असल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

जोपर्यंत अमेरिका अशा प्रकारची भूमिका कायम ठेवेल, तोपर्यंत होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाहतूक पूर्ववत सुरळीत होऊ शकणार नाही, असे IRGC ने म्हटले आहे. अमेरिकेच्या कारवायांमुळे या प्रदेशातील परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची होत असल्याचाही दावा करण्यात आला.

अमेरिका आणि मित्रदेशांनाही इशारा –

IRGC ने केवळ अमेरिकेलाच नव्हे, तर तिचे समर्थन करणाऱ्या देशांनाही थेट चेतावणी दिली आहे. कथित “हल्लेखोराला” मदत करणाऱ्या देशांनी आपली भूमिका बदलली नाही, तर त्यांनाही कठोर प्रत्युत्तर दिले जाईल, असे संघटनेने म्हटले आहे.

इराणी जनतेलाही उद्देशून करण्यात आलेल्या संदेशात, त्यांच्या निर्धारामुळे शत्रू कमकुवत झाला असून त्यामुळे आपल्या लढवय्यांचा आत्मविश्वास अधिक वाढल्याचे IRGC ने नमूद केले.

अमेरिकेचे प्रत्युत्तर काय?

दुसरीकडे, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांड (CENTCOM) ने यापूर्वीच IRGC वर गंभीर आरोप केले होते. CENTCOM च्या म्हणण्यानुसार, IRGC होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या व्यापारी जहाजांना आणि खलाशांना धमकावत असून अलीकडील काळात अनेक व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

अमेरिकेने स्पष्ट केले की, होर्मुझ सामुद्रधुनी हा आंतरराष्ट्रीय समुद्री मार्ग आहे आणि त्या मार्गावर कोणत्या जहाजांनी कसा प्रवास करावा, हे ठरविण्याचा अधिकार IRGC ला नाही. तसेच, अमेरिकेच्या सुरक्षा व्यवस्थेमुळे या मार्गावरील व्यापारी जहाजांची वाहतूक नियमितपणे सुरू असल्याचा दावाही अमेरिकन लष्कराने केला आहे.