Iran America war: इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणावपूर्ण वाटाघाटींमध्ये एक मोठे वळण आले आहे. इराणने संवर्धित युरेनियम सोडून देण्यास सहमती दर्शवली आहे. अणुशस्त्रांवरून अमेरिका आणि इराण यांच्यात बऱ्याच काळापासून तणाव वाढत आहे.

अमेरिकन इंग्रजी वर्तमानपत्राच्या वृत्तानुसार, अमेरिकेसोबतच्या प्रस्तावित करारानुसार इराणने आपला उच्च संवर्धित युरेनियमचा साठा सोडून देण्यास सहमती दर्शवली आहे. इराणकडे ४४० किलोग्रॅम संवर्धित युरेनियम आहे. याला इराणकडून एक प्रकारचे आत्मसमर्पण मानले जात आहे.

समोर आलेल्या माहितीनुसार, इराणने अमेरिकेसमोर आत्मसमर्पण केले असून आपले संवर्धित युरेनियम अमेरिकेला देण्यास सहमती दर्शवली आहे. याबाबतची घोषणा कोणत्याही क्षणी केली जाऊ शकते. असे मानले जाते की, हे पाऊल दोन्ही देशांमधील दीर्घकाळ चाललेला संघर्ष संपवण्यासाठी आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सामान्य वाहतूक पूर्ववत करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरू शकते.

इराणचे संकेत Iran America war:
वृत्तानुसार, अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, इराणने आपल्या संवर्धित युरेनियमच्या साठ्याबाबत तडजोड करण्यास तयार असल्याचे संकेत दिले आहेत. तथापि, युरेनियम हस्तांतरणाची नेमकी यंत्रणा अद्याप निश्चित झालेली नाही आणि औपचारिक करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतरच त्यावर चर्चा केली जाईल.

वॉशिंग्टनच्या प्रमुख मागण्या
युरेनियमचा मुद्दा हा वॉशिंग्टनच्या प्रमुख मागण्यांपैकी एक राहिला आहे. सुरुवातीला, इराणने वाटाघाटींच्या पहिल्या टप्प्यात हा विषय समाविष्ट करण्यास विरोध केला होता आणि तो नंतरच्या चर्चेपर्यंत पुढे ढकलण्याची मागणी केली होती. तथापि, अमेरिकेच्या वाटाघाटीकारांनी स्पष्टपणे सूचित केले की, जर तेहरानने या मुद्द्यावर लवकर वचनबद्धता दर्शवली नाही, तर अमेरिका चर्चा सोडून लष्करी कारवाई पुन्हा सुरू करू शकते.

अणु ठिकाणांना लक्ष्य करण्याची योजना
अहवालानुसार, अमेरिकेच्या लष्कराने अलीकडेच इराणच्या अणु ठिकाणांना लक्ष्य करण्याचे पर्याय तयार केले होते. या पर्यायांमध्ये इस्फहानमधील भूमिगत अणुसुविधेवर बंकर-बस्टर हल्ले आणि संयुक्त अमेरिका-इस्रायल कमांडो कारवाई यांचा समावेश होता. तथापि, या योजनांना अंतिम मंजुरी मिळालेली नाही.

इराणचा युरेनियमचा साठा किती धोकादायक आहे?

आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेच्या (IAEA) अंदाजानुसार, इराणकडे ६० टक्के संवर्धित केलेले अंदाजे ९७० पाउंड युरेनियम आहे. इस्रायलचा दावा आहे की, जर हे युरेनियम आणखी संवर्धित केले गेले, तर त्यातून अनेक अण्वस्त्रे तयार करता येतील.

इराणवर सतत दबाव
या धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिका आणि तिचे मित्र देश इराणवर सतत दबाव टाकत आहेत. वाटाघाटींदरम्यान असा प्रस्ताव पुढे आला आहे की, इराण आपला युरेनियमचा साठा रशियाकडे सोपवू शकतो. असेच एक प्रारूप २०१५ च्या अणुकरारादरम्यान स्वीकारण्यात आले होते, जो तत्कालीन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांच्या कार्यकाळात लागू करण्यात आला होता.

ट्रम्प म्हणतात करार जवळपास अंतिम Iran America war:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही अलीकडेच दावा केला आहे की, संघर्ष संपवण्यासाठीचा करार जवळपास झाला आहे. त्यांनी सांगितले की, केवळ अंतिम अटी आणि तांत्रिक बाबींवर चर्चा करणे बाकी आहे. ट्रम्प यांनी प्रस्तावित व्यवस्थेचे वर्णन शांतता सामंजस्य करार असे केले.

प्राप्त माहितीनुसार, या मसुदा करारामध्ये शत्रुत्व संपुष्टात आणण्याची औपचारिक घोषणा, होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे आणि पुढील ३० ते ६० दिवसांत इराणच्या अणुकार्यक्रमावर नवीन वाटाघाटी सुरू करणे, यांचा समावेश असू शकतो.

२८ फेब्रुवारीपासून तणाव वाढला आहे. फेब्रुवारीमध्ये अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यानंतर दोन्ही बाजूंमधील तणाव लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. एप्रिलपासून युद्धविराम लागू आहे, परंतु परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील आहे. वाटाघाटी अयशस्वी झाल्यास लष्करी कारवाई पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता कायम आहे.

दरम्यान, होर्मुझ सामुद्रधुनीतील अस्थिरतेचा जागतिक तेल बाजार आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होत आहे. कोणत्याही सर्वसमावेशक कराराचा भाग म्हणून निर्बंधांमध्ये सूट आणि परदेशात असलेल्या आपल्या मालमत्तेत प्रवेश मिळावा, या आपल्या मागणीचा इराणने पुनरुच्चार केला आहे.