Indian Railway Rule। भारतीय रेल्वे रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सुविधांसाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत असताना, आता रेल्वेने एका नियमाची (रेल्वे नियम) कडक अंमलबजावणी करण्याची तयारी सुरु केली आहे, जो अगदी विमानाने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसारखाचअसणार आहे. प्रवासादरम्यान नेल्या जाणाऱ्या सामानाचे वजन एअरलाइन्सप्रमाणे रेल्वेद्वारे नियंत्रित केला जाणार आहेत.  जरी हा नियम आधीच अस्तित्वात असला तरी तो पूर्णपणे अंमलात आणता आला नाही.

मोफत सामान वाहून नेण्याची ‘ही’ मर्यादा  Indian Railway Rule। 

आता, भारतीय रेल्वेमध्ये प्रवास करताना प्रवासी त्यांच्यासोबत सामान फक्त निर्धारित मानकांनुसार वाहून नेऊ शकतील. देशातील काही प्रमुख रेल्वे स्थानकांवर सामानाच्या वजनावरील संबंधित मर्यादा काटेकोरपणे लागू केली जाणार आहे. एअरलाइन्सप्रमाणे, रेल्वे प्रवासासाठी देखील हे नियम पूर्णपणे लागू करण्याची तयारी केली जात आहे. नियमानुसार, वेगवेगळ्या श्रेणीतील प्रवासासाठी मोफत सामानाची परवानगी वेगळी आहे.

म्हणजेच प्रथम श्रेणीच्या एसी कोचमध्ये प्रवास करणाऱ्यांना ७० किलोपर्यंत सामान वाहून नेण्याची परवानगी असेल. एसी सेकंड क्लास प्रवाशांसाठी ही मर्यादा ५० किलो आणि थर्ड एसी आणि स्लीपर क्लास प्रवाशांसाठी ही मर्यादा ४० किलोपर्यंत असेल. दुसरीकडे, जर आपण सामान्य तिकिटांवर प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांबद्दल बोललो तर, त्यांच्यासोबत वाहून नेल्या जाणाऱ्या सामानाचे वजन ३५ किलोपर्यंत असू शकते.

रेल्वेने जादा सामानाला धोका 

सध्या, उत्तर रेल्वे आणि उत्तर मध्य रेल्वेने लखनौ आणि प्रयागराज विभागातील प्रमुख स्थानकांवरून ही प्रणाली सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ओळखल्या गेलेल्या रेल्वे स्थानकांमध्ये प्रयागराज, मिर्झापूर, कानपूर आणि अलीगढ जंक्शन यांचा समावेश आहे. याशिवाय लखनौ चारबाग, बनारस, प्रयागराज छेओकी, सुभेदारगंज, मिर्झापूर, टुंडला, अलीगढ, गोविंदपुरी आणि इटावा यांचाही यादीत समावेश आहे.

रेल्वे अधिकाऱ्यांचे या संदर्भात म्हणणे आहे की हे नियम रेल्वे प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सोयीसाठी आवश्यक आहेत, कारण अनेक वेळा प्रवासी त्यांच्यासोबत जास्त सामान घेऊन जातात, ज्यामुळे कोचमध्ये बसण्यास आणि चालण्यास त्रास होतो. त्यांनी अतिरिक्त सामानाला सुरक्षेचा धोका असल्याचे म्हटले आहे.

बॅगेचे वजन जास्त असले तरी दंड आकारणारच 

विमानतळाप्रमाणेच रेल्वे स्थानकावरही तुमचे सामान बुक करण्याची सुविधा सुरू करण्यात आली आहे. जर बॅग किंवा ब्रीफकेसचे वजन निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त असेल आणि ते बोर्डिंग जागेत अडथळा आणत असेल तर त्यांच्यावर दंड आकारण्याची तरतूद देखील आहे. रेल्वेच्या मते, जर तपासणी दरम्यान निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त आणि बुकिंग न करता सामान आढळले तर सामान्य दरापेक्षा जास्त शुल्क भरावे लागेल. प्रवाशांना त्यांच्यासोबत १० किलोपर्यंत अतिरिक्त सामान घेऊन जाण्याची परवानगी असेल, त्यापेक्षा जास्त सामान बुक करावे लागेल.

इलेक्ट्रॉनिक मशीनद्वारे सामान तपासणी Indian Railway Rule। 

प्रवाशांच्या सामानाबाबतचे नियम लागू करण्यासाठी आणि ते सुरळीतपणे चालविण्यासाठी भारतीय रेल्वे स्थानकांवर इलेक्ट्रॉनिक सामान मशीन देखील बसवेल. रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर प्रवेश करण्यापूर्वी प्रवाशांच्या बॅगेचे वजन आणि आकार तपासला जाईल. आणखी एक विशेष गोष्ट म्हणजे प्रवाशांच्या सामानाचे वजनच नाही तर त्यांच्या प्रवासी बॅगेचा आकार देखील या मर्यादेत ठेवला जाईल.

याचा अर्थ स्पष्ट आहे की जर बॅगचा आकार आवश्यकतेपेक्षा मोठा असेल तर वजन मर्यादेपेक्षा कमी असले तरीही दंड आकारला जाऊ शकतो. लखनौ उत्तर रेल्वेचे वरिष्ठ डीसीएम कुलदीप तिवारी यांच्या मते, प्रवाशांच्या सोयीसाठी हे पाऊल उचलले जात आहे.