India-Russia Energy Trade। अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताबद्दल आणखी एक मोठा दावा केला. त्यांनी, “भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांना आश्वासन दिले आहे की, भारत आता यापुढे रशियाकडून तेल खरेदी करणार नाही.”असे म्हटले. डोनाल्ड  ट्रम्प यांनी हे एक मोठे पाऊल असल्याचे वर्णन केले आणि युक्रेन युद्धावरून रशियाला एकटे पाडण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांचा हा एक भाग असल्याचे सांगितले. मात्र ट्रम्पच्या दाव्याबाबत भारताकडून अद्याप कोणतेही विधान जारी केलेले नाही.

व्हाईट हाऊसमध्ये माध्यमांशी बोलताना ट्रम्प यांनी, “त्यांनी पंतप्रधान मोदींना भारताकडून रशियन कच्च्या तेलाच्या सतत आयातीबद्दल चिंता व्यक्त केली, जी वॉशिंग्टनला वाटते की राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या युद्धांना निधी देण्यास मदत करते. “म्हणूनच मी भारत तेल खरेदी करत आहे याबद्दल आनंदी नव्हतो,” असे म्हटले. तसेच “आणि त्यांनी (पंतप्रधान मोदी) आज मला आश्वासन दिले की ते रशियाकडून तेल खरेदी करणार नाहीत. ते एक मोठे पाऊल आहे. आता आपल्याला चीनलाही असेच करण्यास भाग पाडावे लागेल.” असे मोठे विधान त्यांनी यावेळी केले.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प असेही म्हणाले की, ऊर्जा धोरणांवर मतभेद असूनही, पंतप्रधान मोदी हे त्यांचे जवळचे मित्र आहेत. चीनसोबतच्या तणावाच्या काळात ट्रम्प यांना भारताला विश्वासार्ह भागीदार मानतात का असे विचारले असता ते म्हणाले, “ते (पंतप्रधान नरेंद्र मोदी) माझे मित्र आहेत. आमचे खूप चांगले संबंध आहेत.”

ट्रम्प यांनी रशियाकडून तेल आयातीचा संबंध युक्रेन युद्धाशी जोडला India-Russia Energy Trade। 

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी,”भारताच्या तेल खरेदीमुळे रशियाने युक्रेनवरील सततच्या आक्रमणाला अप्रत्यक्षपणे हातभार लागला आहे” असे म्हटले. तसेच ते म्हणाले की, सतत व्यापारामुळे रशियाला हे हास्यास्पद युद्ध चालू ठेवता येते ज्यामध्ये त्याने १,५०,००० लोक गमावले आहेत. ते म्हणाले, “हे असे युद्ध आहे जे कधीही सुरू व्हायला नको होते, परंतु हे असे युद्ध आहे जे रशियाने पहिल्या आठवड्यात जिंकायला हवे होते आणि ते चौथ्या वर्षात प्रवेश करत आहेत. मला ते थांबताना पहायचे आहे.”

ट्रम्प पुढे म्हणाले की, मोदींकडून आश्वासने मागणे हे मॉस्कोच्या ऊर्जा उत्पन्नात कपात करण्याच्या त्यांच्या राजनैतिक प्रयत्नांचा एक भाग होता. ते म्हणाले, “आता आपल्याला चीनलाही असेच करायला लावावे लागेल. गेल्या आठवड्यात मध्य पूर्वेत जे केले त्यापेक्षा चीनवर दबाव आणणे सोपे होईल.” ट्रम्प यांचे हे विधान अशा वेळी आले आहे जेव्हा अमेरिका पाश्चात्य निर्बंध प्रभावी व्हावेत आणि रशियाच्या सैन्याला निधी मिळू नये यासाठी दबाव वाढवत आहे.

“पंतप्रधान मोदी एक महान माणूस आहेत” India-Russia Energy Trade। 

अमेरिकेचे नियुक्त राजदूत सर्जियो गोर आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील भेटीबद्दल विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना ट्रम्प म्हणाले, “अमेरिकेचे नियुक्त राजदूत सर्जियो गोर आणि पंतप्रधान मोदी यांच्यातील भेट खूप चांगली होती. मोदी एक महान माणूस आहेत. सर्जियो यांनी मला सांगितले की पंतप्रधान मोदी ट्रम्प यांना आवडतात.” ट्रम्प म्हणाले की त्यांनी अनेक वर्षांपासून भारत पाहिला आहे आणि दरवर्षी नवीन नेते भेट देतात, परंतु मोदी बराच काळ पंतप्रधान आहेत.

युद्ध संपल्यानंतर भारत पुन्हा रशियाकडून तेल खरेदी करेल  

ट्रम्प असेही म्हणाले की मोदींनी त्यांना आश्वासन दिले आहे की भारत आता रशियाकडून तेल खरेदी करणार नाही. हे त्वरित करणे सोपे नाही, परंतु ही प्रक्रिया लवकरच पूर्ण होईल. “आम्हाला फक्त राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी युद्ध थांबवावे, युक्रेनियन लोकांना मारणे थांबवावे आणि रशियन लोकांना मारणे थांबवावे अशी आमची इच्छा आहे कारण ते अनेक रशियन लोकांना मारत आहेत. दोन्ही नेत्यांमधील (व्होलोडिमिर झेलेन्स्की आणि व्लादिमीर पुतिन) द्वेष खूप मजबूत आहे आणि तो एक अडथळा आहे. पण मला वाटते की आपण यावर उपाय शोधू. जर भारताने तेल खरेदी केले नाही तर गोष्टी सोप्या होतील.” युद्ध संपल्यानंतर भारत रशियाकडून तेल खरेदी पुन्हा सुरू करू शकतो.

भारताचे तेल आयातीला आर्थिक गरज म्हणून समर्थन  

भारताने रशियाकडून तेल आयात वारंवार समर्थन केले आहे आणि ती त्याच्या ऊर्जा सुरक्षा आणि आर्थिक स्थिरतेसाठी आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी यापूर्वी म्हटले होते की, “भारताची ऊर्जा खरेदी राष्ट्रीय हिताच्या आधारे केली जाते. आम्ही राजकीय विचारांवर आधारित कोणत्याही देशाकडून आयात करत नाही. आमचे निर्णय बाजारातील वास्तवाच्या आधारे केले जातात.”

पाश्चात्य देशांनी २०२२ मध्ये रशियाकडून ऊर्जा आयात टप्प्याटप्प्याने बंद करण्यास सुरुवात केल्यापासून, भारत मॉस्कोचा सर्वात मोठा खरेदीदार म्हणून उदयास आला आहे. व्यापार आकडेवारीनुसार, रशियाचे कच्चे तेल आता भारताच्या एकूण तेल आयातीपैकी सुमारे एक तृतीयांश आहे. भारत असेही म्हणतो की त्याची आयात रशियन तेलावर G7 ने निश्चित केलेल्या किंमत मर्यादेनुसार आहे आणि ते सर्व आंतरराष्ट्रीय नियमांचे पालन करून देशांतर्गत ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करत आहे.