Ice Plunge: फिटनेस आणि वेलनेसच्या जगात सध्या आइस प्लंज किंवा आइस बाथ हा नवीन ट्रेंड मोठ्या वेगाने लोकप्रिय होत आहे. सेलिब्रिटींपासून ते फिटनेसप्रेमी आणि खेळाडूंपर्यंत अनेकजण बर्फाच्या थंड पाण्यात काही मिनिटे बसण्याचा अनुभव घेत आहेत. मसल्स रिकव्हरी, तणाव कमी करणे आणि मानसिक ताजेपणा मिळवण्यासाठी हा उपाय प्रभावी असल्याचे सांगितले जाते. मात्र, आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते हा ट्रेंड प्रत्येकासाठी सुरक्षित नाही.

आइस प्लंज म्हणजे काय?

आइस प्लंज किंवा कोल्ड वॉटर इमर्शन म्हणजे १० ते १५ अंश सेल्सियस किंवा त्यापेक्षा कमी तापमानाच्या पाण्यात काही सेकंद किंवा काही मिनिटे बसणे. या प्रक्रियेमुळे शरीर थंड वातावरणाशी जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करते. त्यामुळे रक्ताभिसरणात बदल होतो आणि शरीरातील काही जैविक प्रक्रिया सक्रिय होतात.

आइस प्लंजचा ट्रेंड का वाढतोय?

भारतात फिटनेस आणि वेलनेस क्षेत्र झपाट्याने वाढत आहे. अनेक शहरांमध्ये आइस बाथ स्टुडिओ आणि रिकव्हरी सेंटर सुरू झाले आहेत. जिममध्ये नियमित व्यायाम करणारे, मॅरेथॉन धावपटू आणि उच्च तीव्रतेचा व्यायाम करणारे अनेकजण आइस प्लंजचा वापर स्नायूंना आराम देण्यासाठी करतात. सोशल मीडियावरील व्हिडिओ आणि सेलिब्रिटींच्या अनुभवांमुळेही हा ट्रेंड अधिक लोकप्रिय झाला आहे.

आइस प्लंजचे संभाव्य फायदे

१. स्नायूंच्या रिकव्हरीसाठी उपयुक्त

तीव्र व्यायामानंतर स्नायूंमध्ये सूज आणि वेदना जाणवू शकतात. अशा वेळी थंड पाण्यामुळे सूज कमी होण्यास आणि स्नायूंना आराम मिळण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे अनेक खेळाडू आपल्या रिकव्हरी रुटीनमध्ये आइस बाथचा समावेश करतात.

२. मानसिक ताजेपणा आणि मूड सुधारतो

थंड पाण्याच्या संपर्कात आल्यावर शरीरात अॅड्रेनालिन आणि एंडॉर्फिनसारख्या हार्मोन्सचे प्रमाण वाढू शकते. त्यामुळे काही लोकांना अधिक उत्साही, ताजेतवाने आणि सकारात्मक वाटते. तणाव कमी होण्यासही याचा फायदा होऊ शकतो.

३. रक्ताभिसरण सुधारण्यास मदत

थंड पाण्यामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि नंतर शरीर गरम झाल्यावर पुन्हा पूर्ववत होतात. या प्रक्रियेमुळे रक्ताभिसरण सुधारण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, हा उपाय प्रत्येकासाठी योग्य नाही

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, आइस प्लंज हा कोणताही चमत्कारिक उपचार नाही. त्याचे फायदे प्रत्येक व्यक्तीमध्ये सारखेच होतील, असे नाही. विशेषतः हृदयविकार, अनियंत्रित उच्च रक्तदाब, दमा, रेनॉड्स सिंड्रोम किंवा इतर गंभीर आजार असलेल्या व्यक्तींनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय आइस प्लंज करू नये.

आइस प्लंजचे संभाव्य धोके

अचानक अतिथंड पाण्यात गेल्यामुळे शरीराला कोल्ड शॉक बसू शकतो. यामुळे श्वासोच्छ्वासाचा वेग वाढू शकतो आणि हृदयाचे ठोके अचानक वाढू शकतात. जास्त वेळ थंड पाण्यात राहिल्यास हायपोथर्मिया म्हणजे शरीराचे तापमान धोकादायकरीत्या कमी होण्याचा धोका निर्माण होतो. हृदयविकार असलेल्या व्यक्तींमध्ये गंभीर गुंतागुंत होण्याची शक्यताही वाढते.

आइस प्लंज करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

• सुरुवातीला फक्त ३० सेकंद ते २ मिनिटांपर्यंतच पाण्यात राहा.
• पहिल्याच वेळी खूप थंड पाणी वापरू नका.
• कधीही एकट्याने आइस प्लंज करू नका.
• चक्कर येणे, छातीत दुखणे किंवा असामान्य थरथर जाणवल्यास त्वरित बाहेर या.
• कोणताही जुना आजार असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच हा प्रयोग करा.

आइस प्लंज हा फिटनेससाठी उपयुक्त पर्याय ठरू शकतो, पण तो प्रत्येकासाठी योग्य असेलच असे नाही. त्यामुळे सोशल मीडियावरील ट्रेंड पाहून आंधळेपणाने त्याचे अनुकरण करण्याऐवजी आपल्या आरोग्याची स्थिती लक्षात घेऊन आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसारच हा उपाय करणे अधिक सुरक्षित ठरेल.