October Heat: ऑक्टोबर महिना म्हणजे पावसाळा संपून हळूहळू थंडीची चाहूल लागण्याचा काळ. मात्र, सध्या देशातील अनेक भागांमध्ये ऑक्टोबरमध्येही दिवसा उन्हाचा चांगलाच तडाखा जाणवत आहे. वाढतं तापमान आणि वातावरणातील आर्द्रता यामुळे शरीरावर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः उन्हात जास्त वेळ राहणे, पुरेसं पाणी न पिणे आणि उष्ण वातावरणात शारीरिक मेहनत करणे यामुळे डिहायड्रेशन, चक्कर येणे आणि उष्णतेमुळे थकवा जाणवण्यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे ऑक्टोबरमधील वाढत्या उष्णतेकडे दुर्लक्ष न करता आरोग्याची काळजी घेणं गरजेचं आहे.  (October Heat)

वाढत्या उष्णतेचा शरीरावर कसा परिणाम होतो?  (October Heat)

शरीराचं तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी शरीरातून घाम बाहेर पडतो. मात्र, जास्त तापमान आणि आर्द्रता असताना शरीराला स्वतःला थंड ठेवणं कठीण होऊ शकतं. सतत घाम येत राहिल्यामुळे शरीरातील पाणी आणि क्षारांचं प्रमाण कमी होऊ शकतं.  (October Heat)

यामुळे अशक्तपणा, डोकेदुखी, चक्कर येणे, स्नायूंमध्ये गोळे येणे, मळमळ आणि थकवा यांसारखी लक्षणं दिसू शकतात. उष्णतेचा परिणाम अधिक गंभीर झाल्यास उष्माघाताचा म्हणजेच हीट स्ट्रोकचा धोका निर्माण होऊ शकतो. अशा वेळी शरीराचं तापमान वाढणं, शुद्ध हरपणं किंवा वर्तन आणि शुद्धीमध्ये बदल होणं अशी लक्षणं दिसू शकतात. त्यामुळे उन्हाळ्यासारखीच काळजी ऑक्टोबरमध्येही घेणं आवश्यक आहे.

डिहायड्रेशन टाळण्यासाठी पुरेसं पाणी प्या  (October Heat)

वाढत्या उष्णतेमध्ये शरीरातील पाण्याची पातळी योग्य ठेवणं महत्त्वाचं आहे. त्यासाठी दिवसभर नियमितपणे पाणी प्या. तहान लागण्याची वाट पाहू नका. बाहेर जाताना सोबत पाण्याची बाटली ठेवा आणि वेळोवेळी पाणी पित राहा.

लघवीचा रंग नेहमीपेक्षा गडद पिवळा होणं हे शरीरात पाण्याची कमतरता असण्याचं एक संभाव्य लक्षण असू शकतं. मात्र, केवळ या लक्षणावरून डिहायड्रेशनचं निदान करता येत नाही. उलट्या, जुलाब किंवा खूप घाम येत असल्यास शरीरातील पाणी आणि क्षारांची कमतरता भरून काढण्यासाठी योग्य द्रवपदार्थ घेणं गरजेचं आहे.

उन्हात बाहेर पडताना ही काळजी घ्या   (October Heat)

तुमच्या परिसरात तापमान जास्त असेल, तर शक्यतो दिवसाच्या सर्वाधिक उष्ण वेळेत अनावश्यकपणे बाहेर पडणं टाळा. महत्त्वाची कामं सकाळी किंवा संध्याकाळी तुलनेने थंड वातावरणात करण्याचा प्रयत्न करा.

बाहेर बराच वेळ थांबावं लागल्यास मध्येच सावलीत किंवा थंड जागी विश्रांती घ्या. उन्हात दीर्घकाळ व्यायाम करणं किंवा जास्त शारीरिक मेहनत घेणं टाळा. बाहेर काम करणाऱ्या व्यक्तींनी नियमित विश्रांती घेणं आणि पाणी पिणं याकडे विशेष लक्ष द्यावं.

कपड्यांची निवड करतानाही काळजी घ्या  (October Heat)

उष्ण वातावरणात सैल, हलके आणि आरामदायी कपडे घालणं फायदेशीर ठरू शकतं. बाहेर जाताना टोपी किंवा छत्रीचा वापर करा. डोळ्यांचं संरक्षण करण्यासाठी योग्य सनग्लासेस वापरा. त्वचेचं उन्हापासून संरक्षण करण्यासाठी सनस्क्रीनचाही वापर करता येतो.

ही लक्षणं दिसल्यास दुर्लक्ष करू नका

सतत घाम येणं, डोकेदुखी, चक्कर, अशक्तपणा, मळमळ, स्नायूंमध्ये वेदना किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणं ही उष्णतेशी संबंधित आजारांची लक्षणं असू शकतात. अशी लक्षणं जाणवल्यास थंड जागी जाऊन विश्रांती घ्या आणि वैद्यकीय मदत घ्या.

गोंधळल्यासारखं होणं, शुद्ध हरपणं किंवा शरीराचं तापमान खूप वाढणं ही उष्माघाताची गंभीर लक्षणं असू शकतात. अशा वेळी तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या. मदत येईपर्यंत व्यक्तीला थंड जागी हलवा आणि शरीर थंड करण्याचे उपाय सुरू करा. बेशुद्ध व्यक्तीला तोंडाने पाणी देऊ नका.

लहान मुलं आणि ज्येष्ठ नागरिकांची घ्या विशेष काळजी

लहान मुलं, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला आणि दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींना उष्णतेचा त्रास होण्याचा धोका अधिक असू शकतो. त्यामुळे त्यांना उन्हात जास्त वेळ राहू देऊ नका. त्यांना नियमितपणे पाणी पिण्याची आठवण करून द्या आणि थंड वातावरणात राहण्याची व्यवस्था करा.

लक्षात ठेवा:

ऑक्टोबरमध्येही वाढत्या तापमानाचा आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पुरेसं पाणी पिणं, उन्हात जाण्याचं नियोजन करणं आणि शरीरात जाणवणाऱ्या बदलांकडे लक्ष देणं या साध्या सवयी आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत.