School News: केवळ नावापुरत्या ‘इंटरनॅशनल’ आणि ‘ग्लोबल’ असलेल्या शाळांना आता महाराष्ट्र सरकारने चांगलाच दणका दिला आहे. गल्लीबोळात सुरू झालेल्या आणि आकर्षक नावांच्या आधारे पालकांची दिशाभूल करणाऱ्या बोगस शाळांना लगाम घालण्यासाठी शिक्षण विभागाने नवी नियमावली (GR) जाहीर केली आहे. नावांचा मोह नडला; आता होणार कडक तपासणी – अनेक खासगी शाळा स्वयंअर्थसहाय्य तत्त्वावर सुरू होतात आणि आपल्या नावात ‘इंटरनॅशनल’, ‘ग्लोबल’ किंवा ‘वर्ल्ड’ अशा शब्दांचा वापर करतात. प्रत्यक्षात या शाळांचा कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय बोर्डाशी संबंध नसतो, ना तिथल्या सुविधा आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या असतात. पालकांमध्ये निर्माण होणारा हा गैरसमज दूर करण्यासाठी सरकारने आता शाळांच्या नावाबाबत कठोर नियम आखले आहेत. काय आहेत नवे नियम? शासनाच्या नवीन नियमांनुसार, आता कोणालाही आपल्या मर्जीनुसार शाळांना हवी ती नावे देता येणार नाहीत: आंतरराष्ट्रीय शब्दांचा वापर: केवळ IB, केंब्रिज, आणि IGCSE अशा आंतरराष्ट्रीय मंडळांशी संलग्न असलेल्या (किंवा संलग्नतेच्या प्रक्रियेत असलेल्या) शाळांनाच ‘इंटरनॅशनल’, ‘ग्लोबल’, ‘युनिव्हर्सल’ किंवा ‘वर्ल्ड’ हे शब्द वापरता येतील. राज्य मंडळ व CBSE साठी बंदी: महाराष्ट्र राज्य मंडळ (SSC), सीबीएसई (CBSE) किंवा इतर राष्ट्रीय मंडळांशी संलग्न असलेल्या शाळांना आता हे शब्द वापरता येणार नाहीत. ‘कॉन्व्हेंट’ शब्द: ‘कॉन्व्हेंट’ हा शब्द केवळ ख्रिश्चन धर्मसंघांच्या शाळांसाठीच मर्यादित राहील. ‘सैनिक’ शाळा: ‘सैनिक’ हा शब्द केवळ शासनाची अधिकृत मान्यता असलेल्या सैनिक शाळांनाच वापरता येईल. हेही वाचा – Jan Vishwas Amendment Bill: जन विश्वास विधेयक 2026 मंजूर! छोट्या चुका आता गुन्हा नाहीत विद्यमान शाळांचीही होणार छाननी – हा नियम केवळ नवीन शाळांसाठीच नाही, तर सध्या सुरू असलेल्या शाळांनाही लागू होणार आहे. जेव्हा एखादी शाळा आपल्या दर्जावाढीसाठी (Standard Expansion) अर्ज करेल, तेव्हा तिच्या नावाचे परीक्षण केले जाईल. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित शाळांवर कडक कारवाई केली जाईल. ग्राहक संरक्षण कायद्याचा बडगा – शाळांची ही कृती म्हणजे पालकांची आणि विद्यार्थ्यांची फसवणूक असल्याचे सरकारने म्हटले आहे. ग्राहक संरक्षण कायदा २०१९ च्या कलम (२) (१) आणि (२) (२८) नुसार ‘दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती’ या अंतर्गत ही कारवाई करण्यात येणार आहे. जर तुमची शाळा आंतरराष्ट्रीय बोर्डाची नसेल, तर तुम्हाला ‘इंटरनॅशनल’ असे बोर्ड लावता येणार नाही. तसे केल्यास आता कायदेशीर कारवाईला सामोरे जावे लागेल.