गुगल सध्या ‘जेमिनी एआय’ (GEMINI AI) नावाची एक नवीन AI प्रणाली तयार करत आहे जी ओपन एआय (Open AI) च्या ‘चॅट जीपीटीपेक्षा (Chat GPT) जास्त सरस कामगिरी करेल. गुगलच्या डीपमाइंडचे सीईओ डेमिस हॅसाबिस, त्याच्या आगामी जेमिनी एआयबद्दल किमान तेच विचार करतात. हॅसाबिस म्हणतात की गुगलची नवीन एआय प्रणाली क्रांतिकारी आहे आणि अद्याप विकासाच्या टप्प्यात आहे. ते पुढे म्हणाले की एआय पूर्ण होण्यासाठी अनेक महिने लागू शकतात. हॅसाबिस म्हणतात की जेमिनी एआयचा विकास खर्च शेकडो दशलक्षांमध्ये आहे. दुसऱ्या शब्दांत, गुगल एआय सिस्टममध्ये भरपूर संसाधने टाकत आहे. म्हणजेच, कंपनीला कोणत्याही किंमतीत चॅट जीपीटीला हरवायचे आहे.

* काय आहे जेमिनी एआय?

जेमिनी एआय चॅटजीपीटीला मागे टाकेल असा गुगलला विचार करायला लावणारा पैसाच नाही तर हे सर्व एआय सिस्टीमच्या गाभ्याबद्दल आहे. वास्तविक, ही प्रणाली पुढील पिढीची एआय आर्किटेक्चर आहे जी शेवटी PaLM 2 ची जागा घेईल. PaLM 2 हे गुगलच्‍या सर्व AI सेवांच्‍या मागे असलेले वर्तमान AI मॉडेल आहे. यात वर्कस्पेस अॅप्समध्ये ड्युएट एआय आणि बार्ड चॅटबॉट्स देखील समाविष्ट आहेत. जेमिनी AI ला चॅट जीपीटी-4 पेक्षा अधिक शक्तिशाली बनवत आहे. ओपन एआयचे जीपीटी 4 मॉडेल आधीपासूनच एक मोठे भाषेचे मॉडेल आहे जे मजकूर आणि प्रतिमा तयार करू शकते. जेमिनी एआयच्या  जीपीटी 4 मॉडेलला मागे टाकू शकते या गुगलच्या विश्वासात गुगलची ही गुंतवणूक मुख्य घटकांपैकी एक आहे.

* जेमिनी एआय भविष्यातील नावीन्यपूर्ण कार्य सक्षम करेल का?

गुगलने Google I/O कॉन्फरन्स दरम्यान ‘जेमिनी’ची घोषणा केली. कार्यक्रमादरम्यान, गुगलने सांगितले होते की जेमिनी मूलभूतपणे उच्च कार्यक्षमतेसाठी तयार केली गेली आहे आणि मल्टी-मॉडेल, टूल आणि एपीआय एकत्रीकरणामध्ये भविष्यातील नवकल्पना सक्षम करेल.  गुगलच्या मते, जेमिनी एआय वेगवेगळ्या आकारात आणि क्षमतांमध्ये येईल. म्हणजे ते लवचिक आहे आणि आवश्यकतेनुसार बदलता येते.

* समस्या सोडवणे आणि नियोजन कौशल्य

गुगलचे अभियंते सध्या अल्फागोचे तंत्रज्ञान वापरत असल्याचे हॅसाबिसचे म्हणणे आहे. आता, अल्फागो  (AlphaGo) म्हणजे काय? अल्फागो हे एआय आहे जे बोर्ड गेम गो च्या चॅम्पियनला पराभूत करण्यासाठी पुरेसे शक्तिशाली होते. गुगल तेच तंत्रज्ञान जेमिनी एआयसाठी वापरत आहे जे अल्फागोला संचलित करत होते. याचा अर्थ जेमिनी एआय समस्या सोडवणे आणि नियोजन करण्यात पारंगत असेल.

त्या मुद्द्यावर अल्फागो रीइन्फोर्समेंट लर्निंग प्रक्रियेचा वापर करून तयार केले गेले. ही प्रक्रिया सॉफ्टवेअरला एखादे कार्य सोडवण्यासाठी वारंवार प्रयत्न करण्यास भाग पाडते. ते त्याचे कार्यप्रदर्शन आणि अभिप्राय बदलू शकते. हॅसाबिसच्या म्हणण्यानुसार उच्च स्तरावर, तुम्ही जेमिनीला मोठ्या मॉडेल्सच्या भाषा क्षमतेसह अल्फागो प्रकार प्रणालीच्या शक्तीसारखे पाहू शकता.

* चॅट जीपीटीला मात देण्याची योजना

कंपनीचा असा विश्वास आहे की गुगल आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या एखाद्या गोष्टीची कॉपी करू इच्छित नाही, त्यामुळे जीपीटी4 सारखे कार्यप्रदर्शन देणे ही जेमिनी एआयची मुख्य चिंता नाही. त्याऐवजी, ते अधिक चांगले केले जात आहे.

* गुगल बार्डच्या चुकीची पुनरावृत्ती टाळेल

गुगलचे ‘बार्ड’ (Bard) हे ओपन एआयचे चॅट जीपीटी (ChatGPT) हे घाईघाईने दिलेले उत्तर होते. पण घाईघाईत, गुगलने आपले एआय मॉडेल तयार नसतानाही ते आणण्याची चूक केली. शेवटी, पहिल्याच डेमोमध्ये बार्डच्या वास्तविक चुकीमुळे एका कंपनीला बाजार मूल्य $100 अब्जांचे नुकसान झाले. आता या चुकीची पुनरावृत्ती टाळण्याची कंपनीला इच्छा आहे. गुगलने यातून धडा घेतला आहे, म्हणूनच कंपनी जेमिनी एआयच्या एंट्रीसाठी घाई करत नाहीये.