E20 Janta Party: शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर कॉकरोच जनता पार्टीने (CJP) आपले आंदोलन मागे घेतले आहे. दरम्यान, सोशल मीडियावर एक नवीन नाव वेगाने व्हायरल होत आहे. हा निवडणूक लढवणारा राजकीय पक्ष नसून, ई-२० पेट्रोलविरोधात सुरू केलेली एक ऑनलाइन मोहीम आहे.

काही वेळातच लाखो लोक याला पाठिंबा देण्यासाठी सामील झाले आणि सोशल मीडियावर या मोहिमेने झपाट्याने लोकप्रियता मिळवली. या “ई-२० जनता पार्टी”च्या मागे कोण आहे आणि त्यांच्या मागण्या काय आहेत, असे प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.

ई-२० जनता पार्टी म्हणजे काय? E20 Janta Party: 

ई-२० जनता पार्टी ही कोणतीही संघटना किंवा नोंदणीकृत पक्ष नाही. हे एक सोशल मीडिया हँडल आहे, जे एक्स (X) आणि इंस्टाग्रामवर वेगाने लोकप्रिय होत आहे. हा पक्ष स्वतःला सामान्य वाहनचालकांचा आवाज म्हणून संबोधतो.

ही एक डिजिटल मोहीम आहे, जी अशा लोकांनी सुरू केली आहे ज्यांचा असा विश्वास आहे की, देशभरात ई-२० पेट्रोलला प्रोत्साहन देण्यासोबतच, ग्राहकांना १००% शुद्ध पेट्रोल (इथेनॉल-मुक्त पेट्रोल) खरेदी करण्याचा पर्यायही उपलब्ध असावा. त्यांचा युक्तिवाद आहे की, जर सरकारला E20 उपलब्ध करून द्यायचे असेल, तर त्यांनी ते करावे, पण पंपांवर इथेनॉलविरहित पेट्रोलदेखील उपलब्ध असले पाहिजे, जेणेकरून ग्राहक स्वतःचे निर्णय घेऊ शकतील.

या उद्देशासाठी एक विशेष सोशल मीडिया हँडल तयार करण्यात आले आहे. E20 पेट्रोलबद्दल नियमितपणे पोस्ट केल्या जात आहेत आणि वापरकर्ते वेगाने या मोहिमेत सामील होत आहेत. त्या हँडलवरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे, “आमची वाहने चाचणी यंत्रे नाहीत. आम्ही ती आमच्या कष्टाच्या पैशाने विकत घेतली आहेत. आम्ही कर आधीच भरला आहे.”

त्या पोस्टमध्ये पुढे म्हटले आहे, “भारत एक मध्यमवर्गीय देश आहे. येथील लाखो लोकांसाठी, कार असणे हा केवळ एक छंद नाही, तर ते रोजगाराचे आणि दैनंदिन जीवनाचे साधन आहे. अशा परिस्थितीत, इंधन बचत आणि इंजिनची कार्यक्षमता यांचा थेट परिणाम खिशावर होतो. मग प्रश्न असा निर्माण होतो की, वाहन उत्पादकांनी त्यांच्या वाहनांसाठी शिफारस केलेल्या इंधनाऐवजी आपण सामान्य लोकांच्या वाहनांच्या इंजिनवर प्रयोग का करावेत?”

मागणी काय आहे?

ई-२० जनता पक्षाची प्रमुख मागणी आहे की देशातील प्रत्येक पेट्रोल पंपावर ई-२० सोबत १००% शुद्ध पेट्रोल उपलब्ध करून दिले जावे. या सोशल मीडिया हँडलवरील एका पोस्टनुसार, ते कोणतेही अनुदानित, मोफत इंधन किंवा इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोल बंद करण्याची मागणी करत नाहीत. त्यांना फक्त एवढेच हवे आहे की ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार पेट्रोल निवडण्याचा अधिकार असावा.

* वाहन उत्पादकाच्या शिफारशींनुसार इंधन उपलब्ध करून दिले पाहिजे.

* सामान्य नागरिकांवर कोणतेही इंधन प्रयोग लादले जाऊ नयेत.

* आपल्याला विश्वास असलेले इंधन निवडण्याचे स्वातंत्र्य दिले पाहिजे.

* आपली वाहने प्रयोगशाळा नाहीत.

ई-२० जनता पक्ष कोणी स्थापन केला आणि त्याचे राजकीय संबंध काय आहेत?

ई२० जनता पार्टीच्या हँडलवरील एका पोस्टमध्ये, “ही एक स्वतंत्र नागरिक मोहीम आहे, जिचा उद्देश केवळ सामान्य लोकांच्या जीवनावर थेट परिणाम करणारे मुद्दे मांडणे आहे. पारदर्शकता सुनिश्चित करणे, ग्राहकांच्या हक्कांचे संरक्षण करणे आणि भारताच्या ई२० (२० टक्के इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल) धोरणाच्या खऱ्या परिणामांवर खुली व निष्पक्ष सार्वजनिक चर्चा घडवून आणणे, हे आमचे एकमेव प्राधान्य आहे.” असे म्हटले आहे.

त्या पोस्टमध्ये पुढे म्हटले आहे, “आम्ही कोणत्याही राजकीय पक्षाला पाठिंबा देत नाही किंवा त्याचा प्रचार करत नाही. आमचा पाठिंबा केवळ देशातील नागरिक आणि त्यांच्या हक्कांशी आहे, कोणत्याही राजकीय विचारधारेशी नाही. या मोहिमेमागे कोण आहे किंवा ती कुठून चालवली जात आहे, याबद्दलच्या अफवा आणि अटकळांमध्ये अडकण्याऐवजी, खऱ्या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे आहे. अशा चर्चांमुळे लोकांचे लक्ष केवळ मूळ प्रश्नांपासून विचलित होते.”

“आमची मागणी स्पष्ट आहे: उत्तरदायित्व. इंधन धोरण आणि त्याच्या परिणामांबाबत संपूर्ण पारदर्शकता. आणि देशातील ग्राहकांचा आवाज ऐकला जावा, जेणेकरून त्यांच्या मतांना आणि चिंतांना समान महत्त्व दिले जाईल.”

कॉकरोच जनता पक्षाशी जोडलेले नाव E20 Janta Party: 

ई-२० पेट्रोलच्या संदर्भात सुरू करण्यात आलेली ही डिजिटल मोहीम कॉकरोच जनता पक्षाशी (CJP) जोडली जात आहे, कारण ई-२० जनता पक्षाची सुरुवातही अशाच प्रकारे झाली होती.

या हँडलद्वारे सोशल मीडियावर ई-२० इंधनाबद्दल असंख्य मीम्स, उपहास आणि तक्रारी पोस्ट केल्या जात आहेत. कॉकरोच जनता पक्ष मे २०२६ मध्ये एक उपहासात्मक मोहीम म्हणून सुरू करण्यात आला होता, परंतु नंतर, नीट पेपरफुटी प्रकरणावरून राष्ट्रीय राजधानीत या मोहिमेचे एका मोठ्या आंदोलनात रूपांतर झाले, ज्यामुळे केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना राजीनामा देण्यास भाग पडले.

वाढते फॉलोअर्स

लोक ई-२० जनता पक्षाच्या सोशल मीडिया हँडलवर वेगाने सामील होत आहेत. काल, त्याच्या ‘X’ हँडलवर १३,००० हून अधिक फॉलोअर्स होते,  जे आता वाढत जाऊन ४५,००० हून अधिक झाले आहेत. सर्वात मोठी वाढ इन्स्टाग्रामवर दिसून येत आहे. कालपर्यंत त्यांच्या इंस्टाग्राम हँडलवर ८,८०० फॉलोअर्स होते, जी संख्या आता वाढून १.४४ लाख झाली आहे.

ई२० जनता पार्टी ही एक सोशल मीडिया-आधारित डिजिटल मोहीम आहे, कोणतीही नोंदणीकृत संघटना किंवा राजकीय पक्ष नाही. देशभरातील पेट्रोल पंपांवर ई२० सोबत १०० टक्के इथेनॉल-मुक्त पेट्रोल खरेदी करण्याचा पर्याय उपलब्ध करून देणे, ही त्यांची मुख्य मागणी आहे. येत्या काही दिवसांत ही मोहीम किती मोठी होते आणि या मागणीवर सरकार काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागलेले असेल.