E20 E25 E85 Fuel:  देशातील E20 पेट्रोलबाबतची चर्चा अद्याप थांबलेली नाही, परंतु सरकार आणि वाहन उद्योग आता E25, E30 आणि E85 सारख्या अधिक इथेनॉलसह इंधनावर लक्ष ठेवून आहेत. मात्र, सध्या सरकार घाईघाईने संपूर्ण देशात E25 लागू करण्याच्या मूडमध्ये नसल्याचे दिसत आहे.

वृत्तानुसार, कोट्यवधी जुन्या वाहनांच्या तांत्रिक मर्यादा आणि वाहनधारकांच्या वाढत्या चिंता लक्षात घेता, आता हळूहळू अधिक इथेनॉलसह पेट्रोलच्या दिशेने वाटचाल करण्याची तयारी सुरू आहे.

E20 तर आले आता पुढे काय? E20 E25 E85 Fuel: 

भारताने शेड्यूलच्या आधी देशभरात E20 पेट्रोल उपलब्ध करून दिले आहे, परंतु सरकारचा जैवइंधन रोडमॅप येथे संपत नाही. आता E25, E27, E30 आणि भविष्यात E85 सारख्या अधिक इथेनॉल असलेल्या इंधनावरही काम सुरू आहे. यासाठी चाचणी तांत्रिक मानके आणि इंजिन चाचणी सुरू आहे.

याचा अर्थ असा की येत्या काही वर्षांत E20 व्यतिरिक्त, अधिक इथेनॉल असलेले इंधन भारतीय पेट्रोल पंपांवर देखील दिसू शकते, परंतु त्याआधी देशातील करोडो वाहने त्यासाठी तयार आहेत की नाही हे ठरवणे आवश्यक आहे.

सरकारने अचानक गती का कमी केली?

वृत्तानुसार, देशात आधीपासून धावणाऱ्या करोडो वाहनांचे सर्वात मोठे आव्हान आहे. एप्रिल 2023 पूर्वी उत्पादित केलेली बहुतेक वाहने E10 नुसार डिझाइन केलेली होती. एप्रिल 2023 आणि मार्च 2025 दरम्यान उत्पादित वाहने E20 हाताळू शकतात, परंतु तज्ञांच्या मते, त्यांचे इंजिन देखील E20 साठी पूर्णपणे ट्यून केलेले नाहीत कारण मायलेजवर परिणाम होत आहे.

एप्रिल 2025 नंतर उत्पादित केलेली फक्त नवीन वाहने पूर्णपणे E20 अनुरूप मानली जातात, याचा अर्थ देशात मोठ्या प्रमाणात वाहने आहेत जी 20 टक्क्यांहून अधिक इथेनॉल असलेल्या पेट्रोलसाठी डिझाइन केलेली नाहीत. यामुळेच आता सरकारला पुढचे पाऊल पूर्ण जोमाने उचलायचे आहे.

E25 आल्यावर काय बदलू शकते?

जर योग्य तयारीशिवाय E25 लागू केले गेले तर तीन मोठे प्रश्न उद्भवू शकतात.

पहिला – मायलेज. इथेनॉलमध्ये पेट्रोलपेक्षा कमी ऊर्जा असते. अशा परिस्थितीत मिश्रण वाढल्यास मायलेज कमी होऊ शकते. त्यानुसार इंजिन ट्यून केले नाही तर इंधनाचा वापर आणखी वाढू शकतो.

दुसरा – कारचे भाग. अतिरिक्त इथेनॉलचा जुन्या वाहनांमधील रबर होसेस, सील, ओ-रिंग, इंधन पंप आणि काही प्लास्टिकच्या भागांवर जास्त परिणाम होऊ शकतो. नुकत्याच झालेल्या ARAI अभ्यासात जुन्या E10 वाहनांमध्ये काही रबर पार्ट्स लवकर घालण्यात आल्याचेही समोर आले आहे, जरी दुचाकी वाहनांमध्ये कोणतीही मोठी समस्या आढळली नाही.

तिसरा – खिशावर परिणाम. उच्च इथेनॉल वापरासाठी तयार नसलेल्या वाहनांना इंधन प्रणाली निरीक्षण, काही भाग बदलणे आणि अतिरिक्त सर्व्हिसिंगची आवश्यकता असू शकते.

पेट्रोल पंपावर हा पर्याय उपलब्ध होईल का?

वाहन उद्योगातील अनेक तज्ञांचे मत आहे की सर्व वाहनांना समान इंधन लागू करण्याऐवजी लोकांना पर्याय दिले पाहिजेत. म्हणजे, जे वाहन E20 साठी बनवले आहे ते E20 भरले पाहिजे आणि भविष्यात, जे वाहन E25 किंवा त्याहून अधिक मिश्रणासाठी तयार असेल त्यांनी तेच इंधन वापरावे. अनेक देशांमध्ये या पद्धतीने पेट्रोलचे वेगवेगळे ग्रेड उपलब्ध आहेत.

फ्लेक्स-इंधन वाहने पुढे जाण्याचा मार्ग

फ्लेक्स-इंधन वाहन – FFV हा दीर्घकालीन सर्वात मोठा उपाय मानला जात आहे. ही वाहने E20, E25, E30 आणि E85 सारख्या भिन्न मिश्रणांमध्ये समायोजित करू शकतात. अनेक वाहन कंपन्या अशा मॉडेल्सवर काम करत आहेत आणि सरकारही या तंत्रज्ञानाचा प्रचार करत आहे.

योजना थांबली नाही, चाल बदलली  E20 E25 E85 Fuel: 

अहवालानुसार, E25 वर काम थांबलेले नाही. E22, E25, E27 आणि E30 सारख्या इंधनांसाठी चाचण्या, इंजिन चाचण्या आणि तांत्रिक अभ्यास चालू आहेत. या चाचण्यांमधून मिळालेल्या निकालांच्या आधारे पुढील धोरण ठरवले जाईल.

भारत इथेनॉलवर इतका भर का देत आहे?

इथेनॉल मिश्रणामुळे कच्च्या तेलाची आयात कमी होईल, परकीय चलन वाचेल, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल आणि प्रदूषण कमी होईल, असा सरकारचा विश्वास आहे. या उद्दिष्टांतर्गत, E20 लागू करण्यात आला होता, परंतु आता हे स्पष्ट झाले आहे की E25, E30 आणि E85 कडे जाण्यापूर्वी, सरकारला वाहन तंत्रज्ञान, इंजिन सुरक्षितता आणि सामान्य लोकांच्या खिशाचा समतोल साधून पुढे जायचे आहे.

सध्या, E25 ला पुढे ढकलण्याबाबत किंवा कमी करण्याबाबत सरकारकडून कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही. केंद्रीय मंत्री हरदीप पुरी यांनी मंगळवारी सांगितले की E25 चाचणीनंतरच सादर केले जाईल.