Digital fraud : देशातील संशयित डिजिटल फसवणुकीच्या घटनांमध्ये गेल्या वर्षभरात लक्षणीय घट झाली असली, तरी अशा फसवणुकीमुळे भारतीय ग्राहकांना होणारे सरासरी आर्थिक नुकसान अद्यापही जागतिक सरासरीपेक्षा ३६ टक्क्यांनी अधिक असल्याचे ट्रान्सयुनियनच्या ताज्या अहवालातून समोर आले आहे.

अहवालानुसार, २०२५ मध्ये डिजिटल फसवणुकीमुळे भारतीय ग्राहकांचे सरासरी नुकसान २,२६५ अमेरिकी डॉलर्स (सुमारे २.०४ लाख रुपये) इतके नोंदवण्यात आले. जागतिक स्तरावर हेच सरासरी नुकसान १,६७१ अमेरिकी डॉलर्स इतके आहे.

देशातील संशयित डिजिटल फसवणुकीचा दर २०२४ मधील १३.१ टक्क्यांवरून २०२५ मध्ये ७.१ टक्क्यांवर आला आहे. डिजिटल साक्षरता, ग्राहक जनजागृती, फोन क्रमांक पडताळणी आणि सायबर गुप्त माहितीची देवाणघेवाण यांसारख्या सरकारी व औद्योगिक उपाययोजनांमुळे ही सुधारणा झाल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

तथापि, भारतातील ७.१ टक्के फसवणूक दर हा ३.८ टक्क्यांच्या जागतिक सरासरीच्या जवळपास दुप्पट असल्याने चिंतेचे वातावरण कायम आहे. भारतीयांना लक्ष्य करणाऱ्या फिशिंग हल्ल्यांचे प्रमाण सर्वाधिक असून, अधिकृत ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर विशिंग, स्मिशिंग आणि थर्ड-पार्टी विक्रेत्यांकडून होणाऱ्या फसवणुकीचाही धोका वाढत असल्याचे ग्राहकांनी नोंदवले आहे.

उद्योगनिहाय विचार करता, २०२५ मध्ये १६.३ टक्के संशयित डिजिटल फसवणुकीसह लॉजिस्टिक्स क्षेत्र सर्वाधिक धोकादायक ठरले. त्यानंतर दूरसंचार, विमा, व्हिडिओ गेमिंग, कम्युनिटीज, वित्तीय सेवा, रिटेल तसेच प्रवास व मनोरंजन या क्षेत्रांचा क्रमांक लागतो.

फसवणुकीच्या प्रयत्नांमध्ये घट होत असल्याने डिजिटल सुरक्षाव्यवस्था अधिक सक्षम होत असल्याचे संकेत मिळत असले, तरी डिजिटल व्यवहारांचा वाढता विस्तार लक्षात घेता ओळख चोरी, बनावट ओळख निर्माण करून केली जाणारी फसवणूक आणि ओळख-आधारित सायबर गुन्हे हे भविष्यातील मोठे आव्हान ठरू शकतात, असा इशारा ट्रान्सयुनियनने दिला आहे.