Rekha Birthday: हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेत्री रेखा 10 ऑक्टोबर रोजी आपला 72 वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. सौंदर्य, अभिनय आणि खास शैली यांमुळे रेखा आजही चाहत्यांच्या मनावर राज्य करतात. सोनेरी कांजीवरम साडी, कपाळावर मोठी टिकली, गडद डोळे आणि चेहऱ्यावरचं स्मित हे त्यांचं खास वैशिष्ट्य आहे. मात्र, रेखा यांचा हा प्रवास सोपा नव्हता. सुरुवातीच्या काळात त्यांच्या रंगरूपावरून टोमणे मारले गेले. त्यांच्या खासगी आयुष्याबद्दलही अनेक प्रश्न उपस्थित झाले. या सगळ्याचा सामना करत त्यांनी आपल्या अभिनयाच्या जोरावर चित्रपटसृष्टीत वेगळी ओळख निर्माण केली.

लहान वयातच चित्रपटसृष्टीत प्रवेश

रेखा यांचा जन्म दाक्षिणात्य चित्रपटसृष्टीतील कलाकारांच्या कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील जेमिनी गणेशन हे तमिळ अभिनेते, तर आई पुष्पावल्ली या तेलुगू अभिनेत्री होत्या. कुटुंबाच्या आर्थिक गरजांमुळे रेखा यांना लहान वयातच चित्रपटांमध्ये काम करावं लागलं. एका जुन्या मुलाखतीत त्यांनी सांगितलं होतं की, त्यांना अभिनेत्री व्हायचं नव्हतं; मात्र परिस्थितीमुळे त्यांना अभिनयाच्या क्षेत्रात यावं लागलं. अवघ्या 13 व्या वर्षी त्या मुंबईत आल्या.

हिंदी भाषेपासून ते सौंदर्यावर होणाऱ्या टीकेपर्यंत

रेखा यांना हिंदी भाषेचं ज्ञान नसतानाही हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. सुरुवातीच्या काळात त्यांच्या सावळ्या रंगावरून, शरीरयष्टीवरून आणि दक्षिण भारतीय उच्चारांवरून टीका केली जात होती. मात्र, त्यांनी या टीकेला खचून न जाता स्वतःमध्ये बदल घडवून आणले. हिंदी भाषा शिकल्या आणि अभिनयावर अधिक मेहनत घेतली. हळूहळू त्यांना मोठ्या चित्रपटांमध्ये काम करण्याची संधी मिळू लागली.

एका वेळी जवळपास 40 चित्रपटांचं काम!

रेखा यांच्या मेहनतीचा अंदाज त्यांच्या कामाच्या व्यस्त वेळापत्रकावरून येतो. 1970 च्या दशकाच्या अखेरीस आणि 1980 च्या सुरुवातीला त्या खूप व्यस्त होत्या. एका काळात त्यांचे जवळपास 40 चित्रपट निर्मितीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर होते. हैदराबादमधील अन्नपूर्णा स्टुडिओमध्ये त्या दिवसातून तीन शिफ्टमध्ये काम करत असत. सततच्या शूटिंगमुळे त्यांना आपल्या गाडीतच थोडा वेळ आराम करावा लागत असे.

‘उमराव जान’ने मिळवून दिली राष्ट्रीय ओळख

1981 मध्ये प्रदर्शित झालेला ‘उमराव जान’ हा रेखा यांच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचा चित्रपट ठरला. मुजफ्फर अली यांच्या दिग्दर्शनाखाली त्यांनी एका शायरा आणि तवायफची भूमिका साकारली. त्यांचा अभिनय, नृत्य आणि संवादफेक प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरली. विशेष म्हणजे, रेखा यांनी एका मुलाखतीत या चित्रपटासाठी उर्दूचं औपचारिक प्रशिक्षण घेतलं नसल्याचं सांगितलं होतं. या भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

अमिताभ बच्चन यांच्यासोबतची जोडी चर्चेत

रेखा आणि अमिताभ बच्चन यांची जोडी हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वाधिक चर्चिल्या गेलेल्या जोड्यांपैकी एक आहे. ‘दो अनजाने’, ‘मुकद्दर का सिकंदर’, ‘मिस्टर नटवरलाल’ आणि ‘सिलसिला’ यांसारख्या चित्रपटांत दोघांनी एकत्र काम केलं. त्यांच्या नात्याबद्दल अनेक चर्चा झाल्या; मात्र दोघांनीही या चर्चांना अधिकृत दुजोरा दिला नाही. रेखा यांनी एका मुलाखतीत अमिताभ यांच्याबद्दल आदर आणि विशेष भावना व्यक्त केल्या होत्या.

खासगी आयुष्यामुळेही चर्चेत

रेखा यांचं नाव जितेंद्र, विनोद मेहरा आणि इतर अभिनेत्यांशी जोडलं गेलं. विनोद मेहरा यांच्याशी त्यांच्या लग्नाच्या चर्चाही झाल्या होत्या. मात्र, सिमी गरेवाल यांच्या मुलाखतीत रेखा यांनी विनोद मेहरा यांच्याशी लग्न केल्याचं नाकारलं होतं. 1990 मध्ये त्यांनी उद्योगपती मुकेश अग्रवाल यांच्याशी लग्न केलं. काही महिन्यांतच मुकेश यांचं निधन झालं. त्यानंतर रेखा यांना अनेक आरोप आणि टीकेचा सामना करावा लागला.

आजही प्रेक्षकांच्या मनात कायम

‘घर’, ‘खूबसूरत’, ‘खून भरी मांग’, ‘सिलसिला’, ‘उमराव जान’ यांसारख्या चित्रपटांतून रेखा यांनी आपल्या अभिनयाची छाप पाडली. पुढे ‘कोई मिल गया’, ‘कृष’, ‘ओम शांती ओम’ आणि ‘शमिताभ’ यांसारख्या चित्रपटांतही त्या दिसल्या. 2018 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘यमला पगला दीवाना फिर से’ या चित्रपटात त्यांनी विशेष भूमिका साकारली होती.

रेखा यांचा प्रवास केवळ सौंदर्य आणि प्रसिद्धीपुरता मर्यादित नाही. टीका, संघर्ष आणि वैयक्तिक आयुष्यातील चढ-उतार यांचा सामना करत त्यांनी स्वतःचं वेगळं स्थान निर्माण केलं. म्हणूनच 72 व्या वर्षात पदार्पण करतानाही रेखा यांचं नाव हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अजरामर अभिनेत्रींच्या यादीत आदराने घेतलं जातं.