पाटणा: बिहार विधानसभा निवडणुकीसाठी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (एनडीए) मधील जागावाटपाचा अंतिम निर्णय दिल्लीतील गठबंधन नेतृत्वाकडूनच होण्याची शक्यता आहे. मात्र, निवडणूक आयोगाकडून तारखांची घोषणा होईपर्यंत हा निर्णय लांबणीवर टाकण्याची रणनीती एनडीए नेतृत्वाने आखली आहे. यामागे तिकीटांपासून वंचित राहणाऱ्या दावेदारांना पक्षांतरासाठी कमी वेळ मिळावा, हा उद्देश आहे.

निवडणूक तारखांच्या घोषणेची प्रतीक्षा –
भाजप सूत्रांनुसार, निवडणूक आयोग ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यात बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या तारखा जाहीर करू शकतो. एनडीएतील सहयोगी पक्षांमध्ये जागावाटपाबाबत चर्चा सुरू आहे, परंतु अंतिम निर्णय तारखांच्या घोषणेनंतरच होईल. यामागे पक्षांतराची शक्यता कमी करण्याची रणनीती आहे. बिहार विधानसभेचा सध्याचा कार्यकाळ 22 नोव्हेंबरपर्यंत आहे आणि त्यापूर्वी निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होणे अपेक्षित आहे.

पक्षांतराचा धोका टाळण्याची खबरदारी –
भाजप सूत्रांचे म्हणणे आहे की, ज्या दावेदारांचे तिकीट अंतिम क्षणी कापले जाईल, त्यांना दुसऱ्या पक्षात जाण्याची संधी मिळू नये, यासाठी जागावाटपाची घोषणा उशिरा केली जात आहे. जर जागा सहयोगी पक्षांना गेल्या किंवा पक्ष नेतृत्वाने उमेदवार नाकारले, तर काही नेते पक्षांतर करू शकतात. अशा परिस्थितीत अंतिम क्षणी जागावाटप जाहीर केल्यास पक्षांतराची शक्यता कमी होईल, असे भाजपला वाटते. तसेच, छोट्या सहयोगी पक्षांकडून जास्तीत जास्त जागा मिळवण्यासाठी जोरदार मोलभाव सुरू आहे.

चिराग पासवान यांच्या मागणीचा पेच –
बिहार एनडीएत भाजप आणि जेडीयू हे दोन प्रमुख पक्ष असून, दोघेही जवळपास समान जागांवर (सुमारे 100) निवडणूक लढवण्याची शक्यता आहे. यानंतर केंद्रीय मंत्री चिराग पासवान यांच्या लोक जनशक्ति पक्ष (रामविलास) कडून सर्वाधिक जागांची मागणी होत आहे. सूत्रांनुसार, बिहारच्या 243 जागांपैकी चिराग यांनी 40 जागांची मागणी केली आहे. गेल्या लोकसभा निवडणुकीत पाचपैकी पाच जागा जिंकल्याने त्यांच्या पक्षाचे गठबंधनातील महत्त्व वाढले आहे.

एलजेपी 30 जागांवर समाधानी होईल?
नीतीश कुमार यांच्या जेडीयूला चिराग यांच्या पक्षाला 20 पेक्षा जास्त जागा देण्याची इच्छा नाही. 2020 च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वीही या दोन पक्षांमधील तणावामुळे एलजेपी (रामविलास) ने 135 जागांवर स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवली होती आणि केवळ एक जागा जिंकली होती. जेडीयूचा आरोप आहे की, त्या निवडणुकीत एलजेपीने त्यांच्यासाठी मतविभाजनाचे काम केले. भाजपसाठी या दोन महत्त्वाच्या सहयोगी पक्षांमध्ये समन्वय साधणे हे मोठे आव्हान आहे. सूत्रांचे म्हणणे आहे की, चिराग आपल्या कार्यकर्त्यांना एकत्र ठेवण्यासाठी दबाव निर्माण करत आहेत, परंतु पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे म्हणणे ते टाळणार नाहीत. गेल्या लोकसभा निवडणुकीतील त्यांच्या पक्षाच्या कामगिरीमुळे त्यांना 30 जागांवर समाधान मानण्यासाठी तयार केले जाऊ शकते, असे मानले जात आहे.

इतर सहयोगी पक्षांचा दबाव –
एनडीएत भाजप, जेडीयू आणि एलजेपी (रामविलास) व्यतिरिक्त जीतन राम मांझी यांचा हिंदुस्तान आवाम मोर्चा (HAM) आणि उपेंद्र कुशवाहा यांचा राष्ट्रीय लोक मोर्चा यांचाही समावेश आहे. मांझी यांनी आधीच मोठ्या मागण्या केल्या आहेत. मात्र, सर्वात मोठा तिढा चिराग पासवान यांच्या जागांबाबत आहे. त्यांना किमान किती जागा मिळतील, यावरच एनडीएच्या जागावाटपाचा तिढा सुटण्याची शक्यता आहे.