Bitcoin Price Crash: जगातील सर्वात लोकप्रिय समजल्या जाणाऱ्या ‘बिटकॉइन’ या क्रिप्टोकरन्सीला मोठा फटका बसला असून, गेल्या तीन महिन्यांत त्याचे मूल्य निम्म्यावर आले आहे.

ऑक्टोबर २०२५ मध्ये $१,२६,००० या ऐतिहासिक उच्चांकावर असलेल्या बिटकॉइनची किंमत गुरुवारी $६३,००० पर्यंत खाली आली. गेल्या एका वर्षातील ही निचांकी पातळी आहे.

क्रिप्टो मार्केटमधील या ‘क्रॅश’मुळे केवळ गुंतवणूकदारांचेच नव्हे, तर ज्या कंपन्यांनी बिटकॉइनमध्ये मोठी गुंतवणूक केली होती, त्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही मोठी घसरण झाली आहे. यामुळे जागतिक शेअर बाजारात चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.

ट्रम्प प्रशासनातील तेजीनंतर मोठी घसरण –

२०२४ मधील डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अध्यक्षीय निवडीनंतर आणि २०२५ च्या सुरुवातीला बिटकॉइनमध्ये मोठी तेजी पाहायला मिळाली होती. ट्रम्प प्रशासनाने क्रिप्टोकरन्सी उद्योगासाठी घेतलेल्या अनुकूल निर्णयांमुळे बिटकॉइनने डिसेंबर २०२४ मध्ये पहिल्यांदा १ लाख डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला होता. ६ ऑक्टोबर २०२५ रोजी ‘कॉईनबेस’च्या आकडेवारीनुसार, या चलनाने $१,२६,२१०.५० चा विक्रम प्रस्थापित केला होता. मात्र, जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ च्या सुरुवातीला या मूल्यात प्रचंड घसरण झाली आहे.

Islamabad Blast: पाकिस्तानात शुक्रवारच्या नमाजानंतर भीषण स्फोट, 15 जणांचा मृत्यू, 80 हून अधिक जखमी 

गुंतवणूकदारांचे २ लाख कोटी डॉलर्स बुडाले –

वृत्तानुसार, गेल्या ऑक्टोबरपासून जागतिक क्रिप्टो मार्केटमधून सुमारे २ ट्रिलियन (२ लाख कोटी) डॉलर्सचे मूल्य कमी झाले आहे. विशेषतः ट्रम्प कुटुंबाचा पाठिंबा असलेल्या आणि शेअर बाजारात सूचिबद्ध असलेल्या अनेक क्रिप्टो कंपन्यांच्या मूल्याला या घसरणीमुळे मोठा धक्का बसला आहे.

बिटकॉइनसोबतच दुसरी मोठी क्रिप्टोकरन्सी असलेल्या ‘इथर’च्या मूल्यातही यावर्षी ३० टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. २०२५ मधील तेजीचा फायदा इथरला घेता आला नव्हता, त्यातच आता झालेल्या या पडझडीमुळे गुंतवणूकदारांचे कंबरडे मोडले आहे.

राजकीय आणि नियामक पेच –

या आर्थिक संकटामध्ये आता नियामक अडचणींचीही भर पडली आहे. अमेरिकेतील लोकशाहीवादी (डेमोक्रॅट्स) नेते आणि काही संस्थांनी ट्रम्प प्रशासनाच्या क्रिप्टो धोरणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहेत. ट्रम्प यांचे वैयक्तिक हितसंबंध आणि नियमावलीचा अभाव यावर टीका होत आहे.

अमेरिकन प्रतिनिधी रो खन्ना यांनी ‘वर्ल्ड लिबर्टी फायनान्शिअल’ या कंपनीच्या चौकशीचे संकेत दिले आहेत. ट्रम्प कुटुंबाच्या या कंपनीत संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) राजघराण्यातील एका सदस्याने ५०० दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक केल्याचा अहवाल ‘वॉल स्ट्रीट जर्नल’ने प्रसिद्ध केला आहे. या व्यवहारामुळे अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणात काही बदल झाले असावेत, असा संशय खन्ना यांनी व्यक्त केला आहे.

J&K Budget 2026: जम्मू-काश्मीरचा 1.27 लाख कोटींचा अर्थसंकल्प सादर; मोठ्या घोषणा जाणून घ्या… 

क्रिप्टोकरन्सी: डिजिटल युगातील आभासी चलन –

क्रिप्टोकरन्सी हे एक डिजिटल किंवा आभासी (Virtual) चलन आहे, जे सुरक्षिततेसाठी ‘क्रिप्टोग्राफी’ तंत्रज्ञानाचा वापर करते. हे चलन कोणत्याही देशाच्या मध्यवर्ती बँकेद्वारे (उदा. RBI) नियंत्रित केले जात नाही, तर ते ब्लॉकचेन (Blockchain) या विकेंद्रित तंत्रज्ञानावर आधारित असते.

मुख्य वैशिष्ट्ये:

विकेंद्रीकरण: हे चलन सरकार किंवा बँकांच्या नियंत्रणाबाहेर असते, ज्यामुळे त्यावर कोणाचीही मक्तेदारी राहत नाही.

सुरक्षा: प्रत्येक व्यवहार ब्लॉकचेनवर कायमस्वरूपी नोंदवला जातो, त्यामुळे त्यात फेरफार करणे जवळजवळ अशक्य असते.

प्रकार: ‘बिटकॉइन’ (Bitcoin) ही जगातील पहिली आणि सर्वात मोठी क्रिप्टोकरन्सी आहे. याशिवाय इथर (Ether), सोलाना आणि डॉजकॉइन यांसारख्या हजारो ‘अल्टकॉइन्स’ बाजारात उपलब्ध आहेत.

फायदे आणि जोखीम:
क्रिप्टोकरन्सीमुळे आंतरराष्ट्रीय व्यवहार जलद आणि स्वस्त होतात. मात्र, याचे मूल्य अत्यंत अस्थिर असते; जसे आपण पाहिले की अवघ्या तीन महिन्यांत बिटकॉइनचे मूल्य निम्म्यावर येऊ शकते. तसेच, तांत्रिक गुंतागुंत आणि नियमनाचा अभाव यामुळे यात मोठी आर्थिक जोखीम असते.

थोडक्यात सांगायचे तर, क्रिप्टोकरन्सी ही भविष्यातील आर्थिक क्रांती मानली जात असली, तरी गुंतवणूक करण्यापूर्वी त्याचा सखोल अभ्यास आणि जोखीम समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.