पाटणा: राष्ट्रीय जनता दल (RJD) आणि काँग्रेस यांच्या नेतृत्वाखालील महागठबंधन आणि भाजप व जनता दल (युनायटेड) यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) यांच्यातील अटीतटीच्या लढतीमुळे बिहार विधानसभा निवडणूक २०२५ चे मैदान चांगलेच तापले आहे. ही निवडणूक दोन टप्प्यांत होणार असून, ६ नोव्हेंबर आणि ११ नोव्हेंबर या तारखांना मतदान होईल.

तेजस्वी यादव यांच्या कुटुंबाचे पारंपरिक गड असोत किंवा ‘INDIA’ आघाडीतील भागीदारांमध्ये होणारी ‘मैत्रीपूर्ण लढत’ असो, यंदाच्या निवडणुकीत सर्वाधिक लक्ष वेधून घेणाऱ्या पाच प्रमुख मतदारसंघातील लढती जाणून घेऊया..

१. राघोपूर (वैशाली जिल्हा)
यादव कुटुंबाचा पारंपरिक बालेकिल्ला असलेल्या राघोपूर मतदारसंघाकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागून राहिले आहे. लालू प्रसाद यादव यांनी १९९५ आणि २००० मध्ये येथून विजय मिळवला होता, तर त्यांच्या पत्नी राबडी देवी यांनी तीन वेळा हा मतदारसंघ जिंकला. त्यांचे पुत्र तेजस्वी यादव २०१५ पासून या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत आहेत आणि त्यांनी उपमुख्यमंत्री तसेच विरोधी पक्षनेते म्हणूनही काम पाहिले आहे.

महागठबंधन (RJD): तेजस्वी यादव

NDA (BJP): सतीश कुमार यादव (२०१० मध्ये त्यांनी राबडी देवी यांचा पराभव केला होता, पण २०१५ आणि २०२० मध्ये ते तेजस्वी यांच्याकडून हरले.)

जन सुराज पक्ष (JSP): चंछल सिंह

२. महुआ (वैशाली जिल्हा)
लालू प्रसाद यादव यांचे मोठे पुत्र तेज प्रताप यादव यांना RJD मधून निष्कासित केल्यानंतर त्यांनी पुन्हा याच मतदारसंघातून कमबॅक करण्याची घोषणा केल्यामुळे महुआ चर्चेत आला आहे. या मतदारसंघात यादव मतदारांचे मोठे पाठबळ आहे, सोबतच २१.१७% अनुसूचित जाती आणि १५.१०% मुस्लिम मतदार निर्णायक भूमिका बजावतात. तेज प्रताप यांनी २०१५ मध्ये येथून विजय मिळवला होता, पण २०२० मध्ये ते हसनपूरला गेले.

महागठबंधन (RJD): मुकेश कुमार रौशन (ते या मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.)

LJP(R) / NDA: संजय सिंह

अपक्ष / तेज प्रताप गट: तेज प्रताप यादव (ते स्वतः या जागेवर लढणार आहेत.)

३. शेओहर (शेओहर जिल्हा)
राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील असलेला शेओहर मतदारसंघ यावेळी NDA मध्ये सामील झालेले आणि माजी खासदार आनंद मोहन यांचे पुत्र चेतन आनंद यांनी सोडल्यामुळे चर्चेत आहे. RJD ने या जागेवर ऐतिहासिकदृष्ट्या पाच वेळा विजय मिळवला आहे.

महागठबंधन (RJD): नवनीत झा (माजी केंद्रीय मंत्री रघुनाथ झा यांचे नातू)

NDA (JD(U)): श्वेता गुप्ता

जन सुराज पक्ष (JSP): नीरज सिंह (टीप: चेतन आनंद यंदा नबीनगर मतदारसंघातून निवडणूक लढवत आहेत.)

४. रघुनाथपूर (सिवान जिल्हा)
दिवंगत RJD नेते आणि माजी खासदार मोहम्मद शहाबुद्दीन यांचे पुत्र ओसामा शहाब यांच्या उमेदवारीमुळे सिवान जिल्ह्यातील रघुनाथपूर चर्चेत आहे. स्वतः लालू प्रसाद यांनी ओसामा यांना पक्षाचे चिन्ह देत त्यांच्या राजकीय पदार्पणावर शिक्कामोर्तब केले आहे. शहाबुद्दीन यांच्या निधनानंतर पक्षासोबतचे संबंध ताणले गेले असताना, ओसामा यांची उमेदवारी लालू प्रसाद यांचा सिवानमधील राजकीय वारसा पुन्हा मिळवण्याचा प्रयत्न दर्शवते.

महागठबंधन (RJD): ओसामा शहाब

NDA (JD(U)): विकास कुमार सिंह (जिशू सिंह) (टीप: शहाबुद्दीन यांच्या पत्नी, हिना शहाब यांनी २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत अपक्ष म्हणून २.९३ लाख मते मिळवून RJD चे नुकसान केले होते. RJD चा मित्रपक्ष CPI(ML), जो एकेकाळी शहाबुद्दीन यांच्या विरोधात होता, त्याने आता त्यांच्या कुटुंबाशी ‘कोणताही वाद नाही’ असे जाहीर केले आहे.)

‘INDIA’ आघाडीतील ‘मैत्रीपूर्ण लढती’
सीट-शेअरिंगवर दीर्घकाळ चर्चा झाल्यानंतर ‘INDIA’ आघाडीत जागावाटपाचे समीकरण निश्चित झाले आहे: RJD १४३, काँग्रेस ६१, CPI(ML) २० आणि मुकेश सहानी यांच्या Vikassheel Insaan Party (VIP) ला १५ जागा.

या युतीत असूनही, काँग्रेस आणि RJD सह अनेक मित्रपक्षांमध्ये काही जागांवर थेट लढती पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे:

पहिली लढत	विरुद्ध	संभाव्य मतदारसंघ
काँग्रेस	RJD	वैशाली, वारसलीगंज, लालगंज, कहलगाव
काँग्रेस	CPI	बचवारा, राजापाकर, रोसेरा, बिहारशरीफ

 

याच दरम्यान, झारखंड मुक्ती मोर्चा (JMM) ने बिहार निवडणुकीतून अधिकृतपणे माघार घेतल्याने आघाडीला एक धक्का बसला आहे.

बिहारमधील ही निवडणूक देशाच्या राजकारणावर मोठा परिणाम करणारी ठरणार असून, मतदानाच्या तारखा, उमेदवारांची माहिती आणि निकालांसाठी सर्व राजकीय निरीक्षकांचे लक्ष यावर टिकून आहे.