Bihar Assembly Election 2025। बिहारमधील सीमांचल प्रदेश राज्यात सरकार बनवण्यात आणि तोडण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो, त्यामुळे सर्व पक्षांचे त्यावर लक्ष आहे. मिथिला, चंपारण आणि मगध नंतर, पंतप्रधान मोदी आता सीमांचलचे राजकीय समीकरण संतुलित करण्यासाठी येत आहेत. आज पंतप्रधान नरेंद्र मोदी पूर्णियाहून सीमांचलला विकासाची भेट देणार आहेत. पूर्णिया विमानतळाच्या टर्मिनल इमारतीचे उद्घाटन करण्यासोबतच, पंतप्रधान मोदी सुमारे ४० हजार कोटी रुपयांच्या विकास प्रकल्पांची पायाभरणी आणि उद्घाटन करतील. यामध्ये रस्ते, वीज, शेती आणि शिक्षणाशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या कामांचा समावेश आहे, ज्याचा थेट फायदा सीमांचल आणि कोसी-मिथिला प्रदेशाला होईल. निवडणुकीच्या वर्षात पंतप्रधान मोदींचा हा सातवा बिहार दौरा आहे. विधानसभा निवडणुकीच्या दृष्टीने पंतप्रधान मोदींचा सीमांचल दौरा खूप महत्त्वाचा मानला जातो, कारण मुस्लिमबहुल असण्यासोबतच या भागात २४ विधानसभेच्या जागा आहेत. केवळ भाजप-जेडीयूच नाही तर काँग्रेस आणि एआयएमआयएमसाठी राजदची विश्वासार्हता पणाला लागली आहे. अशा परिस्थितीत, पंतप्रधान मोदी २०२० प्रमाणे सीमांचलमध्ये भाजपचे वर्चस्व राखू शकतील का? पंतप्रधान सीमांचलला विकासाची भेट देतील Bihar Assembly Election 2025। बिहार विधानसभा निवडणुकीच्या राजकीय गोंधळाच्या काळात, पंतप्रधान मोदी सोमवारी पूर्णिया विमानतळाच्या नवीन टर्मिनल इमारतीचे उद्घाटन करतील. याशिवाय, ते अररिया-गलगलिया, जोगबनी-दानापूर वंदे भारत एक्सप्रेस, सहरसा-अमृतसर आणि जोगबनी-एरोड अमृत भारत एक्सप्रेससह चार नवीन गाड्यांना हिरवा झेंडा दाखवतील. पूर्णिया येथून पंतप्रधान राष्ट्रीय मखाना बोर्डाच्या स्थापनेपासून ते नदी जोडणी प्रकल्पापर्यंत अनेक महत्त्वाच्या योजनांची घोषणा करतील. बिहारच्या मखानाला जगभरात मान्यता आहे. सरकारचा दावा आहे की यामुळे मखाना उद्योगात रोजगार आणि उत्पन्न दोन्ही वाढेल. पंतप्रधान मोदी भागलपूरसाठी अल्ट्रा सुपर क्रिटिकल पॉवर प्रोजेक्टची पायाभरणी करतील. पंतप्रधान मोदी २६८० कोटी रुपयांच्या कोसी-मेची प्रकल्पाचे आणि २१७० कोटी रुपयांच्या विक्रमशिला-कटारिया रेल्वे मार्गाचे उद्घाटन करतील. यासोबतच, ते ४४१० कोटी रुपयांच्या अररिया-गलगलिया रेल्वे मार्गाचे उद्घाटनही करतील. याशिवाय, ते प्रधानमंत्री आवास योजनेअंतर्गत बांधलेल्या ४०,९२० घरांच्या चाव्या सुपूर्द करतील. पंतप्रधान मोदी राजकीय समीकरण कसे संतुलित करतील बिहार विधानसभा निवडणुका जाहीर होण्यापूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी विकासाची भेट देऊन राजकीय समीकरण संतुलित करतील. या प्रकल्पांचा उद्देश केवळ कनेक्टिव्हिटी वाढवणे किंवा पायाभूत सुविधा मजबूत करणे हा नाही तर मतदारांमध्ये एनडीएची प्रतिमा मजबूत करणे हा देखील आहे. ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीला पंतप्रधानांनी गंगा नदीवरील औंठा-सिमारिया पुलाचे उद्घाटन केले आणि उत्तर आणि दक्षिण बिहारला जोडणारा रस्ता प्रकल्प जनतेला समर्पित केला. आता विमानतळ आणि मखाना बोर्डाचे उद्घाटन हे त्याच मालिकेतील एक मोठे पाऊल मानले जात आहे. निवडणुकीच्या रणरणत्या वातावरणात पंतप्रधान मोदींचा हा सातवा दौरा आहे. हा भाजपसाठी राजकीय संदेश देखील मानला जात आहे. त्याच वेळी, विरोधक प्रश्न उपस्थित करत आहेत की पंतप्रधान मोदी वारंवार भेटी देऊनही राज्यातील मूलभूत समस्यांकडे लक्ष दिले जात नाही. राजद नेते आणि माजी उपमुख्यमंत्री तेजस्वी यादव म्हणाले की, पंतप्रधान वारंवार बिहारला येतात, परंतु येथील खऱ्या समस्यांवर मौन बाळगतात. रुग्णालयांमध्ये डॉक्टर नाहीत, शिक्षण व्यवस्था कोलमडली आहे, बेरोजगारी शिगेला पोहोचली आहे. विमानतळ आणि मोठ्या उद्घाटनांनी बिहारमधील लोकांना मूर्ख बनवता येणार नाही. सीमांचलच्या २४ जागांवर गुंतागुंतीचे समीकरण Bihar Assembly Election 2025। पंतप्रधान मोदींची जाहीर सभा हा केवळ सरकारी कार्यक्रम नाही तर बिहारच्या निवडणूक राजकारणात एक मोठा संदेश आहे. मुस्लिम लोकसंख्या आणि मागासवर्गीयांचा मोठा वाटा असलेला सीमांचल प्रदेश बऱ्याच काळापासून विरोधी पक्षांच्या प्रभावाचे क्षेत्र आहे. २०२० च्या निवडणुकीत असदुद्दीन ओवेसी यांच्या पक्ष एआयएमआयएममुळे भाजप सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला होता, परंतु यावेळी इंडिया ब्लॉकने सीमांचलला आकर्षित करण्यासाठी ज्या प्रकारे खेळ खेळला आहे, त्यामुळे पंतप्रधान मोदींना स्वतः सीमांचल जिंकण्यासाठी उतरावे लागले आहे. बिहारचा सीमांचल परिसर आसाम आणि पश्चिम बंगालला लागून आहे. सीमांचल परिसरात एकूण २४ विधानसभेच्या जागा आहेत. २०२० मध्ये, सीमांचलमधील २४ जागांपैकी भाजपने सर्वाधिक ८ जागा जिंकल्या आणि जेडीयूने ४ जागा जिंकल्या. याशिवाय, पाच जागा काँग्रेसने, एक आरजेडीने आणि एक डाव्या आघाडीने जिंकल्या आणि पाच जागा ओवेसींच्या पक्ष एआयएमआयएमने जिंकल्या. २०१५ मध्ये आरजेडीने ९ जागा जिंकल्या, तर जेडीयूने ५ जागा जिंकल्या आणि काँग्रेसने ५ जागा जिंकल्या. भाजपला फक्त ५ जागा मिळाल्या. यावेळी सीमांचलचा खेळ बदलेल का? ओवेसींनी बिहारमधील हा सीमांचल परिसर आपली राजकीय प्रयोगशाळा बनवला आहे, कारण येथे ४० ते ७० टक्के लोकसंख्या मुस्लिम आहे. मुस्लिम मतांच्या बळावर ओवेसींनी काँग्रेस आणि आरजेडीचा खेळ खराब केला, ज्यामुळे भाजपला अनपेक्षित फायदा झाला. तथापि, एकेकाळी काँग्रेस आणि आरजेडीच्या महायुतीने सीमांचलवर वर्चस्व गाजवले होते, परंतु ओवेसींच्या प्रवेशाने सीमांचलचा खेळ बदलला. यावेळी राहुल गांधींनी ज्या पद्धतीने सीमांचलवर लक्ष केंद्रित केले आहे, त्यामुळे विधानसभा निवडणुका खूप मनोरंजक झाल्या आहेत. राहुल गांधी यांनी अलिकडेच मतदार हक्क यात्रेद्वारे सीमांचलला आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला होता. सीमांचलमध्ये मतदार यादीत सुधारणा हा एक मोठा मुद्दा राहिला आहे. त्यांच्या दौऱ्यात राहुल यांनी सीमांचलच्या तीन जिल्ह्यांतील आठ विधानसभा जागांचा समावेश केला, ज्यामध्ये बरारी, कोड्हा, कटिहार, कटिहारचे कडवा, पूर्णियाचे कसबा, पूर्णिया सदर आणि अररियाचे अररिया आणि नरपतगंज यांचा समावेश आहे. मुस्लिम-दलित समाजाचा राजकीय प्रभाव Bihar Assembly Election 2025। सीमांचलच्या चार जिल्ह्यांचे राजकारण – कटिहार, पूर्णिया, अररिया आणि किशनगंज – हे जात आणि धार्मिक समीकरणांवर आधारित आहे, जिथे मुस्लिम लोकसंख्येचा वाटा खूप जास्त आहे. किशनगंजमध्ये ६८%, अररियामध्ये ४३%, कटिहारमध्ये ४५% आणि पूर्णियामध्ये ३९% मुस्लिम लोकसंख्या आहे, जी या जागांमध्ये निर्णायक भूमिका बजावते. काँग्रेस, राजद आणि डावे पक्ष मुस्लिम, दलित आणि यादव मतांचे राजकीय समीकरण तयार करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. २०२० मध्ये मुस्लिम मतांचे ध्रुवीकरण करून ओवेसींनी आश्चर्यकारक निकाल दिले. यावेळीही पक्ष स्वबळावर निवडणुका लढवेल, ज्यामुळे मुस्लिम मतांचे विभाजन होऊ शकते. प्रशांत किशोर यांचा जनसुराज पक्षही हळूहळू पोहोचण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्याच वेळी, भाजप दलित आणि अत्यंत मागासवर्गीय (EBC) मतांवरही लक्ष केंद्रित करत आहे. किशनगंज हे भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष डॉ. दिलीप जयस्वाल यांचे गृह जिल्हा असल्याने, येथील राजकारण भाजपच्या विजय किंवा पराभवावर विशेष लक्ष केंद्रित करेल. बिहार २०२५ च्या विधानसभा निवडणुकीत सीमांचल हे एक महत्त्वाचे रणांगण ठरू शकते, जिथे मुस्लिम मतांचे ध्रुवीकरण, AIMIM चा राजकीय प्रभाव आणि NDA ची जातीय रणनीती निवडणूक लढाईला मनोरंजक बनवू शकते. अशा परिस्थितीत, पंतप्रधान मोदी पूर्णियातून सीमांचलला राजकीय संदेश देताना दिसतील, पण निकाल २०२० सारखे असतील का?
